S,p,d,f-элементтері және олардың биологиялық маңызы.


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік университеті Факультет: Медицина Кафедра: Зертханалық пәндер Қабылдаған: Тулешова Э Орындаған: Алдаберген Р Тобы:СТК-304 Тақырыбы:S,p,d,f-элементтері және олардың биологиялық маңызы. Элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі : 1.Макроэлементтер (оттек, сутек, көміртек, азот, фосфор, күкірт, кальциий, магний, натрий және хлор);  ағзадағы мөлшері 10% - дан жоғары болады.2. Микроэлементтер(йод, мыс, мышьяк, фтор, бром, стронций, барий, кобальт) ағзадағы мөлшері 10%-15%. 3. Ультрамикроэлементтер - сынап, алтын, уран, торий, радий және т.б. Олардың ағзадағы мөлшері 15% - дан төмен. Әр түрлі жасушалар мен ағзалардың түзілуі мен өмір сүруі үшін қажетті элементтер биогенді элементтер болып табылады. Тіршілік үшін маңыздылығына қарай химиялық элементтерді үш топқа бөледі: 1.Тіршілікке қажетті элементтер. Олар адам ағзасында үнемі болады және ферменттер, гормондар, дәрумендер құрамына кіреді : H, O, Ca, N, K, P, Na, S, Mg, Cl, C, I, Mn, Cu,Co, Fe, Zn, Mo, V. Олардың жетіспеушілігі адамның қалыпты өмір сүруін бұзады. 2.Қосымша элементтер. Бұл элементтер жануар мен адам ағзасында болады: Ga, Sb, Sr, Br, F, B, Be, Li, Si, Sn, Cs, Al, Ba, Cl, As, Rb, Pb, Ra, Bi, Cd, Cr, Ni, Ti, Ag, Th, Hg, V, Se. Олардың биологиялық маңызы осы уақытқа дейін толық  зерттелмеген. 3.Өте аз элементтер. Адам және жануар ағзаларынан табылған, мөлшері және биологиялық маңызы белгісіз. Адамның ағзалары химиялық элементтерді әр түрлі концентрлейді, яғни микро-және макроэлементтер мүшелер мен ұлпаларда әркелкі таралады. Микроэлементтердің көпшілігі бауырда, сүйек және бұлшықет. Менделеев құрастырған химиялық элементтердің перодты кестесі Химиялық элементтердің атқаратын функциясына қарай бөлінуі : Электролиттік орта құрушы элементтер - s-элементтері. Органогенді- р-элементтері. Ферменттер орталығына кіруші микроэлементтер- d-элементтері. Латаноидтар мен актиноидтар құрайтын -f-элементтер S-элементтері IА және IIА топтарындағы биологиялық элементтер адам ағзасында көп мөлшерде кездесіп,макробиогендік элементтерге жатады. Бұл элементтердің катиондары адам ағзасындағы жалпы металлдардың 90% құрайды. Олар ағзаның электролиттік жүйесін қалыптастырады. Осмостық гомоестазды қамтамасыз ету. Су алмасуды реттеу.Жүйке импульстарын беру.Бұлшықет жасушаларының қалыпты қозуын қамтамасыз ету.Бірқатар ферменттерді активтендіру S – элементтерінің биологиялық маңызы Бұл табиғатта таралуы бойынша 9-шы орында тұрған элемент, жер бетінде сутек байланысқан күйде (су, мұнай, тас көмір, т. б.). Ересек адам ағзасындағы сутек мөлшері 10% жуық . Сутегінің негізгі қызметі– биологиялық кеңістікті құру, органикалық молекулалардық алуан түрлілігін реттеу. Адам ағзасында ол басқа да макроэлементтермен қосылысқа түсіп, амин топтарын құрайды. Сутегі ақуыз, көмірсулар, майлар ферменттер құрамында болып, реттеу функциясын атқарады. Сутектік байланыстар арқылы ДНК молекулалары ұрпақтан ұрпаққа өтеді. Асқазан шырынын түзуде қатысады, бүйректің зат бөлуін және зат алмасуды, сілекей және ұйқы бездерінің фермент бөлуін реттейді, және қан плазмасының сілтілік қорының 30% құрайды. Ағзаға күніне 1г натрий жеткілікті. Натрий мөлшері ағзада аз болса: әлсіреу, арықтау, шаш түсу, журек айну байқалады; ал шектен тыс көп болса: инсулиннің аз бөлінуі, арықтау, ағзада ақуыздың азаюы, тез шөлдеу байқалады. P – ЭЛЕМЕНТТЕРІНІҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ Оттек (O)Тыныс алу үшін.Зат өндіруде.Металдарды балқытып байланыстыруүшін. Хлор (Сl)Натрий хлориді-Қағаз бен матаны ағарту үшін.HCl-хлор алу үшін. Озон (N)Реакцияға инертті орта жасау үшін Күкірт (S) Шырпы жасауда.Органикалық синтезде.Дәрі-дәрмек жасауда. Осмостық қысымды қалыпты деңгейде ұстап тұруға қатысу. Кейбір ферменттерді активтендіру. Асқазан сөлінің құрамдас бөлігі (хлорсутек қышқылы). Р – элементтерінің биологиялық маңызы Тас бұршақта, қарақұмық ұнында,еттерде,жеміс-жидектерде, ұннан жасалған тағамдарда D- ЭЛЕМЕНТТЕРІ Сүт және сүт өнімдерінде, жемістерде,еттерде, бауырда, бұршақтарда Ұннан жасалғантағамдарда, жемістерде,еттерде Ұннан жасалғантағамдарда,шәй жапырақтарында, жемістерде, жаңғақта, саңырау-құлақта, картопта және кофеде Темір(Fe) Мыс(Cu) Мырыш(Zn) Кобальт(Co) 4.Периодтық жүйеде F-элементтер кестеден бөлек орналасқан лантаноидтар және актиноидтар құрайды. Бәрі тіпті металлдарға жатады. Атомдағы әр элоктронның энергетикалық күйінің сипаттамасы үшін төрт кванттық сандардың жиынтығы қолданылады. Бас квант саны n-электронның энергиясын, демек, ядродан электронның орташа арақашықтығын анықтайды, одан басқа электрон бұлтының көлемін көрсетеді. Бас квант саны бүтін оң мәндерге ие және 1-ден 7-ге дейін өзгереді. Орбиталь квант саны I-электрон бұлтының пішінін сипаттайды және 0,1,2,3/ n-1-ге дейін өзгереді, орбиталь квант санының бұл мәндеріне s-, p-, d-, f- деп белгіленетін орбитальдар сәйкес. Магнит квант саны m- орбитальдардың кеңістікте орналасуын сипаттайды, анығырақ айтсақ бір пішіндес орбитальдардың жалпы санын және олардың кеңістіктегі орналасу ретін көрсетеді. Спин квант саны s-электронның өз осінен айналуын сипаттайды. Осы кезде электрон өзіндік магнит моментіне ие, оның векторы магнит өрісінің векторына параллель, бағыты бойынша олар бірдей, не қарама-қарсы. Берімжанов Б.А. «Жалпы химия» – Алматы: ҚазҰУ, 2008. – 744б. Сейтембетов Т.С. «Химия» – Алматы: Білім, 2006. – 223б.Web Сайттар:1.www.google.kz 2.www.rambler.ru 3.www.google.ru * Пайдаланылған әдебиеттер:

Приложенные файлы

  • ppt 874367
    Размер файла: 8 MB Загрузок: 1

Добавить комментарий