АС ҚОРЫТУ ЖҮЙЕСІ АУРУЛАРЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ СИНДРОМДАР


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

АС ҚОРЫТУ ЖҮЙЕСІ АУРУЛАРЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ СИНДРОМДАР Доцент Д.Даутов Ас қорыту жүйесі мүшелері Ас қорыту жүйесі мүшелері Өңеш аурулары Өңештің қабынуы - эзофагитӨңештің қатерлі ісігіӨңештің тыртықтанып тарылуыӨңештің дивертикулыӨңештің ахалазиясыӨңештің бөгде затпен зақымдануы Өңеш ауруларындағы синдромдар Дисфагия синдромы Ауыру синдромыӨңештен қан кету синдромы Асқазан аурулары Жіті және созылмалы гастритАсқазан және 12-елі ішек ойық жарасыАсқазан қатерлі ісігі Асқазан және ұлтабар Асқазан ауруларындағы синдромдар Ауыру синдромыДиспепсия синдромыАсқазаннан қан кетуАсқазан секрециясы бұзылу синдромыАсқазан және ұлтабардың ойық-жаралы зақымдануы синдромы Өңеш пен асқазан екі арасындағы сфинктер Асқазан ауруларындағы синдромдар Созылмалы гастрит классификациясы ( пайда болу себептері және клиникалық ерекшеліктеріне қарай):Аутоиммунды атрофиялық гастритБактериялық (H.pylori-байланысты) гастритРефлюкс- гастрит (химиялық гастрит) Асқазан ауруларындағы синдромдар Асқазан секрециялық қызметінің бұзылуыАсқазан секрециясының жоғарылауы, гиперсекреция, гиперхлоргидрияАсқазан секрециясының төмендеуі, гипосекреция, гипохлоргидрия, ахлоргидрия, ахилия Гиперсекреция және гиперхлоргидрия Гиперсекреция көбіне тұз қышқылының өндірілуі жоғарылауымен қатар жүреді (гиперхлоргидрия), және асқазанның ас қорыту қабылетінің артуымен сипатталадыАсқазан гиперсекрециясы кейде гиперхлоргидриясыз да болуы мүмкін Гиперсекреция және гиперхлоргидрия Гиперсекреция және гиперхлоргидрия келесі патологиялық жағдайларға тәнСозылмалы бактериялық (H.pylori-байланысты) гастрит (В типті гастрит)Рефлюкс- гастрит (химиялық гастрит)Асқазан және 12-елі ішек ойық-жара ауруы (әсіресе 12-елі ішек ойық-жарасы) Гиперсекреция және гиперхлоргидрия Гиперхлоргидрия себептеріГипофиз гиперфункциясыБүйрек үсті безі гиперфункциясыҚалқанша безінің гиперфункциясыГипогликемияКлимаксШылым шегу Гипосекреция, гипохлоргидрия Асқазанның сөл өндіруші бездерінің азаюы атрофиясы функциялық белсенділігінің төмендеуі Асқазан секрециясы төмендеуі Гипосекреция – қарын сөлі өндірілуінің төмендеуіГипохлоргидрия – қарын сөлінің қышқылдығы төмендеуіАхлоргидрия – қарын сөлінде тұз қышқылы мүлде болмауыАхилия – қарын сөлінде тұз қышқылы да, ферменттер де болмауы Гипосекреция, гипохлоргидрия Симпатикалық нерв жүйесі гиперфункциясыҚоршаған орта t-сының жоғарылауыШуыл, вибрация әсеріАтмосфералық қысым жоғарылауыПсихикалық депрессия Гипосекреция, гипохлоргидрия Созылмалы аутоиммундық атрофиялық гастритАсқазан қатерлі ісігіСозылмалы холецистит, өттас ауруыТуберкулез, өкпенің іріңді ауруларыГипотиреозҚызба, интоксикация Гипосекреция, гипохлоргидрия Асқазанның ас қорыту қабылеті төмендейдіТұз қышқылының бактерицидтық әсері болмағандықтан – ашу, шіру процестері орын аладыҚарын сөлінде органикалық қышқылдар мөлшері артады (ең алдымен, сүт қышқылы деңгейі) Гипосекреция, гипохлоргидрия Асқазан секрециясының жеткіліксіздігі ұйқы безінің сыртқы секрециясының жоғарылауымен толықтырыладыБірақ уақыт өте келе ұйқы безінің де секрециялық қызметтері төмендей бастайды (панкреатикалық ахилия) ҚАРЫН СӨЛІН ФРАКЦИЯЛЫҚ ӘДІСПЕН ТЕКСЕРУ КӨРСЕТКІШТЕР СЕКРЕЦИЯ БАЗАЛЬДЫ ҚОЗДЫРЫЛҒАН ҚАРЫН СӨЛІ КӨЛЕМІ, МЛ 50-100 180-220 ЖАЛПЫ ҚЫШҚЫЛДЫҚ, ММОЛЬ/Л 40-60 100-120 БОС ТҰЗ ҚЫШҚЫЛЫ, ММОЛЬ/Л 20-40 90-110 БАЙЛАНЫСҚАН ТҰЗ ҚЫШҚЫЛЫ, ММОЛЬ/Л 10-15 10-15 БОС ТҰЗ ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ ДЕБИТ-САҒАТЫ, ММОЛЬ 1-4 16-24 Гастроскан-24 Асқазанішілік РН-метрия Асқазанның тәуліктік рН-граммасы Эндоскопиялық рН-зонд Эндоскопиялық рН-зонд асқазан ішінде Асқазанішілік РН-метрия АСҚАЗАНІШІЛІК РН-МЕТРИЯ көрсеткіштері: Асқазанның негізгі бөлігіндеНОРМОЦИДТЫ КӨРСЕТКІШ – РН 1,6-2ГИПЕРАЦИДТЫ КӨРСЕТКІШ – РН 0,9-1,5ГИПОАЦИДТЫ КӨРСЕТКІШ – РН 2,1 – 5АХЛОРГИДРИЯ – РН >5 Асқазаннан пилорикалық бөлімінде РН >2,5 Асқазан секрециясы төмендеуі Тәбеттің төмендеуіАуызда жағымсыз дәм сезілуіАуамен, ішкен тамақпен кекіруЖағымсыз, шірік иісті кекірікЖүрек айну, құсуЭпигастрий аймағындағы ауырлық, керу сезіміЭпигастрий аймағының сыздап, батып ауыруыМетеоризм, іш өту Асқазан секрециясы төмендеуі Жүдеп арықтауӘлсіздік, тез шаршау, адинамияАртериялық гипотензияГиповитаминоз, гипопротеинемияТеміржетіспеушілік анемия Асқазан секрециясы жоғарылауы Ацидизм (қышқыл диспепсия): қышқылтым дәмді кекірік, қыжылдату, ауызда қышқыл дәм сезілуі, қышқыл дәмді құсықЭигастрий аймағындағы ауырлық сезімі, кейде сыздап, батып ауыруІш кебу, іш қатуАс содасын қабылдағаннан кейін қыжылдату, ауыру сезімдерінің тез арада басылуы Асқазан секрециясы жоғарылауы Қарын сөлі көп мөлшерде ұдайы өндіріліуі мүмкін - ашқарынға, түнгі уақыттаТаңға жуық бұл көріністер ұлғая келе, қышқыл құсумен аяқталады да, науқас жағдайы жеңілдейдіЖалпы көріністер: қозғыштық, психоэмо-циялық тұрақсыздық, ұйқысыздық, пульс және АҚ құбылмалылығы Асқазан ауруларындағы синдромдар Созылмалы гастрит классификациясы (морфологиялық өзгерістерге қарай):Беткей гастритАтрофиялық гастритАсқазан бездері зақымдануыГипертрофиялық гастрит ж.т.б. Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдануы синдромы Асқазан, 12-елі ішек ойық жара ауруыСимптоматикалық, екіншілік гастодуоденальдық ойық-жаралар:- стресстік- дәрілік- эндокриндік- соматогендік 12-елі ішек ойық жарасы- эндоскопия Асқазан, 12-елі ішектің ойық-жаралы зақымдану синдромы Стресстік ойық-жараларБас ми травмаларыМиға қан құйылуНейрохирургиялық операцияларМиокард инфарктісіСепсисАуыр жарақаттар Асқазан ойық жаралары Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Дәрілік ойық-жаралар:Қабынуға қарсы стероидты емес дәрілік заттар (аспирин, вольтарен, индометацин, диклофенак ж.т.б.)Глюкокортикоидты дәрілік заттар (преднизолон, дексаметазон) Ас қазан ойық жарасы Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Эндокриндік ойық-жаралар:Золлингер-Эллисон синдромы (ұйқы безінің гастринөндіруші ісігі)Гиперпаратиреоз (кальций өндірілуі жоғарылағандықтан тұз қышқылы синтезі артуы) Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Соматогендік ойық-жаралар: Ішкі органдардың ауыр түрде зақымдануы қан айналым шамасыздығы, өкпе аурулары, бауыр циррозы, созылмалы панкреатит, қантты диабет, атеросклероз ж.т.б. Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Клиникалық көріністерАуыру синдромы: эпигастрий аймағында сыздап, бүріп, күйдіріп ауыру, сол жақ қабырға астына, омыртқаға қарай таралуы мүмкін.Ауыру сезімі тамақ ішкенге тығыз байланысты болып келеді: ерте басталатын, кеш басталатын ауыру, ашқарынға, түнгі уақытта пайда болатын ауыру сезімі Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Ауыру синдромы маусымға байланысты болып келеді (күзде, көктемде қайталайды)Ауыру сезімі ас содасын, спазмолитиктер, жылу қолданғанда басыладыАуыру сезімі науқас ішкен тамағын құсып тастағанда да басылады Асқазан ойық жарасы- рентгенограмма Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Диспепсиялық көріністерҚұсу (қышқыл дәмді құсық, қан аралас құсық, кофе қойыртпағы тәрізді құсық)Цитофобия (ситофобия)Қышқылтым дәмді кекірікҚыжылдатуІш қату Асқазан, 12-елі ішек ойық-жаралы зақымдану синдромы Асқазан, 12-елі-ішек ойық жара ауруының асқынулары:Қан кетуПерфорацияПенетрацияМалигнизацияПилоростеноз Ойық жара ауруы асқынулары Асқазаннан қан кету белгілері Кофе қойыртпағы тәрізді құсық массаларыАлқызыл қан құсуҚара май тәрізді нәжіс (мелена)Бозару, бас айналу, денені жабысқақ суық тер басу, АҚ төмендеуі, pulsus filiformis, естен тануНәжісте жасырынды қан анықталуы (бензидин сынамасы-Грегерсен сынамасы) Перфорация Асқазан ойық жарасының құрсақ қуысына қарай тесіліп кетуіКенеттен пайда болатын “қанжар соққысындай” ауыру сезіміІштің бұлшық еттері жиырылып, іштің қатайып қалуыІштің тыныс қозғалыстарына қатыспауыҮлкен дәреттің, газдардың бөгелуі Пенетрация Асқазан, 12-елі ішек ойық-жарасының жақын, жанасып жатқан мүшелерге (ұйқы безі, өт қабы) қарай тесілуЖергілікті перитонит белгілеріЭпигастрий аймағындағы ауыру сезімі сол жақ қабырға астына, арқа жаққа тарап, тұрақты түрге айналады Пилоростеноз Асқазанның пилорикалық бөлігінің тыртықтанып тарылуыІшкен астын асқазанда ұзақ уақыт тұрып қалуыЭпигастрий аймағының батып ауруы Ішкен асты құсып тастап отыруЖүдеп, арықтап кету,сусыздану“Кешеуілдеген шалпыл шуылы” белгісі- Василенко белгісі Нәресте пилоростенозы Пилоростеноз - рентгенограммасы Асқазан бөлігін алып тастау Малигнизация Асқазан ойық жарасының қатерлі ісікке айналуыҚатерлі ісіктің “кіші белгілері”: әлсіздік, тәбетсіздік, тағамға (әсіресе ет тағамдары-на) жиіркену сезімінің пайда болуы, дел-салдық, көңіл-күйдің төмендеуіТез арада жүдеп арықтау, анемия, лимфа түйіндерінің ұлғаюы (“Вирхов түйіні”)Қан кету, ауру сезімінің ұлғаюы, диспепсиялық көріністердің күшеюі Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Ас бөлшектерінің ащы ішекте дұрыс қорытылмауы (мальдигестия)Ас қорыту ферменттерінің ішек қабырғаларында немесе ішек қуысында жетіспеуіӨт жеткіліксіздігіҰйқы безі сөлінің жетіспеушілігі Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Мальдигестия – тағамдық полимерлердің (белок, майлар, көмірсулар) сіңірілетіндей бөлшектерге (моноглицерид, май қышқылдары, амин қышқылдары, моносахаридтер) толық ыдырамауы Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Қуыстық ас қорыту процестері ұйқы безі ферменттеріне, өт қышқылдарына қатысты боладыМембраналық (қабырғалық) ас қорыту процестері –ішек кірпікшелерінің мембраналарындағы ас қалдықтарының соңғы, толық ыдырауы (гидролиз) Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Мембраналық (қабырғалық) ас қорыту ішек қабырғаларындағы бездер өндіретін ферменттер қатысуымен іске асады (ішектік ферменттер – энтерокиназа, энтеропептидаза, нуклеаза, фосфолипаза, лактаза, сахараза ж.т.б.) Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Энзимопатиялар туа біткен және жүре пайда болған болып жіктеледіТуа біткен түрі – дисахаридазалар (лактаза, сахараза) жеткіліксіздігіЛактоза тоқ ішекке қорытылмай түседі, бактериялар әсерінен ыдырайды (ашу), сүт және сірке қышқылдары (осмостық белсенді заттар) түзіледі, іш өтеді Ішектік ас қорыту жеткіліксіздігі Клиникалық көріністері – ішектік диспепсия синдромы (іш кебу, іш өту, іштің шұрылдауы)Кейбір тағамдарды көтере алмау (майлы тағамдар, сүт)Копрологиялық синдром (стеаторея, полифекалия, ашыған иісті көпіршікті нәжіс) Ішектік сіңірілу жеткіліксіздігі Мальабсорбция синдромы – ащы ішек кілегей қабықшасынан тағамдық мономерлердің қанға, лимфаға жасушалар мембраналарынан сіңірілмеуіІшектің кілегей қабықшасының құрылымдық өзгерістеріне байланысты болып келеді (созылмалы атрофиялық энтерит, ішек туберкулезі, ішек резекциясы, жергілікті қан айналымының бұзылуы) Ішектік сіңірілу жеткіліксіздігі Ішектік диспепсия синдромы (метеоризм, іш өту,іштің шұрылдауы)Кіндік айналасындағы ауру сезіміІшектен тыс жалпы көріністерӘлсіздік, жүдеп арықтауТерінің құрғауы, тургоры төмендеуі, бұлшық еттер тонусы төмендеуі, гипотрофиясы, шаштары түсіп, тырнақтары үгітілгіш, сыңғыш келуі Колоноскопия Ішек дивертикуласы Гепатобилиарлы жүйе аурулары Жіті және созылмалы гепатитБауыр циррозыГепатоз (бауырдың майлы дистрофиясы)Бауыр амилоидозыБауыр іріңдігі (абсцесс)Бауырдың паразитарлы инвазиялары (эхинококкоз, описторхоз)Бауыр қатерлі ісігіБауыр кисталары Бауыр, ұйқы безі топографиясы Бауыр, асқазан топографиясы Бауыр қызметтері Бауыр, өт жолдары анатомиясы Гепатобилиарлы жүйе аурулары Жіті және созылмалы холециститӨт тас ауруы (холелитиаз)ХолангитӨт жолдары дискинезиясыӨт жолдары және өт қабы қатерлі ісігі Бауыр ұлпалары зақымданғандағы негізгі клиникалық синдромдар Ауыру синдромыПаренхималық сарғаю синдромыДиспепсиялық синдромПортальды гипертензияГепатолиенальды синдромГиперспленизм синдромы Геморрагиялық синдромЦитолиз синдромыБауыр шамасыздығы синдромы Өт жолдары зақымданғандағы негізгі клиникалық синдромдар Ауыру синдромыДиспепсиялық синдромӨт қабы қабыну синдромыМеханикалық сарғаю синдромыХолестаз синдромыӨт жолдары дискинезиясы синдромы Ас қорыту жүйесі мүшелері Портальды гипертензия синдромы Қақпа венасында қысым жоғарылауы синдромыҚалыпты жағдайда қақпа венасындағы қысым деңгейі – 50-115 мм су б.б.Портальды гипертензия жағдайында 600 мм су б.б. дейін және одан да жоғары болуы Қақпа венасы жүйесі Қақпа венасы жүйесі Портальды гипертензия Портальды гипертензия синдромы Жеке бөлек түрлері:Бауырішілік – бауыр циррозыБауыр үсті – бауыр веналары тарылуы, бітелуі, сыртынан басылып қалуы (тромбофлебит, тромбоз, стеноз)Бауыр асты - қақпа венасы немесе оның ірі тармақтарының тарылуы, бітелуі Портальды гипертензия синдромы Клиникалық көріністері:АсцитСпленомегалия“Медуза басы” белгісіӨңеш, асқазан, тік ішек кілегей қабатындағы веналар кеңеюі және бұлардан қан кету Асцит – бауыр циррозы Медуза басы симптомы – бауыр циррозы Гепатолиенальды синдром Бауыр, көк бауыр өлшемдерінің ұлғаюыПайда болу себептері: бауыр циррозы, созылмалы гепатит, бауыр рагы, лейкоздар,инфекциялық ауруларДиагностикасы: қарап тексеру, перкуссия, пальпация, рентгенологиялық зерттеулер, ультрадыбыстық тексеру Гиперспленизм синдромы Көк бауыр қызметтерінің жоғарылауыАнемия (тері бозаруы, әлсіздік, бас айналу, жүрек қағу, ентігу)Лейкопения (инфекциялық ауруларға төзімсіздік)Тромбоцитопения (қансырағыштық) Геморрагиялық синдром Бауыр циррозы, созылмалы агрессивті гепатит ауруларына тән Себептері: Бауырдың қан ұйытқыш факторларды (фибриноген, протромбин) өндіріп шығару қызметінің нашарлауыТромбоцитопения (гиперспленизм көрінісі)Өңеш, асқазан веналарының варикозды кеңеюіВитаминдер сіңірілуі нашарлап капиллярлар қабырғалары сыңғыш келеді Геморрагиялық синдром Клиникалық көріністері:Тері астына, кілегей қабаттар астына қан құйылу (петехиялар, экхимоз, гематомалар)Мұрыннан, тістің қызыл иегінен қан кетуЖатырдан, зәр жолдарынан қан кетуӨңеш, асқазаннан қан кетуТік ішектен қан кету Цитолиз синдромы Бауыр ұлпалары ауыр түрде зақымдан-ғанда (вирусты гепатит, созылмалы активті гепатит, бауыр циррозы) пайда болатын қан сары суындағы биохимиялық өзгерістер:Аминотрансферазалар белсеңділігі жоғарылауы: АСТ, АЛТ, ЛДГ, ГГТФ (гаммаглутаминтрансфераза) Бауыр циррозы Бауыр шамасыздығы синдромы Бауыр ауыр түрде зақымдануына қарай оның көптеген қызметтерінің әр түрлі дәрежеде бұзылуыЖіті бауыр шамасыздығы тез арада пайда болып (бірнеше сағат, бірнеше тәулік), қарқынды өршіп, өте айқын көрініс беретін синдром - вирусты гепатит, улануСозылмалы бауыр шамасыздығы біртіндеп айлар, жылдар бойы қалыптасып, клиникалық көріністері жай, уақыт өте ұлғая түседі Қалыпты бауыр ұлпалары Цирроз ауруындағы бауыр ұлпалары Бауыр шамасыздығы Патогенезіне қарай бауыр шамасыздығы үш түрге бөлінеді:1) баурлық-жасушалық (нақ бауырлық, біріншілік, эндогенді)2) портальды-бауырлық (порто-жүйелі, экзогенді)3) аралас (екі механизм қос келгенде) Цирроз ауруында бауыр өзгеруі Бауыр шамасыздығы Бауыр қызметтерінің төмендеуі :Зат алмасу процестерінің бұзылыстары (көмірсулар, майлар, белоктар, витаминдер, гормондар алмасуы)Бауырдың залалсыздандыру қызметінің төмендеуіӨт өңдіру және өт бөліп шығару қызметтерінің нашарлауыЭритропоэз және қан ұйыту қызметтерінің бұзылуы Цирроз ауруында бауыр өзгеруі Бауыр шамасыздығы Клиникалық көріністері:Нервтік-психикалық бұзылыстарПаренхималық сарғаюГеморрагиялық синдромІсіну, асцитПортальды гипертензия Бауырлық кома Бауыр қан айналымы Қақпа венасы жүйесі Литотрипсия Қалыпты жағдайдағы билирубин алмасуы Liver, Spleen & Bone marrow Hemoglobin Globin Amino acids Amino acid pool Heme Bilirubin Fe2+ Excreted Phagocytosis & Lysis Through Liver * Билирубин алмасуы Билирубин алмасуы Сарғаю синдромының лабораториялық диагностикасы Көрсеткіштер Бауыр үсті(Heamolytic) Бауырішілік(Hepatocellular) Бауыр асты(Obstructive) Бос билирубин ↑ Normal Normal Байланысқан билирубин Normal ↑ ↑ AST және ALT Normal ↑ ↑ Normal Сілтілі фосфатаза Normal Normal ↑ ↑ Зәр құрамындағы билирубин Жоқ Бар Жоғарылаған Уробилиноген Жоғарылаған Бар Жоқ Асцит – портальдық гипертензия Коновалов-Вильсон ауруы Өт жолындағы тастар (УДЗ) Ретроградты холангиография Ретроградты холангиография Бауыр циррозы

Приложенные файлы

  • ppt 2351624
    Размер файла: 9 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий