Қазақ әдеб. оқыту әдістемесі ВОУД 2017-2018 оқу жылына


2016-2017 ОҚУ ЖЫЛЫНДАҒЫ КЕЛГЕН КІТАПША СҰРАҚТАРЫ
1-нұсқа
Cабақ жоспарына қойылатын шарттар:
Өткен сабақты сұрау
Үйге тапсырма беру
*Көрнекі құрал жүйесін ойластыру
*Өткен сабақ пен жаңа сабақтың байланысын ескеру
*Жұмыстың элементтеріне кететін уақытты мөлшерлеу
Кіріспе сөзге орыс әдістемешісі В.Голубков қойған талаптар:
Тақырыпқа байланыссыздығы
Шұбалаңқы болуы
*Тақырыпқа байланыстылығы
Әдеби тілде болуы
Білімділік-логикалық арқауының болмауы
Мектепте әдеби білім беру бірізділік принциптерінің кезеңдері (сынып бойынша)
*3-кезең 9-11 сыныптар
5-кезең 1-7 сыныптар
7-кезең 7-11 сыныптар
4-кезең 1-3 сыныптар
*1-кезең 1-4 сыныптар
*2-кезең 5-8 сыныптар
6-кезең 7-9 сыныптар
Естуге негізделген көрнекіліктер:
Альбомдар
Мүсін
Макеттер
*Музыка туындылары
Фотографиялар
*Күйтабақтар
*Үнтаспаға жазылған естеліктер
Әдебиет оқулығының дидактикалық қызметтері:
*Оқушыларды алған білімін өмір кәдесіне жарата білуге үйрету
*Білімді хабарлау, баяндау
Мақсатқа қол жеткізу
Ауызекі сөйлеу тіліне үйрету
*Пәнді білмекке ынталандыру, қызықтыру
Практикалық шеберлік қалыптастыру
Драмалық шығармаларға қатысты ұғымдар:
*Көрініс
Сюжет
*Ремарка
Эмоция
Оқу
*Акт
Студент-практикант әдебиеттен өзі бекітілген сынып оқушыларының төмендегі мәселелері бойынша бақылау жүргізеді:
Кімдермен араласатындығына
Ата-аналарымен қарым-қатынасына
Бос уақыттарын ұйымдастыруына
Пәнге деген қызығушылықтарына
*Әдебиетке бейімділіктеріне
Басқа пән бойынша сабақтарының дайындығына
*Мінез-құлықтарына
Оқыту үдерісінде «Қазақ әдебиеті» пәні тығыз байланыста оқытылатын оқу пәндері
*Музыка
Дене шынықтыру
Орыс тілі
Шет тілі
Математика
Көркем шығарманы іштей оқудың жүйесі:
Кесінді оқу
*Есте сақтай отырып оқу
*Көзбен оқу
Тексті рөлмен оқу
*Талдай оқу
Көркем мәтін, көркем туынды бойынша берілетін тапсырма түрлері:
Қосымша материалдардан дәйексөз алу
Тақырып бойынша сұрақтарға жауап
Тақырып материалдарына сұрақтар әзірлеу
*Жазушы тілі, стиліне талдау
Тақырыпты оқу, мазмұндау
Әдебиет сабағының ең басты мақсат-міндеттерінің бірі:
Имандылық
*Әдіс-тәсілдерді дұрыс таңдауы
Өз бетінше орындауы
Оқушылардың киіміне көңіл бөлуі
*Көркем туындыны қабылдауы
*Мұғалімнің шеберлігі
Әдебиетті оқытудың ауызекі әдістері
Мәнерлеп оқу
Шығарма жазу
Жазбаша жаттығулар
Көрнекілікпен жұмыс
*Алған әсерімен бөлісу
*Пікірлесу
*Сұхбат
Әдебиетті оқыту әдістемесінің қарастыратын мәселесі:
*Көркемдікті таныту
Жазушы стилі, тілі жайында мәлімет беру
Ғылымның өзіне ғана тән заңдылықтарын айқындап беру
*Тиімді әдіс-амал, тәсілдердің жүйесін қарастыру
*Көркем шығармаларды оқыту арқылы оқушылардың әдеби туындыны жан-жақты түсінуі
Сыныптан тыс оқытудың мақсаты, маңызы:
Сауаты төмен оқушылармен жұмыс істеу үшін
*Кітаппен жұмыс істеуге үйретеді
Сыныпта сабақ айтпаған оқушы үшін
Жаңа әдістеме үшін
Сөздікпен жұмыс жасау үшін
Модульдік жүйеге сай
Көркем мазмұндау басталатын сынып:
3 сыныптан
*5 сыныптан
*10 жастан
4 сыныптан
Бастауыш сынып
*Бастауыш сыныптан кейінгі
1 сыныптан
Конференция сабақтарының тиімділігі:
*Үлкен мәнге ие тақырыптарды қорытындылағанда
Материал негізінде қарама-қайшы пікір туғанда
Материалды қайталау кезінде
Бірнеше пәнге байланысты материал тоғысып келгенде
*Маңызды тақырыптарды қорытындылағанда
Жаңа білім беруде
Қосымша хабарламалар берілетін кезде
Педагогикалық рпактикада ұштасатын білімнің негізі:
Кітапханада
*Университетте
Аулада
Балабақшада
*Мектепте
*Колледжде
Үйде
Сыныптан тыс жұмыстар өткізілу мерзіміне қарай бөлінеді:
*Жыл бойы жүргізілетін жұмыстарға
Тоқсан бойы жүргізілетін жұмыстарға
Апта бойы жүргізілетін жұмыстарға
Жарты тоқсан бойы жүргізілетін жұмыстарға
Жарты жыл бойы жүргізілетін жұмыстарға
Тоқсандық, жылдық жүргізілетін жұмыстарға
Ә.Қоңыратбаев көрсеткен әдеби үйірмелердің түрлері:
Еңбек
Саяхат
*Көркемдік оқу
*Драма, ән-күй
Көркем сурет
1914 жылы шыққан «Қирағат» оқулығының авторы:
«Қырық мысалдың авторы»
*«Оян,қазақ!» жинағының авторы
«Айтыс» поэмасының авторы
«Маса» жинағының авторы
* М.Дулатов
С.Торайғыров
А.Байтұрсынов
1931-1932 жылдардағы БКП (б) орталық комитеті шығарған қаулының мақсаты:
Сыныптан тыс оқыту
Ш.Уәлиханов еңбектері арқылы оқыту
* Арнайы бағдарламалар арқылы оқыту
Әдебиетті тереңдетіп оқыту
*Оқулықтар арқылы оқу тиімділігін арттыру
М.Әуезов еңбектері арқылы оқыту
Орта мектептегі әдебиет пәні бағдарламаларында сыныптан тыс оқу ауқымының көрсетілген түрлері:
Ауызекі тілі мен жазу тілін дамытуға арналған шығармалар
Тілін байытып, білімін кеңейтуге арналған шығармалар
Кітап оқуға құштарлықты оятуға арналған шығармалар
* Сыныптан тыс ерікті оқуға ұсынылатын шығармалар
* Өздігінен оқуға және сыныпта пікір алысуға ұсынылатын шығармалар
Курсты қайталауға арналған шығармалар
Сабаққа қарағанда сыныптан тыс жұмыстарға:
Ұсынылатын шығармалардың көлемі мен мазмұны ескерілмейді
Ата-аналар жетекшілік етеді
Бағдарламадағы барлық туындыны қамтуы міндеттелген
*Белгіленген уақыт мөлшері жоқ
*Барлық түріне оқушы қатысуға міндетті емес
Үлгерімі төмен оқушылар ғана қатысады
Қазақ әдебиеті пәні бойынша 10-11 сыныптарға арналған типтік оқу бағдарламасының ерекшеліктері:
Бағдарламада тек әдебиет кезеңдері мен шолу тақырыптары ұсынылады
Тәуелсіздік жылдарындағы әдебиет енгізілмеген
Н.Назарбаевтың еңбегі енгізілмеген
* Оқушылардың бейіндік ерекшеліктері ескеріледі
* Бағдарламада ақын-жазушылар шығармашылығы хронологиялық сипатта ұсынылады

9-сыныпта фантастика және дедектив жанрларын өткен кезде қарастырылатын шығармалар:
Ғ.Мүсірепов «Ұлпан»
* С.Сейфуллин «Бандыны қуған Хамит»
С.Торайғыров «Таныстыру»
Ж.Аймауытов «Қартқожа»
Ш.Айтматов «Шынарым менің, шырайлым менің»
Т.Әлімқұлов «Қараой»
Әдебиетті оқытудың басты мақсаты:
*Оқушының рухани дүниесін байыту
Әңгіме жазуға үйрету
Дидактикалық материалдармен таныстыру
Кәсіптік білім беру
Лирика туралы түсінік беру
Қазақ әдебиетімен сабақтастықты өткізілетін пәндер
Дене шынықтыру
*Қазақстан тарихы
Математика
Физика
Астрономия
Сызу
Мектепте әдеби білім берудің үшінші кезеңінің (9-11 сыныптар) мақсаттары:
Көркем сөздің көркем шығармалардағы маңызын таныту
Оқушыны жаза білуге үйрету
Оқушыны көркем мәтінді мазмұндауға үйрету
*Әдебиет тарихынан білім беру
*Әдебиеттік ғылымнан білім беру
Мазмұндауға үйрету
Проблемалық сұрақтардың басты ерекшеліктері:
Проблемалық жағдаятқа құрылмайды
Шектеулі мәселеге құрылады
*Шектеулі мәселеге құрылмайды
*Көркем туындыны кеңірек, тереңірек қамтитын мазмұнда құрастырылады
Әдеби айтыс туғызбайтын дәрежеде қойылады
Оқушыны ойландырмайды
Мектеп тәжірибесінде әдебиет пәнінен сыныптан тыс жұмыстардың түрлері:
Театрдағы қойылымдарға бару
Шығармашылық кештерге қатысу
Көңілді тапқыштар клубы
*Драмалық үйірмелер
*Әдеби жорықтар мен саяхаттар
Студент – практикант әрбір әдебиет сабағын төмендегі мақсаттарға сай құруы тиіс:
*оқушының әдебиет пәніне деген сүйіспеншілігін арттыру
*Оқушының әдеби – эстетикалық түсінігін қалыптастыру
*Оқушының әдебиет пәніне деген қызығушылығын ояту
Оқушының достарымен қарым – қатынасын жақсарту
Оқушының ата – анасын сыйлау
Оқушының өздерінің құқықтарын білу
Оқушының жан – жақты ізденуі
Мектепте мұғалімнің басты тұлға болуы үшін қойылатын талаптар:
Оқушыларды тәртіпке бағындыруы
Бекітілген сыныбының жақсы нәтиже көрсетуі
Шығармашылықпен айналысуы
*Ерік – жігер, ұстамдылық
*Әдеби әңгімелеп, мәнерлеп сөйлей алу
Жоғары білім туралы дипломының болуы
Әдебиет пәнінен 10-сыныпта Ш.Уәлиханов шығармашылығы бойынша оқытылатын еңбектер:
«Сыр сандық»
*«Ыстықкөл күнделігі»
«Сарыарқаның жаңбыры»
*«Жоңғар очерктері»
* «Қазақ халық поэзиясының түрлері»
Әдебиетті оқытудың алғышарттары:
Әсем
Дарыны
*Шығарма оқу
Қабілет
*Көркем шығарманы оқыту
Ынта
Өнер
Жазушы өмірбаянын оқыту:
*Білімі, қызметі
Проблемалық оқыту
Алған біліміне ғана мән беру
Жобалап оқыту
Педагогикалық технологиямен оқыту
Психологиялық диагностика жасау
Әдебиет сабағының тәрбиелік мақсаты:
Табиғаттану
Саясатқа баулу
*Отанын, халқын сүю
*Еңбекке баулу
*Адамгершілікке тәрбиелеу
Әдебиет сабағы барысында мұғалімді ойландыратын мәселелер:*Оқушылардың ой – өрісін кеңейту
Оқушылардың киіміне көңіл бөлу
Оқушылардың келбетіне көңіл бөлу
*Берілген материалды тиімді әдіспен жеткізу
*Оқушылардың жақсы түсінгендігін ескеру
Оқушылардың сөйлеу мәнеріне көңіл бөлу
Әдебиет пәнінде қолданылатын сызбалы көрнекіліктің түрлері
Теледидар
Семантикалық карта
*Кестелер
Аудиотаспа
*Карта
Үйірме жұмыстарына қажет құралдар:
*Арнайы кітапша
Әдістер
Құрал – саймандар
*Көркем шығарма
*Газеттер
Әдеби – шығармашылық үйірмелердің фольклорға негізделген түрлері:
Зергерлік өнер
*«Айтыс»
Жұмбақ жарыс
Қолөнер
Көкпар
Қыз қуу
*«Шешендік өнер»
Драмалық шығарманы оқытқанда мұғалімнің назар аударатын мәселелері:
*Шығарманың сюжеті
Жеке басының әсері
Кейіпкердің тұрмыс жағдайы
*Кейіпкердің мінезі
Лирикалық кейіпкер
*Кейіпкердің характері
Кейіпкердің киім үлгісі
Практикант студентке қойылатын талаптар:
Басшылармен қарым – қатынасын жақсарту
Тек қана сабақ берумен шектелу
*Әдіскерлермен тығыз байланыста болу
Көп сөйлемеу
*Оқушылармен тіл табысу
Үздіксіз жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстарға жатады:
*Мәнерлеп оқу мектебі
Апталықтар
Әдеби орындарға саяхаттар
Ақын – жазушылармен кездесулер
*Драмалық үйірме
*Көркем өнерпаздар үйірмесі
Атаулы күндер
Оқушылардың қатысу мүмкіншілігіне, қабілетіне қарай сыныптан тыс жұмыстар бір – бірімен байланысты бөлінетін түрлер;
*Көпшілік
Әдеби
Тақырыптық
Мәдени
Мектепішілік
Сыныпаралық
Әдебиетті оқытудың негізгі факторлары:
Ақын – жазушылардың көптігі
Экологиялық
*Жаңа әдістер мен тәсілдерді қолдану іске асырылады
Таптық тұрғыда түсіндіру
*ҚР білім заңына, мемлекет белгілеген мақсатқа сәйкес айқындалады
*Стандарт пен бағдарламада бекітіледі
Әр кезеңде мектепте және жоғары оқу орындарына арналған оқулық жасаған авторлар:
*Ә.Қоңыратбаев, А.Көшімбаев, Т.Ақшолақов
А.Құнанбаев,Ш.Уәлиханов
М.Сералин, М.Мырзахметұлы
Ш.Құдайбердиев, М.Әлімбаев
С.Ерубаев, С.Мұратбеков
Қазақтың ұлттық санасын оятуға үлес қосқан қазақтың ағартушы – демократтары:
*А.Байтұрсынов, М.Дулатов, М.Жұмабаев
М.Ғабдуллин, С.Қирабаев
*Шоқан, Абай, Ыбырай
С.Мұқанов, Қ.Жұмалиев
Т.Ақшолақов, Ә.Дайырова
Д.Исабеков, С.Мұратбеков
М.Әуезов, Ә.Кекілбаев
1937 жылы Алматыда өткен тіл, әдебиет мұғалімдерінің кеңесіне қатысқандар:
Мәскеу мен Алматыдағы озат оқушылар
Бұқара халық
*Жоғары оқу орындарының оқытушылары
Кітапхана қызметкерлері
*Мәскеу мен Ленинградта оқып жүрген аспиранттар
*Ғылыми қызметкерлер
Сыныптан тыс кездесетін әдебиет оқу формалары:
Зерттеу – сын еңбектері
*Күнделікті сабақ бойынша үйде оқытылатын мәтіндер
Ата –анасы ұсынған кітаптар бойынша
*Бағдарламаға қатысты, бірақ үйде оқытылады деген мәтіндер
*Жыл басында тізімге енгізіліп, еркін түрде оқытылатын шығармалар
Газет – журналдарда жарияланған материалдар
Оқушының еркі бойынша таңдап алынған мәтіндер
Сынып жетекшісі ұсынған мәтіндер
Әдебиет пәнінен 11 сыныпта Ілияс Жансүгіров шығармашылығы бойынша оқытылатын туындылар:
«Күй»
*«Ағынды менің Ақсуым»
«Ақын тілі»
*«Құлагер»
«Күйші»
«Домбыра»
*«Жетісу суреттері»


Приложенные файлы

  • docx 8856966
    Размер файла: 22 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий