тағам гигиенасы. санитарлық гиг тексеру


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТІРЛІГІ
ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ
С.П. Терехин, Л.Н. Лапшина, Г.Р. Тойгамбекова
ТАМАҚ КӘСІПОРЫНДАРЫН САНИТАРЛЫҚ-ГИГИЕНАЛЫҚ ТЕКСЕРУ СХЕМАЛАРЫ
Оқу-әдістемелік құрал
Қарғанды 2010 жыл
ӘОЖ 613.2
КБЖ 51.23 л 7
Т 35
РЕЦЕНЗЕНТТЕР:
Т.К.Каримов – М.Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Медицина Академиясының тағам гигиена, Б мен Ж, коммуналды гигиена және еңбек гигиена кафедрасының меңгерушісі, м.ғ.д.,профессор
Ж.К. Урбисинов -Қазақ тағамтану академиясы азық-түлік пен тағамдық шикізаттың сапасы мен қауіпсіздігін бақылау зертханасының бас ғылыми қызметкері б.ғ.д., профессор
М.С.Шабдарбаева – ҚММУ эпидемиолгия және коммуналды гигиена кафедрасының меңгерушісі, м.ғ.д., профессор
С.Р.Жакенова – ҚММУ еңбек гигиена, кәсіптік аурулар, балалр мен жасөспірім гигиена кафедрасының доценті, м.ғ.к.
Т 35 Терехин С.П., Лапшина Л.Н., Тойгамбекова Г.Р. Тамақ кәсіпорындарын санитарлық-гигиеналық тексеру схемалары. - оқу-әдістемелік құрал. – Қарағанды – 2010. – 56 бет.
КБЖ 51.23 л 7
Оқу-әдістемелік құрал «Медико-профилактикалық іс» мамандығы бойынша оқитын студенттерге арналған. Құралда негізгі тамақ обьектілерінің: қоғамдық тамақтандыру, азық-түлік базарды, азық-түлік сауда, ет және ет өнімдерін, сүт және сүт өнімдерін өндіретін кәсіпорындарын және басқа да тамақ өнеркәсібінің нысандарын санитарлық-гигиеналық тексеру схемалары бар. Студенттерге тәжірибелік сабақтарға дайындалуға көмек көрсетуге арналған.
ҚММУ Әдістемелік кеңесімен бекітілді. Хаттама № 6 10.02.2010ж.
ҚММУ Ғылым кеңесімен бекітілді. Хаттама № 7 25.02.2010ж.
© С.П. Терехин, Л.Н. Лапшина, Г.Р. Тойгамбекова, 2010ж.
Мазмұны
Шартты қысқартулардың тізімі 4
Кіріспе 5
Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарын
санитарлық-гигиеналық тексеру 8
Азық-түлік сауда объектілерін санитарлық-гигиеналық тексеру 16
Азық -түлік базарларын санитарлық – гигиеналық тексеру 20
Нан, нан-тоқаш, макарон және кондитер өнімдерін өндіретін объектілерін санитарлық-гигиеналық тексеру 23
Ет және ет өнімдерін өндіретін нысандарын
санитарлық-гигиеналық тексеру 27
Сүт және сүт өнімдерін өндіретін нысандарын
санитарлық-гигиеналық тексеру 33
Емдік-профилактикалық мекемелерінің ас блогын
санитарлық-гигиеналық тексеру және науқастың тамақтануын гигиеналық бағалау 38
Қоғамдық тамақтану желісінде диеталық тамақтанудың ұйымдастырылуын және оның жағдайын санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы 42
Тестік сұрақтар 44
Әдебиет 52
№1 Қосымша Санитарлық тексеру акті 54
№ 2 Қосымша Гигиеналық нормативтердің санитарлық ережелер мен нормаларын бұзу жайлы хаттама 55
Шартты қысқартулардың тізімі
0С – градус Цельсия
ЕПМ-емдік-профилактикалық мекемелер
МСЭҚБ-мемлекеттік санитарлық эпидемиологиялық қадағалау басқармасы
МСЭҚ-мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау
МЕСТ-мемлекеттік стандарт
Кіріспе
Тамақ кәсіпорындарындарында жүргізілетін мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығын қамтамасыз етуіне қажетті тамақ объектілері мен тамақ өнімдерінің қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін бағалау формасы болып табылады. Ол бекітілген санитарлық-эпидемиологиялық талаптардың сақталуында өнімді өндіру, сақтау, тасымалдау, тарату және қайта өңдеу барысында жүргізіледі.
Тамақ объектілеріне тамақ өндіріс кәсіпорындарының, сауда, қоғамдық тамақтақтандыру, азық-түлік өнімдерін ұзақ уақытқа сақтауға арналған объектілер жатады.
Тамақ объектілерін ағымды санитарлық қадағалау тарауына тамактық азық-түліктерді өндіру, сақтау, тасымалдау және тарату барысында белгіленген санитарлық-гигиеналық талаптардын орындалуын бақылау шаралары, тамақ объектілерінің санитарлық режимін бақылау, қызметкерлердің өндірістік және жеке гигиена ережелерін сақтауын, медициналық қараудан уакытында өтуін бақылау кіреді. Ағымды санитарлық қадағалау эпидемиологиялық және токсикологиялық тұрғыдан қауіпсіз, жайлы сапалы азық-түліктердің өндірілуіне кепілдік береді.
Ағымды санитарлық қадағалауды тиімді атқару үшін санитарлық дәрігер мынадай жағдайларды білуі тиіс:
Азық-түліктердің жоғары сапалығын, олардың токсикологиялық және санитарлық эпидемиологиялық тұрғыдан қауіпсіздігін реттейтін негізгі зандылық құжаттар;
Мемлекеттік санитарлық қадағалау ережелерін, тағам гигиенасы саласы бойынша санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдарымен мекемелерінің, лауазымды тұлғалардың міндеттері мен құкықтарын;
Ведомствалық, ветеринарлық-санитарлық қызмет, стандарттау, метрология және сертификаттау орталығы мекемелерімен қарым-қатынас ережелері және міндеттерін.
Тамақ өнеркәсібі, қоғамдық тамақтану, сауда – қойма желісі кәсіпорындарын тексеру әдістері мен әдістемесін.
Мемлекеттік қадағалау мен бақылау ағымды ретінде азаматтардың іс әрекетін, соның ішінде жеке басты кәсіпкерлердің және тамақ өнімдерін дайындау мен айналымы бойынша, сауда және қоғамдық тамақтандыру саласында қызмет ететің, қажеттілік туындаған кезде өзіне алатын: халықтын тамақтану сапасы мен жағдайын бағалау, соның ішінде ұйымдастырылған тамақтануды бағалау; тамақтық азық-түліктердің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында Қазақстан Республикасының заңды сақтамауы
Мемлекеттік қадағалау мен бақылау ағымды түрде жүргізіледі, яғни азаматтардың іс-әрекетін, соның ішінде жеке кәсіпкерлер мен тағам өнімдерін дайындайтын заңды тұлғалар және қоғамдық тамақтану мен сату қызметін көрсетушілер ал қажеттілік туындағанда: тұрғындар тамақтануының сапасы мен жағдайын, сонымен қатар ұйымдастырылған тамақтануды бағалау, азық-түліктердің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз саласында Қазақстан Республикасының заңдарын бұзу жағдайын алдын алу мен тергеу; алиментарлы-тәуелді аурулардың даму себебтерімен пайда болу жағдайларын және таралуын талдау, оларды алдын-алу мен жоюға бағытталған шараларды өткізу
Ағымды санитарлық қадағалау МСЭҚ тағам бөліміндегі санитарлық дәрігердің іс-әрекеті атқарылатын шаралар көлемі мен оның маңыздылығы жағынан жетекші орын алады. Санитарлық дәрігер үшін ағымды санитарлық қадағалаудың мәні туралы сұрақтар өте маңызды, сонымен қатар санитарлық дәрігерді дайындау кезінде ағымды санитарлық қадағалау сұрақтары ең басты орын алу керек.
Ағымды санитарлық қадағалауды жүргізу ретінде әртүрлі жұмыс әдістері мен формалары колданылады. Мысалы, ағымды санитарлық қадағалау барысында әртүрлі күштегі объектілер топтарын мақсатты тексерулер өзінің колайлы екендігін көрсетеді. Бұл тексерулер жоспарлы немесе жоспардан тыс түрде жүргізіледі. Мұндай тексерулер белгілі бір мақсатта, бағытта жүргізіледі. Мысалы, қоғамдық тамактану кәсіпорнының көктемгі жазғы маусымға дайындығын; тез бұзылатын азық-түліктердің өндірілуі, сақталу және таралу жағдайларын; емдік-профилактикалық мекемелерінде тамақты С-витаминдеу жағдайын; сүт фермасында сүтті алғашқы өңдеуге қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптардың орындалуын; қоғамдық тамақтану кәсіпорындары қызметкерлерінің технологиялық процесс және жеке бас гигиена ережелерінің орындалуын және т.б. анықтау мақсатта жүргізіледі. Бір мезгілде мақсатты тексерулер нәтижесінде алынған мәліметтер тамақ объектілері басшыларына негізделген, нақты талаптар қоюға мүмкіндік береді. Бұдан басқа мақсатты тексерулер барысында объектілердің жалпы сипаттамасы жайлы мәліметтерді де анықтай отырып, санитарлық дәрігер, қалалық аудан деңгейіндегі басқарушы мекемелердің шешуі үшін олардың алдына мәселелер коя алады.
Ағымды санитарлық қадағалау тәжірибесінде мынадай жұмыс формасы да өзін ақтап келеді: ол жоспар тапсырма құру, яғни санитарлық сауықтыру шаралары бойынша талаптар қойып, олардың орындалуын бақылап отырады. Жоспар-тапсырмалар кәсіпорындар басшыларына ағымды жылдың үшінші тоқсанында жолданады және онда келесі жылы орындалатын шаралар кешені көрсетеді.
Жоспар-тапсырмаларға мынадай шаралар кіреді: өндірістік бөлме-жайларды кеңейту және қайта жоспарлау; түбегейлі (капиталды) жөндеу; салқындатқыш қондырғыларды жөндеу немесе жаңадан қою; санитарлық техникалык қондырғыларды жөндеу және жабдыктау; өндіріске газ, электр жүйесін жүргізу; су кұбыры желісін қайта кұру; технологиялық жабдықтардың, желдету, салқындатқыш қондырғылардын шуын басу бойынша шаралар; түрмыстық бөлме жайларды жөндеу, жабдықтау; әйелдер үшін гигиена бөлмесін жабдықтау; температурасы құбылмалы бөлмелерді жылыту; территорияны, кірер жолдарды жайлыландыру бойынша және тағы басқа шаралар;
Ағымды санитарлық қадағалау нәтижелері объектідегі санитарлық журналға жазылады немесе ұсыныстар түрінде арнайы, санитарлык дәрігер толтырған тексеру актісінде көрсетіледі. Актіні толтыру формасы ресми бекітілмеген, сондыктан еркін түрде жазылады. Бірақ актіде мазмұндаудың белгілі бір ретін ұсынуға болады. Актіге мынадай мәліметтер енеді: толтырылған күні, орны, кім толтырды және кімнің қатысуымен; кандай максатта тексерілді (ағымды тексеру, арнайы тапсырма бойынша, шағым немесе арыз бойынша және т.б.); санитарлық маңызды кемшіліктер және қандай нормативті құжаттарға сәйкес еместігі; нақты, қысқа түрінде, орындалу уақыты көрсетілген ұсыныстар (ұсыныстар МСЭҚБ атынан ерекше жеке хат немесе алғы хат (предписание) түрінде берілуі мүмкін); тексеруді жүргізген, акт толтырған және тексеруге қатыскан адамдардың колы, сонымен қатар объектінің санитарлық жағдайына жауапты немесе объекті басшысының өкілеттігімен тексеруге қатысуға міндетті және актінің бір көшірмесі тапсырылатын лауазымды тұлғанын қолы. Актіде көрсетілген мәліметтер мен ұсыныстарға әкімшілік өкілдері келіспеген жағдайда ерекше ойы көрсетіліп, олардын қолы қойылады.
Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарын
санитарлық-гигиеналық тексеру
Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындары санитарлық-эпидемиологиялық айқындамасынан ең қатаң назар сала қарауды талап ететін тамақ кәсіпорынның объектісі болып табылады, өйткені онда қабылданған технологиялық процесс қызметкерлермен, құралдармен, жабдықтармен тығыз қатынаста, өндіріс шикізатының көп сатылы өндеуін қарастырады. Бұл жағдайларда қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарында жоғары сапалы өнімдерді өндіруі барлық қызметкерлерімен қолданыстағы санитарлық ережелер мен нормалардың талптарын қатаң түрде сақтауына байланысты болады.
Әртүрлі типті қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарына қойылатын талаптардың айырмашылығына қарамастан, олардың ұйымдастырылуында көп ортақ нәрселер бар. Олармен шығарылатын өнімдер (тағамдар, кулинарлық өнімдер, жартылай фабрикаттар) тез бұзылатын тағамдар болғандықтан тез таратылу керек (таратылу мерзімі – дайындалғаннан кейін 2-3 сағат). Сақтау мерзімдерінің ұзартуы өнім сапасының нашарлауына, оның қабылдауға жарамсыздылығына әкеледі.
Халықты жоғары сапалы дайын тағаммен, жартылай фабрикаттармен және кулинарлық өнімдерімен қамтамасыз етуінде қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарында тамақтық азық-түліктерді тарату үшін оңтайлы жағдайларды жасауды өте маңызды. Ол үшін тағам бойынша дәрігер-гигиенист қолданылатын нормативтік актілерімен қолданып, қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарында жүргізілетің ағымды санитарлық қадағалаудың негізгі бағыттарын білу керек.
Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының санитарлық-гигиеналық тексеруін өткізгенде санитарлық дәрігер Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2003 ж. 25 шілдедегі N 569 бұйрығымен бекітілген № 4.01.069.03"Қоғамдық тамақтандыру объектілеріне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормаларын қолдану керек.
Асхананы санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Асхананың аталуы және мекен-жайы, тамақтанушылар контингенті асхана типі
Ғимарат типі және асхананың орналасқан орны (арнайы салынған, икемделген, типтік, асхана немесе түрғын үйде орналасқан)
Асхананын өткізу қуаты (шығарылатын тағамдардың саны және отыратын орындарының жоба бойынша және жағдайдағы саны)
Шығарылатын өнімдердің ассортименті (жоба бойынша және нақтылы). Шығарылатын тағамдар мен өнімдердің өндірістік техникалық мүмкіншіліктері мен санитарлық жағдайына сәйкестігі. Тамақтанушыларға қызмет көрсетудегі ерекшеліктері. Асхана штат, оның толықтылығы.
Асхана территориясының санитарлық сипаттамасы (көгалдандыру, асхана ауласында таралардың орналасуы, әжетханалар мен қоқыс жинағыштардың орналасуы, құрылымы, санитарлық жағдайы, тазалау режимі және қоқыс жинағыштардың асханадан алыстығы).
Асхананың жоспарлануы, өндірістік процестің ағымдылығы, кіру жолдары, персонал мен келушілерге бөлек жолдардың болуы. Қабылданатын шикізатты қабылдау орндарының болуы (ені, жабдықталуы).
Санитарлық-техникалық құрылымдар: асхананың электр энергиясымен, су құбырымен қамтамасыз етілуі (жалпы орталықтандырылған жүйе, жергілікті жүйе, су алатын орны, онын сапасы, ыстық сумен қамтамасыз етілуі: ыстық судың үнемі болуы, берілетің судың температурасы); канализация (жергілікті немесе жалпы қалалық жүйе), желдету жүйесінің түрі (шығарысты, кірісті немесе кісірті-шығарысты, оның тиімділігі). Суықты пайдалану.
Пісіру цехы-ауданы, қабырғаларының, төбенің, әденнің жағдайы мен әрленуі. Санитарлық-гигиеналық құрылымдармен жабдықталуы. Ac үйдің жабдықталуы. Жабдықтардың санитарлық жағдайы (кемшіліктері, бұрыстығы, жабдықталмауы, жабдықтардың журналынын болуы, жабдықтарды қолдануға рұксат еткен санитарлық қадағалаудың рұксат қағазының болуы). Псіріу қазандарына, табаларға (электр плиталарға) ыстық судың қосылуы. Жабдықтардың қандай материалдан дайындалғанын жеке көрсету қажет.
Пісіру цехында бөлшектеу үстелдерінің болуы, олардың ыңғайлы орналасуы. Үстелдердің беттері қандай материалдардан жасалынған (егер құрыш қаылтырмен жабылса, онда ара-жігінің жапсарласуын тексеру қажет). Үстелдерді таңбалау, оларды қолданудың дұрыстылығы. Цехтағы бөлшектеу тақтайшаларының саны, олардың санитарлық жағдайы, сақталу орындарының жабдықталуы, табалауы, қолдану дұрыстығы( кемшіліктерді көрсету қажет, жарықшықтары бар тақтайшалар қолданылады ма, олардың ені, дайындалған ағаштың түрі. Шикі жөне пісірілген тамақтар үшін бөлек тақтайшалар колданыла ма олар бөлек сактала ма? Ілініп түр ма, әлде сөрелерде сактала ма? Ac үйде бөлшектеу тақтайшаларының жеткіліктігі, олардың табалауына сәйкес, қолданылуы.
Ас-үй мүліктері мен жабдықтардың санитарлық тазалау режимі (санитарлық жууды кім жүргізеді, ол калай қолданылады). Қазындықты, табақтарды, электрлі қазандықтарды, бөлшектеу тақтайшаларын, пышақты және үстелдерді, ет турағыштар мен басқа да жабдықтарды санитарлық жуып-тазалау режимдерін жеке жазып, көрсету керек.
11.Пісіру цехының санитарлық жағдайы (еденнін, кабырғаның, терезенің тазалығы, жағдайы). Цехты санитарлық тазалау режимі, жуу және дезинфекциялау заттарын колдану. Дезинфекциялау заттардың сакталуы. Цехты жууды кім жүргізеді.
12. Ac үй ыдыстарын жуатын бөлме- ауданы, еденнің, төбенің, терезелердің жабдықталған материалдары. Жуу ванналары мен канализациялық тірек арасында санитарлық ара-қашыктық сақталған ба? Асхана ыдыстарының санитарлық тазалауының дұрыстығы. Жуу бөлмесінің ыстық сумен қамтамасыз етілуі, ас үй ыдысын жууға арналған жабдықтарды болуы, қолданылуы. Қазандықтардың жууылу жері көрсетілуі қажет. Таза ыдыстар қай жерде, қалай сақталады. Ac үй ыдыстарының жеткіліктілігі. Бөлменің санитарлық жағдайы.
13.Асхана ыдыстарын жуатын бөлме-ауданы, жарықтануы, желдетуі, ыстық және суық сумен қамтамасыз етілуі. Бөлменің (еден, төбесі, қабарғалары) санитарлық жағдайы. Жуу ванналарынын түрі, саны, көлемі. Ванналардың тығымдармен жабдықталуы.
14. Асхана ыдыстарын бөлек тарелкалардан, стақандардан, асхана құралдар үшін санитарлық тазалау режимі. Барлық жуу ванналарындағы судың температураларын көрсету. Температураны бір сағат көлемінде өлшейді. Жуу бөлмесінде судың температурасын өлшеуге арналған термометрдің болуы. Ыдысты ыстық сумен шаюға арналған торкоршынның болуы. Екінші жуу ванналарындағы дезинфекциялайтың ертіндісінің болуын тексеру(индикаторлы қағазымен анықтау). Сода ертіндісін және басқа да жуу затттарын қолданудың дұрыстығын және қорын тексеру. Машинамен жуған кезде жуу және шаю үшін қолданылатын заттардан басқа форсункадағы судың қысымын өлшейді. Жуу бөлмесінде «Ыдыстарды жуу ережесі» бар ма, бар болса оны жұмыскерлер мен асхана директоры біле ме? Тарелкаларды ас қалдықтарынан тазалауға арналғанкүрекшелердің болуын көрсету керек. Ас қалдықтарын салатын ыдыс қалай жабдықталған.Оларды тазалау режимі және тасмалдау түрі, ысқыштың болуы. Ыдыстар белгіленген бе, олар қайда сақталады, таза ыдыстарға арналған шкафтың барлығын көрсету. Асхана құралдарын өндейтін стерилизатор бар ма. Олар жуып болғаннан соң қайнатылады ма. Әрбір отырар орынға есептегенде бірінші және екінші тағамдар үшін ыдыс құрамы қасық, шаышқы, пышақ, стақан, табақтар саны жеткілікті ме. Ас ү ыдысының тазалығы бойынша зерттеулерді өткізу. Нәтижелерін осы актіде көрсету керек, тарелкаларда, шаышқыларда, пышақтарда, тамақтын ірі қалдықтарының анықталуын көрсету.
15.Нан турайтын бөлме - ауданы, жабдықталуы, санитарлық жағдайы (еденнің, қабырғаның, төбенін) сірке қышкылының 1% ертіндісінің қоры бар ма? Нанның қалдықтарын алып тастауға арналған щеткалардың болуы. Бөлшектеу тақтайшалары мен пышақтарының жағдайлары. Олардың таңбалауы. Нанның сакталу жағдайы және сатылу мерзімінің сақталуы.
16.Тамақтану залы-жалпы ауданы, бір орынға есептегендегі ауданы. Жарықтануы, температура, желдетілу жүйелері (ас үйден иіс келмейтінін көрсету). Сауда залының жабдықталуы, жиһаздын өзара жарысымды орналасауы. Тамақ ішетін үстелдердің гигиеналық сипаттамасы, суы бар графиндердің болуы, дәмдеуіштер және оларды алатын құралдар (қасықшалар, күрекшелер). Әрбір тамақтанушыдан кейінгі тамақтану үстелдерінін жиналуы. Кір ыдыстарды, тамақтану үстелдерін кімдер жинайды. Даяршылар мен асхана директорының тамақтану үстелдерін тазалау ережелерін білуі. Тамактану залының санитарлык жағдайы, бөлмелерді тазалау режимі. Тамақтанушыларға арналған гардеробтың болуы, әжетхананың болуы, онда сабынның, орамалдың, әжетхана қағаздың болуы. Олардың санитарлық жағдайы.
17.Тағамдарды дайындау технологиясының сақталуы. Ет және балық өнімдерін дұрыс өңдеу тәртібінің сақталуы. Бірінші тағамдарды дайындаудың режимі. Екінші тағамдарды технологиялық өндеудің дұрыстығы. Екінші тағамдар өнімдерінің ішкі температурасын өлшеу жүргізу керек. Үшінші тағамдарды витаминдеу және дайындау ережелерінің сақталуы.
18.Тарату бөлімі - жабдықталуы, жабдықтардың бұзылмағандығы, қосалкы жабдықтардың жеткіліктіліктігі (қасықтар, шанышқылар, тұздықшалар). Тамақтанушыға босатылатын дайын тамақтың температурасын өлшеу және көрсету. Дайын тамақтарды таратуды кім жүргізеді. Дайын тағамдар мармит үстінде қанша уақыт сақталады? Бірінші және үшінші тағамдардың витаминделуін зертханалық жолмен тексеру. Дайын тағамдарды витаминдеу журналынын болуы.
19.Жартылай фабрикаттар цехы-ауданы, санитарлық жағдайы (еденінің, төбесінің, қабарғаларының). Жабдықтарының түрі. Жабдықтардың санитарлық жағдайы (бөлшектеу тақтайшалары, ет турағыштар, ет шабатын ағаш, мұздатылған балықтар сақтайтындар). Етті шабу орындарынын жабдықталуы. Цехта құстар мен балықтарды бөлшектейтін орынның болуы. Жекелеген шикізат түрлерімен жүмыс істейтін (ет, балық, құс) орындардың белгіленуі. Жабдыктарды санитарлық тазалаудың және жинаудың режимі.
20. Дайындау цехы-еден, төбесі, қабырғасы, жарықтануы, желдетілуі. Цехтың жабдықталуы (картоп аршитын, көкіністерді турайтын және жуатын машиналардың болуы), олардың санитарлық жағдайы. Бөлмелерді санитарлық тазалау режимі. Қалдықтарды сақтайтын орындарды ұйымдастыру, санитарлық тазалау, жинау режимі.
21.Қосалкы бөлмелер-тез бұзылатын тағамдардың, сусымалы тағамдардың, көкіністерді сақтау орындарының жекешеленуі және саны. Қоймалардың жабдықталуы. Мұздаткыш агрегаттардың жағдайы. Мұздатқыш камераларды санитарлық тазалау журналының болуы. Әртүрлі тамақ түрлерін сақтауға қолданылатын таралардың сипаттамасы. Қоймалардың температуралық режимі. Шикізатты қабылдау және бракераж жасау тәртібі. Жеткізілетін тауарларға құжаттардың болуы.
22.Асханада буфеттің болуы. Оның жабдықталуы және гигиеналық бағасы. Дайын тіс басарлардың (салқын тамақтар) сақталуы мен таратылу мерзімінің дұрыстығы. Тоңазытқыштар мен мұздатқыш камераларындағы сақталатын тағам түрлерінін тауарлық көршілестігінін сақталуы, температуралық режимі. Буфетте сатылатын тауарлар мен азық-түліктердің ассортименте стакандарды жуу ережесінін сақталуы.
23.Тасымалдау құралдарының санитарлық жағдайлары - кәсіпорынға жартылай фабрикаттар мен шикізаттар қандай көлікпен жеткізіледі / арнайы, икемделген, кездейсоқ/. Транспорттың санитарлық сапаттамасы. Азық-түліктерді түсіруді кім жүргізеді. Экспедиторларда санитарлық кітапшаның болуы. Көлікке жетекшілік ететін жұмыскерлердің арнайы киімі және оның санитарлық сапаттамасы.
24.Тұрмыстық бөлмелер-ауданы, жоспарлауы, жабдықталуы. Душтардың болуы, олардың дұрыс жұмыс істеуі, жұмыс режимі. Персоналдың жинау режимі (сабынның, сүлгінің, дезинфекциялық заттардың болуы).
25.Қызметкерлердің жеке гигиенасы - арнайы киімдердің санитарлық жағдайы, арнайы киімдердің бір адамға жеткіліктігі. (аснитарлық киімдердің саны көрсету). Қызметкерлердің тазалық деңгейі (іріңді жаралардын және сызылған терінің болуы, ұзын тырнақтын және тырнақ асты кірдің болуы). Қызметкерлер дәретханадан кейін дезинфекциялық заттармен колдана ма (зертханалықлық жолмен дәлелдеу керек). Тұрмыстық және өндірістік бөлмелерде жеке гигиена плакаттарының болуы.
26. Медициналық құжаттар - медициналық қаралуды тіркейтін журналдың болуы (жалақы ведомстімен тексеріп, қанша адам кезеңді медициналық қаралудан өтпей жұмыска жіберілгенін анықтау керек). Сонымен катар, канша адам бацилла-кұрт тасымалдаушы ретінде тексерілуден өтпей және флюрографиядан өтпей жұмысқа жіберілгенін тексеру қажет.
27.Санитарлық-ағарту жұмыстары - жұмыскерлердің санитарлық минимумнан өтуі, өзекті тақырыптарға (санитарлық-гигиеналық) дәрістер мен әңгімелер жүргізу.
28.Кәсіпорында дезинфекциялық режимнің сақталуы (режимнің сакталуына жауапты адам бар ма, ол бұйрықпен бекітілген бе). Дайын тағамдарға бракераж жасау жиілігі және кіммен жүргізіледі. Бракераж журналының барлығы және белгіленгін журнал жүргізудің формасы. Кәсіпорында шыбындармен, тарақандармен күресу шараларының бекітілген жоспары бар ма? Оны МСЭҚБ бекіткен бе? Жоспарға сәйкес жұмыстар жүргізіледі ме? Шыбын-шіркеймен, тарақандармен күресуге қажет заттардың барлығы, азық-түліктерді сақтауға арналған сөрелердің еденнен биіктігі, дезинфекциялық станциямен келісім-шартты болуы. Кәсіпорында санитарлық журналдын барлығы. Кәсіпорында санитарлық күннің өтуінін жиілігі және оған кім жауапты (санитарлық күнді өткізудің кестесі және ол кезде кызметкерлердің аткарар дербес міндеттері).
29.Асхананы жалпы санитарлық-гигиеналық бакылау нәтижесі және тамактану жағдайы. Анықталған кемшіліктерді жою шаралары.
Азық-түлік сауда объектілерін санитарлық-гигиеналық тексеру
Тұтынушыларды жоғары сапалы азық-түліктермен қамтамасыз ету үшін, олардың шығу орындарынан тарату орындарына дейін өту жағдайларын жасау керек. Бұндай жағдайда негізгі объективті алғышарт болып гигиеналық нормалар мен талаптардың негізінде дүкендерді, базаларды, қоймаларды, тоңазытқыштар мен транспорттық құралдарды салу, олардың санитарлық-техникалық жабдықталуымен және қазіргі уақыттың техникалық жабдықтармен қамтамасыз етілуі болып табылады. Бұдан басқа қатан түрде сақтау керек:азық-түліктерді сақтау температурасын, сақтау мерзімдерін, азық-түліктерді тасмалдау мен тарату санитарлық ережелерін, сауда – қойма желісін қызмет етуші қызметкерлердің жоғары санитарлық мәдениетің және жұмысқа жауапкершілікті қатынасын.
Тағам бойынша дәрігер – гигиенист Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 ж. 30 қантарда N 100 бұйрығымен бекітілген № 4.01.073.04"Сауда объектілерінің орналастыруына, ұсталуына және оларды пайдалану барысында қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормалармен қолдана отырып, азық-түлік сауда объектілеріне ағымды санитарлық қадағалаудың негізгі бағыттарын білу керек.
Азық-түлік дүкендерін санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Дүкеннің аталуы, мекен-жайы
Ғимараттың түрі, орналасқан жері: арнайы салынған, икемді, бөлек тұрған, тұрғындар тұратын үйдегі.
Дүкеннің типі: арнайы салынған, аралас, әмбебап
Қызмет көрсету принципі
Дүкеннін қуаты: жұмыс орындарынның саны, жұмыскерлер саны, жұмыс режимі
Бөлімдер түрлері және азық-түлік ассортименті.
Территориянын санитарлық сипаттамасы: жер көлемі, көгалдындару жағдайы, кіру жолдары, қокыс жинағыштар, территорияны тазалаудын түрлері және тәртібі, олардын тексеру кезінде санитарлық жағдайы (ластануы, қокыстануы).
Бөлмелердің жиынтығы, олардың жоспарлануы, өзара байланыстары, тамактық азық-түліктердің көршілестігінің сақталуы және бірегейлігі.
Санитарлық-техникалық құрылымдар: жарықтандыру, сумен қамтамасыздандыру (жалпы орталықтандырылған немесе жергілікті дербес жүйесі, егер дербес болса су алатын орын және судың көлемі), канализация (жергілікті немесе қалалық жүйеге қосылған), желдету (желдеткіш құрылымдарының типтері және жұмыс істеу сапасы).
Қоймалар: қоймалардың сауда бөлімдерімен өзара дұрыс орналасуы: ішкі жоспарлаудың дұрыстылығы, заттар бірегейлігінің сақталуы, ұн түсіретін алаңдардың болуы, бөлмелердің биіктігі, жарык, ылғал, температура режимдері, тауарларды орналастыру, тауарлардың сапалық куәліктерінің болуы, азық-түлікті жалпы карау, тараның жағдайы, қоймадағы азық-түліктін сапасына бақылау жүргізу, етті бөлшектеу технологиясына қойылатын санитарлық-гигеналық талаптардын орындалуы, азық-түлікті өлшеп орау, бөлмелердің санитарлық жағдайы, жинауға арналған кондырғылардың болуы және оның маркировкасы, жинау тәсілі мен уақыты.
Мұздатқыш камералары:
а) еттін, балықтын сақталуы, бөлме жайлардың, қондырғылардың және жабдыктардың санитарлық- техникалық жағдайы, камерадағы температура, тауарлардың өзара орналасуы, көршілестігі, тексеру кезіндегі азық-түліктердің сапасы.
б) сүт, май тағамдардың сақталуы. Бөлме-жайлардың, қондырғылардың санитарлық-техникалық жағдайы, санитарлық-гигиеналық талаптардың сақталуы. Камерадағы температура. Тауарлар көршілестігінің сақталуы. Тексеру кезіндегі азық-түліктердің сапасы.
12.Сауда залы: ауданы, биіктігі, табиғи безендірілуі, жарықтануы, желдетуі, жылынуы, жекелеген конструкцияларының (едені, төбесі, қабырғасы, панельдер, терезе, есіктер) шешілуі, санитарлық сағаттар, залдың санитарлық жағдайы, тексеру кезіндегі санитарлық жағдайы.
13. Сауда залынын бөлімдері:
а) ет және балық сататын бөлімдері: ауданы, сөрелердің жағдайы, мұздатқыш және қабырға витринасы, тасымалдағыштың (лоток), балтаның, кесер ағаштардың, пышақтардын санитарлық жағдайы, ет, балық тағамдарының ассортименті. Жүмыс орнынын санитарлық-гигиеналық ұсталуы мен жағдайы. Жұмыртқа және жұмыртқа өнімдерін сату жағдайының гигиеналық режимі;
б) май-сүт бөлімі: кондырғылардын санитарлык-техникалык жагдайы жөне болімінін жабдыкталуы, мүздаткыш қондырғылардың температуралық режимі, сүт өнімдерінің таратылу мерзімі, орау материалының сапасы;
в) гастрономия: ауданы, қондырғылардың санитарлық жағдайы, жабдықталуы. Шұжық өнімдерін сату гигиенасы.
г) нан-тоқаш бөлімі: ауданы, кондырғылардын болуы, күралдардың санитарлык-гигиеналык жағдайы. Нан-тоқаш және кондитер өнімдерін кабылдаудын, сактаудын және сатудың гигиеналық режимі. Кремді өнімдеріне аса көңіл бөлу қажет;
д) бакалея: бөлімінің ұсталуына қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар, сусыма тағамдардың сақталуы, орау материалының сапасы;
е) балалар тағамдарын сату бөлімі: қондырғыларға, жабдықтарға, тағамдар ассортиментіне, Тарату мерзімінің орындалуына қойылатын гигиеналық талаптар. Басқа бөлімдері (осы схема бойынша)
14.Тасымалдау құралдарының санитарлық жағдайы. Арнайы транспорт қолданыла ма, әлде икемделген транспорт па? Транспорттың санитарлық-гигиеналық жағдайы. Жүк түсіру-арту жұмыстарын кімдер және қалай жүргізіледі. Экспедитордың жеке гигиенасы (санитарлық кітапшаның, арнайы киімнің барлығы және жағдайы).
15.Тұрмыстық бөлмелер: гардероб (өткізгіш кабілеті, жағалы киімдерді сактайтын жеке шкафтардың барлығы), душтар, (душтың дүкен жүмыскерлерінің санитарлық тазартудан өткізу кабілеті). Тағам қабылдау бөлмелері, дәретхана (санитарлык жағдайы, қолжуғыштардың, орамалдың, сабынның, дезинфекциялық ерітінділерінің барлығы, олардың санитарлық жағдайы).
16.Қосалқы бөлме жайлар: жуу жабдықтарын, киімдерді, тараларды сақтауға арналған қоймалар, салқындатқыш камералардың машина бөлімшесі, олардың санитарлық-гигиеналық жағдайы.
17.Техникалық бөлме-жайлар: желдеткіш камералар, душ, және от жағушының бөлмесі. Олардың санитарлық жағдайы.
18.Жұмыскерлердін жеке гигиенасы: арнайы киімдердін санитарлық жағдайынын сипаты (арнайы киімді сақтау үшін шкафтардың болуы, санитарлық киімдермен камтамасыз етілуі, арнайы киімдер комплектісінін саны, мұрын ормалдары, маскалар). Қолды жуу және дезинфекциялау мүмкіншілігі (орамал, сабын, жуғыштар), дене, киім тазалығы, «Тамақ мекемелері қызметкерлерінің жеке гигиенасы» такырыбы бойынша плакаттардың барлығы.
19.Медициналық құжаттар: медициналық каралудан өтудің графигі, зертханалық тексерудің графигі, қызметкерлердің қол терісінің жағдайын күн сайын белгілеуімен іріңді ауруларды тіркейтін журналдың болуы, алдыңғы тексеру актілері мен ұсыныстардың орындалуы және болуы.
20.Санитарлық-ағарту жұмысы: санитарлық минимум курсын жүргізу, лекция мен әнгімелер өткізілу, жіберілген санитарлық-гигиеналық кемшіліктерді нақты үлгілермен талқылау, дүкенде санитарлық белсенділіктің барлығы, олардың жұмысын қадағалау.
21.Дезинфекциялық режимнің сакталуы. Дезстанциясымен келісім-шарттын болуы. Санитарлық күндер өткізу бойынша жоспардың барлығы. Санитарлық күндерді өткізу жиілігі.
22.Объектінің жалпы санитарлық-гигиеналық бағасы, анықталған бұзылыстарды жою бойынша шараларды құрастыру.
Азық -түлік базарларын санитарлық - гигиеналық тексеру
Қала тұрғындарын бір қатар сауда өнімдерімен қамтамасыз ету үшін базарлардың алынатын орыны ерекше. Үздіксіз үнемі жұмыс істейтін базарлардан басқа, кішігірім қалаларда, ауыл шаруашылығы бағытындағы аудан орталықтарында, сондай –ақ вокзалдар мен кемежай маңында аптаның арнайы күн мен сағаттарында жұмыс істейтін базарлар болады. Қалалар мен өндіріс орталықтарында сауда саттық базарлары жаңадан тұрғызылып және жұмыс істеп тұрған базарлар жаңадан жасақталуда. Істеп тұрған базарларды жаңадан жасақтау немесе жаңа базарларды жоспарлау санитарлық қадағалау ұжымдарымен келісілуімен жүзеге асады.
Сауда саттық базарларында азық-түлік сатылымы сатылатын тағамның зиянсыздығы мен олардың сапасын жақсартуды қамтамасыз етуші процестің минималды ластануын ескерумен ұйымдастырылуы тиіс.
Тағам гигиенасы бойынша дәрігер-гигиенист № 4.01.063.02«Азық-түлiк базарларының құрылымына, ұсталуына және оларды пайдалану барысында
қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар"санитарлық ережелер мен нормаларды негізге ала отырып азық-түлік базарларының ағымды санитарлық қадағалаудың негізгі бағыттарын білуі керек.
Қала базарын санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Облыс, қала, аудан (ауыл)
Базардың типі (ашык, жабық, аралас, павильонды). Қызмет көрсету радиусы
Территориясы. Жердің ауданы және рельефі. Ластаушы орындардан, көлік жолдарынан қашыктығы. Қоршауы, көгаландырылуы, тас төсеу.
Ерекшеленген аудандардын болуы: а) жабык бөлмелерде азық-түліктерді сату үшін; ә) үстелдерден сату үшін; б) арбалар мен автокөліктерден сату үшін; в) малдар мен құстарды сату үшін; г) тамақтық емес тауарларды сату үшін; ғ) әкімшілік, қызметтік, коммуналды-тұрмыстық және өндірістік бөлмелер үшін. Тұтынушылар үшін жүру жолдары мен өту жолдары (ені).
Сумен қамтамасыз етілуі (су құбыры желісі, фонтандар, құдыктар, артезиан су көздері және басқалар). Канализация жүйесі (типі, дәретханалардың тамақ өнімдерін сататын орындардан қашыктығы), қокыс жинағыштар (материалдары, жағдайы, дезинфекциялануы), тамак қалдықтарын жинайтын қабылдағыштар. Территорияны тазалау және (кезектілігі, сапасы).
Базар объектілерінің құрылымы, жабдықтары және ұсталымы. Сату орындары: дүкендер, павильондар, күркелер, киоскілер, ашық және жабық үстелдер.
Азық-түлік сақтайтын бөлмелер (қоймалар, мұздатқыш камералар).
Ет-сүт және тамақ түрлерін бақылау станциялары.
9. Әкімшілік және мәдени-түрмыстык кызмет көрсетуге арналған бөлмелер (шайхана, контора және т.б.).
10. Жабдықтар мен мүліктер (сөрелер, ет шабатын діңгектер, ет ілетін ілгіштер, өлшегіш таразылар, бөлетін тактайшалар, балталар, пышақтар).
11.Бөлмелерді жинау (тәсілдері, сапасы). Жабдықтар мен мүліктерді тазалау (жуу, дезинфекциялау, сақтау).
12.Азық-түліктер сауда гигиенасы. Әр түрлі азық-түлік түрлерін сатудың тәртібін сақтау және бөлек сату (ет, балык, сүт өнімдері, жемістер мен саңырауқұлақтар).
13.Тамақ өнімдерін жерден сату, жартылай фабрикаттар мен кулинариялық дайын өнімдерді ашық үстелдерден сату, тексерілмеген және рұқсат етілмеген азық-түлікті, клеймо белгі басылмаған етті сату жағдайлары орын алған ба, жок па?
14.Тұтынушыларға азық-түлік босатудың санитарлық ережелерінің сақталуы (шаңышқымен, күрешкемен, өлшемдермен, орам кағаздарымен қолдану). Сатылатын азық-түліктердің сапасы (ет-сүт өнімдерін бақылау станциясынын және таңдамалы тексерудің мәліметтері бойынша).
15.Сатылатын тамактык азык-түліктерге бакылау жүргізу: ет-сүт және олардың өнімдерін бакылау станциясынын жүмысы, МСЭББ кезеңдік бакылауы, бакылау нәтижелері. Шартты жарамды тамак өнімдерін өндеу мен тарату жолдары және сапасыз азық-түліктерді өтелдеу тәсілдері.
16.Шыбындарды, тышкандарды жою шараларын жүргізу.
17.Сатушылардын жеке гигиенасы. Санитарлык киімдер (киімдер күрамы, жағдайы, жуылуы, сакталуы). Қолдарын жууы (колжуғыштар,сабын, орамалдар). Тырнақтарын ұстау. Базардың тұрақты сатушыларынын медициналык тексеруден және медициналық қаралудан өтуі.
18.Базарда санитарлық-ағарту жұмысты өткізу (радио, дәрістер, әнгімелер, плакаттар, стендтер).
19.Объектінің жалпы санитарлық бағасы, қортынды, анықталдған бұзылыстарды жою бойынша ұсыныстар.
Нан, нан-тоқаш, макарон және кондитер өнімдерін өндіретін нысандарын санитарлық-гигиеналық тексеру
Нан және нан – тоқаш өнімдері халықтын әртүрлі жастық топтарының тамақтануында кенінен қолданылады. Нанның жоғары сапасы мен санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін нанның бактериалды және химиялық ластануын алдын алу қажет.
Қолданылатын шикізаттың сапасы, технологиялық әдістер, қазіргі уақыттың жабдықтармен жабдықталуы, ең маңыздысы санитарлық-гигиеналық ережелердің сақталуы нанның сапалығын анықтайтың екендігін айта кету керек. Сондықтан нан, нан-тоқаш, макарон және кондитер өнімдерін өндіретін кәсіпорындарының гигиенасы бойынша сұрақтарды білу тағам гигиенасы маманы үшін өте маңызды.
Сонымен, жоғарыда айтылған нан өндіруіне, сонымен бірге оның зертханалық бақылауына қойылатын талаптардың сақталуы медико-биологиялық және сапаның санитарлық нормаларының талаптарына сәйкес өнімнің шығарылуын қамтамасыз ету керек.
Санитарлық дәрігер нан, нан-тоқаш, макарон және кондитер өнімдерін
өндіретін кәсіпорындарын санитарлық-гигиеналық тексеруін өткізгенде
ағымды санитарлық қадағалаудың негізгі бағыттарын білу керек және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2003 жылғы 31 қаңтардағы N 94 бұйрығымен бекітілген № 4.01.064.03 "Нан, нан-тоқаш, макарон мен кондитер өнімдерін өндiретiн ұйымдарға қойылатын санитарлық-гигиеналық және iндеттi болдырмау талаптары" санитарлық ережелерi мен нормаларымен қолдану керек.
Нан зауытын санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Кәсіпорынның аталуы, мекен жайы.
Кәсіпорынның орналаскан жері, ғимараттың түрі: арнайы салынған ғимарат өзінің жер учаскесімен, типтік, икемді.
Кәсіпорынның қуаты (жоба бойынша және нақты), жұмыскерлер мен қызметкерлердің саны, нан және нан-тоқаш өнімдерімен қамтамасыз ететін қала аудандарының көлемі.
Өндірілетін өнімнің ассортименті.
Нан заводының санитарлық сипаттамасы: нан зауыты аланының көлемі, көгалдандыру, төселуі, транспорт үшін алан, қоқыс қабылдағыштардың болуы, территорияның тазартылуы.
Бөлмелердің жоспарлануы, технологиялық өндірістің қарастырылатын бір ағымдылығы: шикізаттың, дайын өнімнің және адамдар ағымының қиылыспауы.
Алаңдардың мөлшері, олардың гигиеналық талаптарға сәйкестігі.
Санитарлық-гигиеналық қондырғылар: жарықтану, сумен қамтамасыз ету (жалпы немесе жергілікті, жергілікті су жүйесімен қамтамасыз етілсе, су алынатын жердің жағдайы және судың сапасы). Канализация жүйесі (жергілікті немесе жалпы қалалық) және желдету жүйесі (желдету қондырғылардың түрлері, жұмыс тиімділігі).
Қойма бөлмелері:
а) тарасыз ұнды сақтау қоймасы: ұнды сақтауға, қабылдау және құю үшін техникалық және пневматикалық жүйенін барлығы, электрлік магниттік сепараторлардың жағдайы, порциялық автоматты өлшеуіштердің жағдайы;
б) ұнды тарамен сақтау қоймасы: сөрелердің болуы, олардың қабырғалар мен еденнен арақашықтығы, ауаның ұн шаңымен ластануы, ұн сақтаудың температуралық режимі, ауаның ауыспалы ылғалдылығы және осы жағдайда ұнның сақталу ұзақтығы, ұнның әртүрлі зиянкестермен бүлінуі және олармен күресу шаралары;
в) нан және нан-тоқаш өнімдерін және басқа да тағам түрлерін сактайтын қойманың жағдайы (тоңазытқыш шкафтар, мұздатқыш камералар).
Наубайхананың жеке цехтардың жабдықталуы мен санитарлық жағдайы: а) Бункерлі - елеу бөлімшесі (ұнды елейтің бункерлердің орналасатын жері);
б) ашықты және ірікті бөлімшесі (орналасқан жері, сүйық ашытқы үшін ыдыстардың және тығыздалған ашытқыны ширататын линиянын болуы);
в) қамыр дайындайтын бөлімше (қамырды аралыстыру әдісінің түрі, қамырды илейтің дежелердің барлығы және жағдайы, қамырды дайындау технологиялық режимі және т.б.);
г) қамыр бөлетін бөлімше (орналасуы, қамыр бөлетін машиналардың барлығы, домалақтайтын, дөңгелектейтін машиналардың, қамырды қолмен бөлуге үшін, ұзақ даналы өнімдер үшін ағаш үстелдердің болуы, олардың санитарлық жағдайы);
д) нан пісіру бөлімшесі: нан пісіретін пештердін барлығы, нан формалары мен жабдықтау құралдары, олардың жағдайы, нан формаларын майлайтын материалдың барлығы, оның сапасы, нан пісірудің температуралық режимі; ыстық цехта істеитің жұмыскерлер жұмысорындарының жабдықталу ерекшеліктері;
е) нан сақтау қоймасы және экспедиция: олардың орналасуы, сөрелердің болуы, вентиляция жүйесі, бөлменін температурасы, ауыспалы ылғалдылык. Тасымалдау тарасынын жағдайы. Таралар мен қондырғыларды жууға арналған бөлменің барлығы. Қондырғыларды тазалау және өндеу әдісі.
11.Дайын өнім мен шикізатқа бракераж ұйымдастыру, санитарлық брак (оның қолдануы) өндірістік брак және оны қолдану, бракераж журналынын барлығы.
12.Транспорттың санитарлық жағдайы. Кәсіпорынға шикізат қандай транспортпен жеткізіледі, дайын нан -тоқаш өнімдері қалай тасымалданылады, (арнайы транспорттын барлығы). Транспорттың санитарлық-гигиеналық сипаттамасы. Шикізат пен дайын өнімді арту және түсіру. Экспедиторда санитарлық кітапшаның барлығы. Транспортта жүретін жүмыскерлердің арнайы киімдердің барлығы, оның санитарлық сипаттамасы.
13.Нан зауытынын зертханасы (штаты, жабдықталуы), шикізаттың жартылай фабрикаттың, дайын өнімнің сапасын бақылау жүйесі. Нанның және ұнның тексерудің зертханалық көрсеткіштері (соңғы 3 айда), зертхананың санитарлық қызметпен байланысы.
14.Тұрмыстык бөлмелер: гардероб, душтар (нан зауытынын жүмыскерлерінің санитарлық тазалаудан өткізудің жүйесі), дәретханалар, олардың жағдайы (сабының, орамалдың, дезинфекциялық заттардың барлығы), тағам қабылдайтын бөлменің болуы.
15.Жұмысшылардың жеке гигиенасы: санитарлық киімнің жағдайы мен сипаты (жұмыскерлердің санитарлық киімін жағдайын көрсету, олардың қолдарының жарасын, іріңденгенін, күбірткінің барын, тырнақтарының ұзындығын, тырнақтын астындағы кірін). Жұмыскерлермен дәретханадан кейін дезинфекциялық заттарды қолдануын тексеру керек. Тұрмыстык және өндіріс бөлмелерінде кәсіпорын жұмыскерлерімен жеке гигиена ережелерін сақтау туралы жандаманың болуы.
16.Медициналық құжаттар: санитарлық жағдай журналы, медициналық тексеруден өтудің табель журналы (қанша адам кезеңді медициналық қараудан өтпей жүмыс істеп жүргенін анықтау), санитарлық кітапшалар, ірінді ауруларды тексеру журналы, дезинфекциялық ерітінділердің шығын есебі журналы.
17.Санитарлық ағарту жұмысы: жүмысшылармен санитарлық минимумді
өтуі,медициналық жұмыскерлерімен санитарлық-гигиеналық такырыптарға көкейкесті әнгімелер мен дәрістерді өткізу.
18.Кәсіпорында дезинфекциялық режимнің орындалуы: дезинфекциялық режимнің сақтауына жауапты бұйрықпен бекітілген адам бар ма. Кәсіпорында санитарлық режим сақталады ма.. Мекемеде санитарлык күндердің өткізілу жиілігі( жоспардың барлығы және санитарлық күнді өткізгенде жұмыскерлер арасында міндеттерді болу).
19.кәсіпорынның жалпы санитарлық бағасы, қортындылар, анықталған бұзылыстарды жою бойынша ұсыныстар.
Ет және ет өнімдерін өндіретін нысандарын
санитарлық-гигиеналық тексеру
Ет өңдеуші кәсіпорынының маңызды түрі болып ет комбинаты болып табылады. Сонымен қатар арнайы ет кәсіпорындары бар, мысалы: шұжық фабрикалары, консерві зауыттары немесе тек қана мал өңдейтін және соятын кәсіпорындар – мал сою пунктері. Соңғы кезде ет өңдеуші кәсіпорындардың әртүрлі етті азық-түлік өнімдерін дайындаушы өнеркәсіптер кең таралған (шұжықтар, жартылай фабрикаттар). Олар тек қана сырттан әкелінген шикізаттармен жұмыс істеді- салқындатылған немесе мұздатылған ет.
Әрбір ет өндеуші кәсіпорын өзінің қуаттылығы мен тағайындалуына қарамастан, орналасу, цехтардың құрамы мен жабдықтары бойынша қолданылатын жобалау нормалар мен санитарлық ережелерге сәйкес болу керек. Сондықтан санитарлық дәрігер ағымды санитарлық қадағалауды жүргізгенде Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің № 60 бұйрығымен 2005 жылғы 17 ақпандағы бекітілген «"Ет және ет өнімдерін өндіретін нысандарды күтіп-ұстауға, пайдалануға, өнімдерді сақтауға және тасымалдауға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық – эпидемиологиялық ережелер мен нормаларымен қолдану керек.
Ет комбинатын санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы.
Кәсіпорынның аталуы мен мекен жайы
Кәсіпорынның орналаскан жері мен ғимараттың түрі.
Кәсіпорынның куаты: жоба бойынша және накты. Ет комбинатындағы кызметкерлер мен жүмысшылардың жалпы саны (смена бойынша). Халыкты етпен және ет тағамдарымен камтамасыз ететін комбинаттын жер көлемі.
Өндірілетін өнімнін ассортименті (жоба бойынша және накты), өндірілетін ассортименттің кәсіпорынның техникалык мүмкіншіліктеріне және өндірістін санитарлык жағдайына сәйкестігі.
Ет комбинатының территорисының санитарлык сипаттамасы: көлемі, жолы, көгалдандыруы, транспорт пен персоналдык жолдары, қоқыс жинағыштар, территориясынын тазалау жүйесі және т.б.
Санитарлык-техникалык құрылымдар: сумен камтамасыз ету (қалалық жалпы жүйеден немесе жекелеген, су алу орны және судың сапасы, ыстык сумен камтамасыз етілуі), жарыктануы (табиғи, жасанды), канализация жүйесі (жергілікті немесе жалпы қалалық), желдету (желдету құрылымдарының типі және олардың жұмысының тиімділігі).
Малды союға дейін ұстайтын база. Малды ұстайтын база. Малдардың партиясымен бірге келген құжаттар; жедел жұқпалы ауруларға күдікті малдарға немесе тасмалдау кезінде өлген малдарға құжаттарды толтыру. Малды сояр алдында анықталған түйнеме, туляремия, лептоспироз аурулары анықталған жағдайда белгілеу керек: осы мәліметтер жайлы жергілікті денсаулық сақтау мекемелеріне уақытысында хабар берілді ме. Эпидемияға қарсы жүргізілген шаралар позициясынан малдарды қабылдау тәртібі: қораның орналасуы, таңдамалы термометрияны жүргізу, қашарлардың еденін тексереді, кір, лас сулар ағу үшін еңістердін болуын, малға жем-шөп, су беретін астаулардың санитарлық жағдайы. Жедел тарайтын жұқпалы ауруларға күдікті малдардың партиясының түсу жолы. Бруцеллез, туберкулез, аусыл ауруларымен ауырған малдардың түсу жолдары. Сау малдар үшін және өңделген шартты жарамды ет үшін жеке шығу есіктерінің барлығы. Қидың сақталу жағдайы, оның зиянсыздандырылуы, шығару жағдайы. Зорығып жеткен, ұзақ уақыт жолда болған малдарға қойылатын талаптардың сақталуы. Базада малды ұстауын тексеру: едендерді, жем-шөп, су беретін астауларды уақытысында тазалау, малдың келесі партиясы келер алдында базаны дезинфекциялауын өткізу.
Малдың партиясына термометрия жүргізуін журналында жазулардын барлығы.
8.Ет-май корпусы. Малды сояр алдында ұстайтын цех: душ құрылымдарының болуы, жылкы мен ірі кара малдарға термометрияны жүргізу, шошқа мен қой-ешкіге таңдамалы термометрияны жүргізу, жылқыны көз ауруына тексереді. Малдары жансыздандыру және қансыздандыру жағдайы, олардын санитарлық бағасы. Тамақтық қанды жинауға арналған пышақтардың толық жиынтығы. Тушаларды қан жинайтын ыдыстарды нөмірлеу тәртібі. Ыдыстарды, пышақтарды, дефибриляторларды, құбырларды жуу және дезинфекциялау режимі. Туша мүшелейтін конвейерде тушаларды, малдың бастарын нөмірлеуге қатысты талаптардың орындалуын, малдың терісін сыпырудың гигиеналық жағдайын, ішек-қарынды босату жағдайын (конфискаттар үшін бөлек транспорттық құралдардың және ішек ішіндегі заттардың шашыратуына кедергі жасайтын қорғау аспаптардың барлығы) Тушаларды тазалау (құрғак және ылғалды). Техникалық құрылымдардың жағдайы және санитарлық режимінің деңгейі.
9.Еттің қосымша өнімдері цехы. Еттің қосымша өнімдерін өңдеу жағдайы, технологиялық процесстердің бірегейлігінің сақталуы, ыстық сумен қамтамасыз етілуі, іркінді сулар үшін ағын құрылымдарының болуы. Тамаққа жарамсыз қалдықтардың жинау және уақытысында шығару, Еттің қосымша өнімдерін өндеудің ұқыптылығы, әсірісе жүні бар мүшелерін.Цехтың санитарлық-техникалық жағдайы.
10.Ішектер цехы. Технологиялық процесстердің бірегейлігі және олардың жеке линияларымен орналасуы, жұмыс орындарының шашыранды душтармен қамтамасыз етілуі, іркінді сулар үшін ағын астауларының дұрыс орналасуы. Желдеткіш құрылымдарының жағдайы, тамаққа жарамсыз қалдықтарды жинау жағдайлар. Жұмыскерлерді арнайы аяқ киіммен қамтамасыздандыру. Шикізатты мұкиятты өндеу, қолданылатын тұздың сапасы, оның сақталу жағдайы, дайын өнімнің жартылай фабрикаттарынын сақтау жағдайы, дұрыс сақталуы. Санитарлық-техникалық құрылымдардың жағдайы, бөлмелердің, аспап-құралдарының дезинфекциялау және жуу ережелерінін сақталуы.
11.Сүйек және тамақ майлар цехы. Сүйектерді ұнтақтау жағдайы. Өңдеуге түсетін май шикізаттың сапасы, оны салқындатуы, шикізатты цех ішінде тасымалдау жағдайы, техникалық майды өңдеудің жағдайы. Май таситын арбалардың, түсіргіштердің, майды салқындату және жуу үшін қолданылатын қазандықтардың, жұмыс үстелдерінің, майды ерітетін агрегаттардың санитарлық өндеудің сапасы. Май сақтайтын ағаш бөшкелердің жууы және стерилизациялау режимі және осы бөшкелерді дайындайтын арнайы бөлмелердін болуы. Цехтарды және жанындағы сатылар аланың майдан тазалау тиімділігін тексеру.
12.Тамактық альбумин цехы. Тамактық және техникалық альбуминдерді бөлектенген өндірудің ережелерін сақтау, бөлмелердің күнделікті дезинфекциялауының сақтау.
13.Терілерді консервілеу цехы. Санитарлық бойня болмаған жағдайда бұл цехта терілерді дезинфекциялау үшін бөлінген бөлменің болуы. Ет комбинаты территориясында терілерді сақтау жағдайы.
14.Шұжықтар цехы. Шикізатты салқынмен өңдеу цехы: бастайды, етті тұздау, селитра қосу, нитриттерді қосу, тамақтық мұзды немесе салқын суды қосу, қосылатын ингридиенттерінің сақталу жағдайы: тұздын, крахмалдың, ұнның). Фаршты қалыпқа салар кезінде оның температурасын тексеру. Термиялық өңдеу цехында: шұжықтарды шектірудің пісірудің ережелерінің сақталуы. Шұжықтарды қайнату үшін қолданылатын құрылымдарға санитарлық баға беру және дайын шұжық өнімдерінің ішкі температурасын тексеру. Шұжықты ыстау процесінің санитарлық бағасы: температуралық режим, кейінгі кептіру процесі. Түтінсіз қақтау әдісі (егер ол қолданса), бұл процестің санитарлық бағасы. Қабықшасыз шұжықтарды жылумен өңдеу режимі, тасымалдау жағдайы, сақтау жағдайы. 3-ші сортты шұжықтардың және сілікпенін санитарлық режимі (шикізаттын сапасы, жылу арқылы өңдеу режимі). Дайын өнімнің температурасы, экспедицияда сақталу мерзімі. Шартты жарамды шикізат колданылғанда, шикі етті пісіру үшін арнайы қазандарды орнату үшін жекеленген учаскелердің болуы, дайын өнімнің қайталай ластанбауы үшін жағдайларды болдырмау. Экспедицияда шұжықтардың сақталу жағдайы, тарату мерзіміне байланысты жолдама құжаттарының дұрыс толтырылуы. Цехтардың техникалық жайлылығын және цех бөлімшелерінде күнделікті және тиянақты жинауды өткізген кезінде, санитарлық режимнің сақталуы.
15.Санитарлық бойня: Ғимаратты қоршауы, зиянсыздандырылған ет үшін жеке шығу есігінін барлығы, қажетті бөлімшелердің болуы және олардың өзара орналасуы, стерилизациялау бөлмесінің орналасуы, конфискаттарды зиянсыздандырудың сенімділігі, өлі малдарды жоюдың ережелерінің сакталуы. Кір суларды зиянсыздандыру құрылымының барлығы. Арнайы киімдермен қамтамасыз етілуі және оларды зиянсыздандырудың дұрыстығы, жұмыскерлер үшін душ пен гардеробтың барлығы. Міндетті эпидемияға қарсы шаралардың орындалуын тексеру: цехтарды, жабдықтарды, құралдарды күнделікті жуып, тазалау және дезинфекциялау, арнайы киімдердің тазалығы, колғаптардың болуы.
16. Зертханалық бақылау.Өндірістік зертхананың мәліметтері:
а) ерітілген майдың өндірілген партиясының физикалық-химиялық көрсет-кіштерімен, МЕСТ бекітілген өндірілетін өнімдердің физикалық-химиялық және органолептикалық көрсеткіштерінің ауытқу жағдайлары бар ма?
б) Кәсіпорын цехтарнда санитарлық өндеуді өткізгеннен кейін ет комбинатының әрбір цехтарындағы құрал-жабдықтар мен аспаптардан алынған жұғындардың микробиологиялық зерттеу нәтижелері;
в) шұжық өнімдерін микробиологиялық тексерудің нәтижелері, әсіресе ет комбинаттарында шұжықты шартты жарамды еттен дайындағанда.
г)Тушаны ылғалды тазалаудың және технологиялық процестердің санитарлық тұрғыдан неғұрылым күрделі учаскелерінде (тамақтық қанды жинау және қайта өндеу, тарату) жұмыс орындарын, жабдықтарды, агрегаттарды санитарлық өндеудің тиімділігі.
д) дайын шұжық өнімдерінің, әсіресе 3-ші сортты және қабықсыз шұжықтардың (ішек таяқшасының титрі және жалпы ластануы) санитарлық жайлылығы.
17.Тұрмыстық бөлмелер: гардеробтың, санитарлық киімдер үшін жекелеген шкафтардың, санитарлық өткізгіш немесе душтың, тағамды қабылдау бөлменің барлығы. Дәретханалар, олардың санитарлық жағдайы, сабынның, орамалдардың, дезинфекциялау заттарының болуы.
18.Жұмыскерлердің жеке гигиенасы. Жұмыскерлердің арнайы жұмыс киімдерінің санитарлық жағдайы, сипаты (бір адамға қанша арнайы киімнен бөлінгенін анықтау), жұмыскерлердің қолдарының жағдайы, яғни жырып кеткен, іріңдеген, ұзын тырнақ немесе тырнақтың астында кірдің болуы. Жұмыскерлердің дәретханадан кейін дезинфекциялық ерітінділерімен қолдануын белгілеу. Әйелдердің гигиеналық бөлмесінің барлығы. Өндірістік және тұрмыстық бөлмелерінде жеке гигиена ережелерін сақтау плакаттардың болуы.
19.Медициналық құжаттар: медициналық қараудың тіркелуін қадағалайтын табель-журналдың (жалақы алу бойынша белгілеу керек) барлығы, кәсіпорын жұмыскерлерінің қаншасы кезенді медициналық қараудан өтпей, бацилло – және құрт тасмалдаушылыққа тексерілмей, флюорографияны өтпей жұмысқа жіберілді.
20.Санитарлық ағарту жұмысы. Қызметкерлердің санитарлық минимумды өтуі, олардың арасында санитарлық-гигиеналық өзекті тақырыптарға дәрістер мен әнгімелер жүргізу.
21.Кәсіпорында дезинфекциялық режимді сақтау: бұйрыкпен бекітілген, дезинфекциялық режимге тікелей жауапты адам бар ма? Кәсіпорында санитарлық журналдың барлығы, кәсіпорында санитарлық күн кіммен және қандай жиілікпен өткізіледі. Санитарлық күнді өткізудің жоспарының барлығы және санитарлық күнді өткізгенде міндеттерді өзара бөлу.
22.Объектінің жалпы санитарлық-гигиеналық бағасы. Табылған кемшіліктерді жою жөнінде тұжырымдар мен ұсыныстар.
Сүт және сүт өнімдерін өндіретін нысандарын
санитарлық-гигиеналық тексеру
Сүт және сүт өнімдері халықтың тамақтануының маызды азық-түліктерге
жатады. Әсіресе балалар мен науқас адамдар, жүкті әйелдер мен емізетін аналар және қарт жастағы адамдар үшін. Химиялық және биологиялық құндылығы бойынша сүт және сүт өнімдері, табиғатта кездесетің барлық басқа азық-түліктерден артады. Аралас тағамның құрамына кіріп сүт және сүт өнімдері оның құндылығын жақсартады, тағамның дәмін жақсартады.
Сүт тез бұзылатын азық-түліктерге жатады. Сүттің жоғары сапасын қамтамасыз етуінде, оның бактериалды ластануын және патогенді микроорганизімдерідің дамуын ескерту негізгі және басты мәселелердің бірі болып табылады. Осы мәселенің шешімінде ауру малдан алынған сүтті таратуын болдырмау шарларына назар аударылады, ол шаралар ветеринарлық және санитарлық қызметтерімен бірге құрастырылады.
Сүтті дайындауға арналған объектілерінде және сүт және сүт өнімдерін өндіру, сақтау және тасымалдау объектілерінде санитарлық-гигиеналық тексеруді жүргізу барысында санитарлық дәрігер Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрілігімен 2005 жылғы 9 наурыздағы № 105 және Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылық министрлігімен 2005 жылғы 18 наурыздағы № 214 бірлескен бұйрығымен бекітілген «"Сүт дайындайтын ұйымдарының орнатуына және пайдалануына қойылатын санитарлық талаптар» санитарлық ережелер мен нормаларымен және Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2005 жылғы 28 сәуірдегі N 201 бұйрығымен бекітілген «Сүт және сүт өнімдерін өндіру, сақтау және тасымалдау объектілерін күтіп-ұстауға және пайдалануға қойылатынсанитарлық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық ережелер мен нормаларымен қолдану керек.
Сүт зауытын санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Кәсіпорынның аталуы, мекен-жайы.
Кәсіпорынның түрі және орналаскан жері: арнайы салынған ғимарат жеке жер бөлігімен, типтік жобамен салынған ғимарат, икемделген ғимарат.
Кәсіпорынның қуаты (накты және жобасы бойынша). Кәсіпорынның қуаты қандай жолмен күшейтілді (қосымша немесе өнімді құрал-жабдықтарды орнату, жөндеуден өткізу, жаңа ғимараттар мен алаңдарды іске қосу), жұмыс істеуші және қызмет көрсетуші қызметкерлердің саны (смена бойынша жалпы саны), сүт және сүт өнімдерімен қамтамасыз ететін ауданның, каланың аумағы.
Өндіретін өнімнің ассортименті (нақты және жоба бойынша):өндіретің ассортименттің өндірістің техникалық мүмкіндіктері мен санитарлық жағдайна сәйкестілігі.
Сүт зауыты территориясының санитарлық сипаттамасы: өндірістік және шаруашылық аймақтарға бөлінуі, көлемі, тастандыруы құрылыс коэффициенті, көгалдандыру, автотранспорт және қызметкерлер үшін жүру жолы, қоқыс жинағыштар, территорияны тазалау және т.б.
Бөлмелердін жиынтығы, олардың өзара орналасуы, көлемі, өндірістің ағымдылығын сақтау мүмкіндігі.
Санитарлық-гигиеналық құрылымдар: зауытты сумен қамтамасыз ету: (судың сапасы МЕСТ «Ауыз су» талабына сәйкес болуы ), судың сапасын бақылау нәтижелері, су көзінің сипаттамасы, су алатын жердегі судың температурасы, техникалық су құбырының болуы және оның қолданылуы, жарықтану. Канализация (жергілікті немесе жалпы қалалық жүйеге қосылуы, онда ағынды сулардың жиналуы, тазартылуы және тастауы жүргізіледі). Желдету жүйесі (желдету құралдарының типі және жұмыс тиімділігі), зауыттың ыстық бумен және суықпен қамтамасыз етілуі.
Сүтті сүт зауытына жеткізілу сипаттамасы, транспорттың жағдайы және оны жуу, жолдама құжаттар, ветеринарлық құжаттар, өнімдерді түсіруге дейін транспорттың күту уақыты.
Зертханалық тексерудің көрсеткіші бойынша шикізат сипаттамасы: жеткізілетін шикізаттың температурасы, қышкылдығы, механикалық ластануы және МЕСТ бойынша басқа көрсеткіштері. Жеткізілетін шикізаттың бактериялық көрсеткіштері (редуктаза сынамасы), сүттің пастерлеуге дейінгі сақтау уақыты және температурасы.
Ішетің сүтті өндіру технологиялық процесінің сипаттамасы. Мөлшерлеу, зертханалық бақылау. Сүт тазалағыш жүйелердің болуы, олардың үздіксіз жүмыс істейтін уақытынын журналға белгіленіп жазылуы. Пастеризатордың маркасы, белгіленген жұмыс режимі ( ұстау уақытымен температурасының үйлесуі). Пастеризаторлардың үздіксіз жұмыс уақыты. Пастерлеудің ведомстволық бақылауын ұйымдастыру (бақылау-өлшеу аспаптарының болуы және жұмысы: термометрлер, термографтар, қайтармалы клапандар), пастерлеу журналынын толтырылу тәртібі- әрбір пастеризатордың жұмыс уақыты және температурасын белгілеудің формасы. Пастерлеу сапасына зертханалық бақылауды ұйымдастыру (бактериялық бақылау, фосфотаза пробасы). Пастерленген сүттің салқындату температурасы. Пастерленген сүтті сақтау үшін колданылатын танктердің сипаттамасы, пастерленген сүтпен шикі сүтті сактаудың толығымен бөлек жүргізуді ұйымдастыру, танктерді жуу және дезинфекциялау тәртібі(әрбір босатудан кейін). Танктерден сүтті шөлмектерге құйғанда бактериялық көрсеткіштерін салыстыру. Зауыттың мұздатқыш камераларында сүттің сақталу уақыты.
11.Зауытта өндірілетін пастерленген сүттің белгіленген тарату мерзімінде шыдамдылығы (80С жоғары емес температурада 20 сағат уақыт аралығында сүттің қышкылдығын және бактериологиялық көрсеткіштерін тексеру).
12.Дайын өнімді белгілеу (маркировка) және құжаттар. Сауда жүйесіне сүтті жеткізетін транспорттың сипаттамасы (жылу сақтайтын транспорттың барлығы, оның санитарлық-гигиеналық сипаттамасы).
13.Сауда жүйесінен сүттін кайтарылуы және оны өңдеудін түрі.
14.3ауытта колданылатын сүт қышқылды тағамдарын дайындаудың схемасы (термостаттық және резервуарлык әдістер).
15.Сүт қышқылды тағамдарын дайындау үшін колданылатын сүтті пастерлеу режимі. Сүт қышқылды тағамдарын дайындауға жіберілетін сүттін пастеризациясына өндірістік бақылауды ұйымдастыру (10 пунктті қара)
16.Зауытта ірікті дайындаудың сатыларынын сипаттамасы. Ірікті дайындауға арналған бөлмелердің болуы. Өндіріс бөлмелеріне іріктіні жеткізудің тәсілі. Ірікті бөлімшесінің жұмыс режимі. Іріктік дайындаумен айналысатын адамдардың саны. Жуу бөлмелерінің болуы, аспаптар мен құралдарды жуу және стерилизациялау. Іріктінің зертханалық бақылауын ұйымдастыру (бақылаудың жиілігі, іріктінің белсенділігі мен тазалығын анықтау). Технологиялық процестің жүруі бойынша зертханалық бақылауды ұйымдастыру ( Іріктіні қойғанға дейінгі және кейінгі бактериологиялык тексеру, бояудың уақыты, таратудын алдында және кейін сусындардың қышқылын және ашу титрін қадағалау). Осы зерттеулердің нәтижелері.
17. Резервуар әдісі бойынша айран өндірісінде қолданылатын танктерді жуылудың және дезинфекциялаудың сипаттамасы (механикаландырылған жуу, қолмен жуу, әрбір босағаннан кейін жуу, жұғынды алу нәтижелері).
18.Сүт кәсіпорындарында жабдықтардың жуу және дезинфекциялау ережелерін сақтау. Тарадан, жабдықтардан алынған жуғындардың нәтижелері.
19. Тұрмыстық бөлмелер: гардероб, душ, дәретхана(олардың тазалығы, сабын, орамалдың, дезинфекциялык заттардың барлығы), тамак ішу бөлмелері.
20.Жұмыскерлердің жеке гигиенасы: жұмыскерлердің арнайы жұмыс киімдерінің санитарлық жағдайы мен сипаты (бір адамға келетің арнайы жұмыс киімдерінің саның белгілеу), жұмыскерлердің қолдарының жағдайы (іріңдер мен жаралардың болуы, тырнақтарының ұзындығы және тырнақ астында кірдің болуы, дәретханадан кейін жұмыскерлер дезинфекциялық заттармен қолдануын), өндірістік және тұрмыстық бөлімшелерде жеке гигиенаны сақтау ережелері бойынша плакаттардын болуы.
21.Медициналық құжаттар: медициналық тексерулерді тіркетің табель-журналдың болуы, (жалақы ведомості бойынша кәсіпорын жұмыскерлерінің қаншасы кезенді медициналық қараудан өтпей, бацилло – және құрт тасмалдаушылыққа тексерілмей, флюорографияны өтпей жұмысқа жіберілгенің белгілеу).
22.Санитарлық-ағарту жұмысы: жұмыскерлермен санитарлық минимумды өту, олардың арасында медииналық қызметкерлерімен санитарлық-гигиеналық өзекті тақырыптарға дәрістер мен әнгімелер жүргізу.
23.Кәсіпорында дезинфекциялық режимнің сақталуы (бұйрыкпен бекітілген дезинфекциялық режимнің сақталуына жауапты адамның болуы). Кәсіпорында санитарлық журналдың болуы. Кәсіпорында санитарлық күн кіммен және қандай жиілікпен өткізіледі (санитарлық күнді өткізудің жоспарының барлығы және санитарлық күнді өткізгенде жұмыскерлердің міндеттерін бөлу).
24.Объектінің жалпы санитарлық-гигиеналық бағасы, анықталған кемшіліктерді жою жөнінде ұсыныстар мен тұжырымдар.
Емдік-профилактикалық мекемелерінің ас блогын
санитарлық-гигиеналық тексеру және науқастың тамақтануын гигиеналық бағалау
ЕПМ емдік тамақтануды ұйымдастыру, яғни науқастарға медициналық қызмет көрсету жалпы емдеу процесінің негізгі шаралардың қатарына кіреді.
Емдік тамақтану кешені терапияның ең маңызды бөлігі болып саналады және оны барлық бөлімшелерде қазіргі ғылыми деңгейде қолдану қажет. Дұрыс ұйымдастырылған және құрылған қазіргі уақыттағы ғылыми негізді ұтымды және емдік тамақтану қоршаған ортаның жағымсыз әсеріне адам организмнің қорғаныс реакцияларын күшейтеді және қалыпты өсуін, дамуын, денсаулығының сақталуы мен қалпына келуін, еңбекке белсенділігін арттырады. Тамақтанудың сипатын өзгерте отырып организімде өтіп жатқан алмасу процестерін реттеуге болады, сонымен бірге аурудың ағымына әсер етуге болады. Сондықтан емдік тамақтану кешенді емдеудің міндетті және ажыратылмайтын бөлігі болып табылады. Емдік тамақтанудын аурудың алдын-алу мен кешенді терапиядағы мәні соңғы кездері осы емдік қабылдаудың мағынасын түсінудің терендеуіне байланысты жоғарлай түсті.
Аурухана ас үйлерінде дайындалатын тағамдар біркелкі еместігімен сипатталады. Бір диеталар үшін дайындалатын тағамның саны көп, ал басқа диеталарда тағамның ассортименті минималды қысқартылған. Бір диеталар көп аурулармен қолданылады, кейбір диеталар аз таралған және олар бірнеше ауруларға тағайындалады, ал кейбір диеталар жекеленген тек қана бір ауруға арналған болып табылады. Осының барлығы әртүрлі мерзімде және әртүрлі көлемде көп мөлшерде әртүрлі тағамдарды және бұйымдарды дайындау қажеттілігіне әкеледі.
Аурухананың ас дайындау бөлмелерінде тағамды дайындау ерекшеліктері болып табылады: азық-түліктерді өңдеуінде қосымша операцияларды қолдану, соның ішінде ұсақтаудың әртүрлі тәсілдерін толық гомогенизацияға дейін пайдалану; көп мөлшерде булы өнімдерді дайындауға мүмкіндік беретін, булы өңдеу әдістерін қолдану. Мұның барлығы тағам токсикоинфекциялары мен интоксикация қоздырғыштарына жағымды орта болып табылатын диеталық тағамдардың үнемі бактериалдық ластануына жағдай жасайды.
Тағам гигиенасы бойынша дәрігер емдік-профилактикалық мекемелері ас блогының санитарлық-гигиеналық тексеруді өткізу барысында ағымды санитарлық қадағалаудың негізгі бағыттарын білу керек және науқастың тамақтануына гигиеналық бағаны беруін орындай алу керек.
Емдік-профилактикалық мекемелердің ас-үй блогын санитарлық тексеру және науқастың тамақтануын гигиеналық бағалау схемасы.
Аурухананың аталуы, мекен-жайы.
Аурухана профилі, бөлімшелер тізбесі, орындар саны.
Ас-үй блогының типі (орталықтандырылған, орталықтандырылмаған), жоспарлануы (жоспар схемасын көрсет). Орталықтандырылған және орталықтандырылмаған типтерінде дайындаушы және дайын өніммен жұмыс істейтін ас-үйлердің орналасуы. Ас үйлер мен дайындаушылардың орналасуы аурухана режиміне тигізетін әсері(бөгде иістердің таралуы, шу, дірілдің, жоғары температура мен ылғалдылықтын болуы және т.б.).
Территория (жағдайы ұсталуы). Қоқыс жинағыштар, ауладағы әжетханалардың жағдайы.
Қоймалардың тізбесі, әртүрлі азық-түліктерді сақтау жағдайы және тауардың көршілестік тұрғысынан бөлмелердің орналасу ұтымдылығы. Санитарлық-техникалық жағдайы. Жабдықталуы. Тез бұзылатын азық-түліктер қоймаларының суықпен қамтамасыз етілуі (салқындатқыш қондырғылардың типтері, қуаты). Шикізат пен жартылай фабрикаттардың бракеражы.
Өндірістік бөлме-жайлардын тізбесі, технологиялық процестің ағымдылығын қамтамасыз ету мақсатында олардың орналасу ұтымдылығы. Санитарлық-техникалық жағдайы. Жабдықталуы (әсіресе диеталық тағамдарды дайындауға арналған арнайы жабдықтардың: ұнтақтағыш машиналар, елек, булағыш, т.б. болуына ерекше назар аудару қажет). Ас-үй ыдыстарын жуу бөлмесі, жағдайы, ұсталуы, жабдықталуы.
Тұрмыстық және қосалқы бөлме -жайлардың тізбесі (жағдайы, ұсталуы, жабдықталуы).
Ac дайындаудың технологиялық процесінің гигиенасы. Термиялық өңдеу режимі (ұзақтылығы, жеткіліктілігі) көкөністерді кулинарлық өңдеу тәртібі (витаминдер құрамын максималды сақтау тұрғысынан). Суық тағамдарды дайындау тәртібі. Езілген тағамдарды дайындаудың санитарлық ережелерін сақтау. Тағамдарды салқындату үшін (қажет болғанда) тамактық мұзды пайдалану. Дайын өнімдердің, тағамдардың бракеражы.
Бөлімшелерге асты жеткізу тәсілі (көлік, ыдыс, тағамды ыстық күйінде сақтау тәсілі; суық тағамдарды - салаттар мен винегреттерді, балық құймалары мен сілікпелерді және т.б. жеткізу).
Бөлімшелердегі буфеттер және олардың қызметі. Бөлмелер тізбесі, санитарлық жағдайы, жабдықталуы. Салқындатқыштардың болуы. Наукастарға асты тарату (палатаға немесе асхана жағдайлары). Ыдыстарды жуу тәртібі мен жағдайы. Жұқпалы аурулар мен туберкулез бөлімшелерінде буфеттер жұмысының ерекшелігі. Ыдыстарды жуу және залалсыздандыру тәртібі. Ас қалдықтарын жинау және өңдеу тәртібі.
Ас-үй мен буфет бөлме-жайларында шыбын-шіркейлермен, көмірушілермен күресу шаралары.
Ас-үй мен буфет персоналдарының өндірістік және жеке гигиенасы
Профилактикалық медициналық қарау және тексеру. Санитарлық ағарту және оқыту.
Емдік тамақтануды ұйымдастыру. Қолданылатын емдік диеталардың тізбесі, олардың қысқаша сипаттамасы. Оларды тағайындау тәртібі. Меню-сұрыптамаларды талдау, 10 күндік тағамдардың химиялық құрамы мен энергиялық құндылығын теорилық есептеу, науқастардың тамақтануын гигиеналык бағалау (азык-түліктер жиынтығы, кулинарлық әртүрлілігі, белоктар, майлар, көмірсулар, витаминдер, минералды заттар көлемі, құндылығы).
Дайын тағамдарды витаминдеу, МСЭҚБ зертханалық мәліметтері бойынша оның тиімділігі, витаминді препараттарды сақтау тәртібі, асты витаминдеу журналын жүргізу реті.
Тамақтану тәртібі. Оның аурухананың жалпы күн тәртібімен сәйкестілігі. Жекелеген науқастар үшін ас қабылдау еселігі, уақыты, интервалы, әр қабылдауға астың бөлінуі.
Ас-үй блогының санитарлық жағдайын, жұмысын, рациондарының тамақтық және биологиялық бағалығын бақылауда, дайын астын бракеражын диетологтың (диеталық бикенін) және кезекші дәрігердің қатысуы және олардың бракераждық, санитарлық журналдарға жазу сипаты.
18.Емдік диеталар алатын науқастарға туыстары әкелген азық-түліктер жиынтығына диетологтар мен диеталық бикелер жағынан бақылаудың атқарылуы.
19.Тамақтану жағдайын зертханалық бақылау (зертхананың болуы). МСЭҚБ-ның бақылауы.
20.ЕПМ ас блогының жалпы санитарлық бағасы, анықталған бұзылыстарды жою бойынша тұжырымдар мен ұсыныстар.
Қоғамдық тамақтану желісінде диеталық тамақтанудың ұйымдастырылуын және оның жағдайын
санитарлық-гигиеналық тексеру схемасы
Асхананың аталуы, мекен-жайы, ведомстволық қарастығы.
Асхананың типі (диеталық, диет бөлімшесі немесе бұрышы бар жалпы асхана).
Отырар орындар саны, тамақтанатындар саны (диеталық және жалпы үстелдер бойынша). Босатылатын жалпы және диеталық тағамдардың саны (1-ші, 2-ші, 3-ші).
Бөлме жайлар тізбесі, олардың санитарлық-техникалық жағдайы. Диеталық тамақтануды алатын науқастар үшін демалу бөлмесі.
Ұтымды және емдік тамақтану талаптарына сәкестілігі тұрғысынан жекелеген диеталық тағамдарды дайындау технологиялық процесінің гигиенасы. Термиялық өңдеу тәртібі (ұзақтылығы, жеткіліктілігі), көкөністерді кулинарлық өңдеу тәртібі (витаминдер құрамын сақтау тұрғысынан).
Ас-үй аспазшыларының квалификациясы (арнайы дайындықтан өтуі, диеталық тамақтану бойынша жұмыс өтілінің болуы).
Асхана қызметкерлерінің өндірістік және жеке гигиенасы. Профилактикалық тексерулер. Қызметкерлердің санитарлық сауаттылығы.
Диеталық асханада науқастарға қызмет көрсетудің ұйымдастырылуы. Науқастар үшін диеталық рациондарды жолдамамен(тіркелгендердің саны) немесе жолдамасыз босату тәртібі (босатылатын бірінші, екінші, үшінші тағамдардың саны). Диеталық тамақтануды тағайындауда диетологтың (диеталық бикенің) қатысуы. Жолдамамен және жолдамасыз диеталық тамақтанумен қолданылатын науқастардың медициналық құжаттары (ауру тарихы, анализдер, тексерулер). Науқастардың диеталық тамақтану ұзақтығы. Диеталық тамақтануында қажет ететіндерге диеталық тамақтану мерзімін ұзарту тәртібі. Науқастын диеталық тамақтанумен қолдану реті.
Жалпы типті асханалардағы диеталық тамақтанудың ұйымдастырылу ерекшеліктері (диет.бөлімше, диет. бұрыш болған жағдайда). Асты дайындау, тарату, қабылдау. Диеталық тағамдарды дайындау үшін асхананың арнайы жабдықтармен, қондырғылармен, ыдыс-аяқ, мүліктермен қамтамасыз етілуі.
Диеталық тамақтануды физиологиялық-гигиеналық бағалау. Қолданылатын емдік диеталар жүйесі, жекелеген диеталарды пайдаланатын науқастар саны. Меню-сұрыптама құру тәртібі (кім құралы неше күнге, науқастың ықыласын ескеру). Тамақтану нормасын сақтау. Дайын тағамдар мен азық-түліктер жиынтығының әртүрлілігі. Сүт және сүт өнімдерін, көкөніс, жеміс-жидектердің пайдаланылуы. Буфет ассортиментінің сипаттамасы. Буфетте минералды емдік сулардың болуы. Тамақтану тәртібі (еселігі, кабылдау уақыты, кәсіпорының жұмыс уақытымен сәйкестігі, түнгі ауысымдағы жұмыскерлерге кызмет көрсету жағдай және т.б.).
Қоғамдық тамақтану жүйесіндегі диеталық тамақтануды медициналық бақылау.
12.Объектінің жалпы санитарлық-гигиеналық бағасы, анықталған бұзылыстарды жою бойынша тұжырымдар мен ұсыныстар.
Тестік сұрақтар
1. Сүт өндіретін кәсіпорынының өндірістік аймағы тұрғындар тұратын жерден орналасу керек:
А) солтүстік жақтан
В) оңтүстік жақтан
С) батыстан
D) шығыстан
Е) жел жиі соғатын жақтан
2. Мал шаруашылығы объектісінің санитарлық-қорғау аймағы байланысты:
А) малдың санына
В) малдың түріне
С) жергілікті жердің релефіне
D) ауыз сумен қамтамасыз ететін көзінен қашықтығына
Е) жел раушанына
3. Мал шаруашылығы объектісіне кіретін аймақта орналасады:
А) өткізетін бекет
В) дезинфекциялық кедергі
С) шлагбаум кезекшісімен
D) автокөліктерге арналған тұрақ
Е) жем беретін алаң
4. Сүт өндіретін кәсіпорындарда болу керек:
А) өндірістік зертхана
В) авиакөліке арналған алаң
С) меншік электростанция
D) жергілікті ауыз сумен қамтамасыз ететін су көзі
Е) теміржол жолдары
5.Сүт зауыты территориясында болу керек:
А) бір жалпы кірітін жол
В) екі бөлек кіретін жол
С) үш бөлек кіретін жол
D) метал төсеніш
Е) ағаш төсеніш
6. Бақылау-өткізгіш бекетінде орналасу керек:
А) шаруашылық аймақ
В) мал сойар алдында ұстайтын аймақ
С) өндірістік аймақ
D) суқұбырлары құрылымы аймағы
Е) әкімшілік аймағы
7. Жөндеу-механикалық шеберхана орналасу керек:
А) әкімшілік аймағы
В) шаруашылық аймақ
С) мал сойар алдында ұстайтын аймақ
D) өндірістік аймақ
Е) суқұбырлары құрылымы аймағы
8. Саниталық мал соятын жер орналасу керек:
А) әкімшілік аймағы
В) шаруашылық аймақ
С) мал сойар алдында ұстайтын аймақ
D) өндірістік аймақ
Е) суқұбырлары құрылымы аймағы
9.Бақылау өндірістік зертхана орналасу керек:
А) әкімшілік аймағы
В) шаруашылық аймақ
С) мал сойар алдында ұстайтын аймақ
D) өндірістік аймақ
Е) суқұбырлары құрылымы аймағы
10. Қоқыс жинайтын контейнерлер өндірістік бөлімнен орналасу керек:
А) 10м
В) 15 мС) 20 м
D) 25 мЕ) 50 м11. Нан зауыты территориясында орналасуға рұқсат етеді:
А) тұрғын – үй жайлар
В) өндірістік емес маңыздағы объектілер
С) құстар мен жануарлар қоректендіретін пункт
D) тек өндірістік объектілер
Е) автотұрақтар
12.Нан-тоқаш және макорон өнімдерін өндіретін өндіріс территориясында болу керек:
А) өндірістік және шаруашылық аймағы
В) өндірістік, әкімшілік және шаруашылық аймағы
С) өндірістік және тұрмыстық үй-жай ғимараттары
D) қойма аймағы және әкімшілік- тұрмыстық үй-жай ғимараты
Е) қосалқы шаруашылық аймағы және әкімшілік- тұрмыстық үй-жай ғимараты
13. Наубайхана кәсіпорынындағы өндірістік аймақта болу керек:
А) қазандық және бойлерлер
В) жөндеу шеберханасы
С) отын және ыдыс қоймасы
D) өндірістік бөлім, дайын өнімдер қоймасы
Е) гараж және автотұрақ
14. Наубайхана кәсіпорынындағы шаруашылық аймағы өндірістік аймағынан алыс болу керек:
А) 10 мВ) 15 мС) 20 мD) 25 мЕ) реттелмейді
15. Наубайхана территориясы барлық жүретін жолдарда болу керек:
А) жол жиегінде бордюрлер
В) асфальталған немесе тас төселген
С) ағаш төсеніш
D) тегіс құм төгілген
Е) жасыл желектенген
16. Ауылдық жерлердегі сауда объектілерінде ағын су төгуге рұқсат етеді:
А) ашық су қоймаларына
В) ауылшаруашылық жерлерге
С) сүзгіш құдық және қазылған шұңқырға
D) жасақталған тазалағыш құрылымға
Е) қалалық коллектерге қосылуға
17. Ұсақ бөлшек сауда кәсіпорындарының орналасуға рұқсат ететін аймағы
А) халық көп жиналған жерлер
В) автотұрақ пен кіріп-шығатын жолдармен қамтамасыз етілген
С) қоғамдық дәретханамен қамтамасыз етілген
D) халықтың жаппай демалатын
Е) жазғы мезгілдегі мерекелік демалыстарда
18. Сауда объектілерінде тасымалданатын қажетті шаруашылық-ауыз су қолданылады:
А)мүлде тиым салынады
В) арнайы белгісі бар ыдыста рұқсат етіледі
С) автокөлік болса рұқсат етіледі
D) уақытша рұқсат етіледі
Е) шектеусіз рұқсат етіледі
19. Сауда объектілерінде ауыз су жинайтын ғимаратта болу керек:
А) оқшауланған және таза
В) солтүстік-батысқа қарай
С) құлыпталған
Д) барлығы қол жететіндей
Е) ауыз су бөшкесімен қамтамасыз етілуі
20. Сауда объектілеріндегі шаруашылық және ауыз су құбырларында болмау керек:
А) өзара бір бірімен қосылу керек
В) құбырлар бөлек болу керек
С) бөлек түспен боялу керек
D) тексеруге мүмкін болу
Е) тексеруге дейін мүмкін болу
21. Базарда болу керек:
А) ыңғайлы кіретін жол
В) ыңғайлы шығатын жол
С) кіретін және шығатын жолдардың бөлек болуы
D) кіретін, шығатын жолдар және жол айырықтары
Е) жаяу жолаушы жолы, тротуарлар
22. Сауда базарлары территориясындағы барлық алаңдарда болу керек:
А) ағаш төсенішпен жасақтау
В) асфальталған немесе тас төселген
С) топырақ қабатымен көмкерілген
D) ағаш қоршаумен қоршалған
Е) жасыл желекпен қоршалған
23. Сауда базарлары территориясына автокөліктен сату үшін болу керек:
А) арнайы жасақталған көлік
В) арнайы бөлінген алаң
С) арнайы келетін жолды бөлу
D) өткізетін жүйені ұйымдастыру
Е) автокөлік жуатын алаң бөлу
24. Сауда базарларында қоқыс жинайтын контейнерлер сауда орындарынан және қойма аймағына орналасу керек:
А) 10 мВ) 15 мС) 20 мD) 25 мЕ) 35 м25. Базарға келушілерге және қызметкерлерге арналған дәретхана саны болу керек:
А) бір орын әрбір 25 сатушыға
В) екі орын әрбір 25 сатушыға
С) бір орын әрбір 50 сатушыға
D) екі орын әрбір 50 сатушыға
Е) бір орын әрбір 75 сатушыға
26. Тұрғын үйде орналасқан қоғамдық тамақтандыру кәсіпорынының желдеткіш жүйесі болу керек:
А) автоматты түрде сөну
В) шуға қарсы қондырғы
С) автоматты түрде өрт сөндіру
D) автоматты түрде қосылу
Е) автоматты түрде реттелу
27. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының жуатын ванналар мен жылу жабдықтары үстінде болу керек:
А) жергілікті сорғыш жүйе
В) жергілікті шығарылатын жүйе
С) жергілікті сорып шығаратын жүйе
D) аспалы желдеткіштер
Е) аспалы жылушарпитын жүйе
28. Тамақтық кәсіпорындардағы қыздыратын жылу құралдары жақын орналастыруға рұсат етілмейді:
А) жылу жабдықтары
В) механикалық жабдықтар
С) мұздатқыштар
D) плита, жылу қазандықтары
Е) бөлшектейтін столдар
29. Тамақтық кәсіпорындардың өндірістік аймағында жарық шамдар орналаспау керек:
А) плита, технологиялық жабдықтар үстінде
В) мұздатқыштар үстінде
С) коридорлар мен кіреберістерде
D) әкімшілік-үй-жай ғимраттарында
Е) қосалқы ғимраттарда
30. Тамақтық кәсіпорындардағы өндірістік цехтардың терезесі қарау керек:
А) оңтүстік-шығысқа
В) шығысқа
С) оңтүстік-батысқа
D) солтүстік-батысқа
Е) оңтүстікке
Жауаптар:
1-Е
2-А
3-В
4-А
5-В
6-Е
7-В
8-С
9-D
10-D 11-D
12-А
13-D
14-D
15-В
16-С
17-С
18-В
19-А
20-А 21-D
22-В
23-В
24-D
25-С
26-В
27-А
28-С
29-А
30-D
Әдебиет
1.Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2003 ж. 25 шілдедегі N 569 бұйрығымен бекітілген № 4.01.069.03 "Қоғамдық тамақтандыру объектілеріне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормалары.
2. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік санитарлық Бас дәрігерінің 2002 жылғы 1 тамыздағы N 32 бұйрығымен бекітілген «Тез бұзылатын тамақ өнімдерін сақтау жағдайларына және сату мерзіміне қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар» санитарлық ережелер мен нормалары.
3. "Азық-түлiк базарларының құрылымына, ұсталуына және оларды пайдалану барысында қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар" санитарлық ережелер мен нормалары № 4.01.063.02
4.Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау Министрінің 2003 жылғы 31 қаңтардағы N 94 бұйрығымен бекітілген "Нан, нан-тоқаш, макарон мен кондитер өнімдерін өндiретiн ұйымдарға қойылатын санитарлық-гигиеналық және iндеттi болдырмау талаптары" санитарлық ережелерi мен нормалары.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 ж. 30 қантарда N 100 бұйрығымен бекітілген № 4.01.073.04"Сауда объектілерінің орналастыруына, ұсталуына және оларды пайдалану барысында қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормалары.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің N 60 бұйрығымен 2005 жылғы 17 ақпандағы бекітілген «"Ет және ет өнімдерін өндіретін нысандарды күтіп-ұстауға, пайдалануға, өнімдерді сақтауға және тасымалдауға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық – эпидемиологиялық ережелер мен нормалары.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрілігімен 2005 жылғы 9 наурыздағы № 105 және Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылық министрлігімен 2005 жылғы 18 наурыздағы № 214 бірлескен бұйрығымен бекітілген «"Сүт дайындайтын ұйымдарының орнатуына жәнепайдалануына қойылатын санитарлық талаптар» санитарлық ережелер мен нормалары.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2005 жылғы 28 сәуірдегі N 201 бұйрығымен бекітілген «Сүт және сүт өнімдерін өндіру, сақтау және тасымалдауобъектілерін күтіп-ұстауға және пайдалануға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық ережелер мен нормалары.
Королев А.А. Гигиена питания:учеб.для студ.высш.учеб.заведений\ А.А.Королев.-М.:Издательский центр «Академия», 2006.-528с.
10.Ванханен В.Д. Руководство к практическим занятиям по гигиене питания:[Учеб. пос. для сан.-гигиен. фак. мед. ин- тов ] /В.Д.Ванханен, Е.А.Лебедева.-М.:Медицина,1987.-253с.
№1 Қосымша Санитарлық тексеру акті
Код формы по ОКУД_____________________
Код учреждения по ОКПО_________________
Министерство здравоохранения
Республики Казахстан Медицинская документация
Форма №315/У
Утверждена Минздравом РК
20.10.93г. №437
Наименование учреждения АКТ
санитарного обследования
______________________________________________________________________________________________________________________________________________20_____г.
___________________________________________________________________________
Мною _____________________________________________________________________
фамилия, имя, должность
___________________________________________________________________________В присутствии ___________________________________________________________________________
фамилия, имя, отчество, должность
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________установлено ___________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
На основании ст.45 Закона Республики Казахстан «Об охране здоровья народа в Республике Казахстан» ПРЕДЛАГАЕТСЯ:

п/п Наименование предприятия Срок исполнения Ответственный исполнитель
Акт составлен в ____________экз.
Подписи: __________________________
__________________________
__________________________
№ 2 Қосымша Гигиеналық нормативтердің санитарлық ережелер мен нормаларын бұзу жайлы хаттама
Код формы по ОКУД_____________________
Код учреждения по ОКПО_________________
Министерство здравоохранения
Республики Казахстан Медицинская документация
Форма №315/У
Утверждена Минздравом РК
20.10.93г. №437
Наименование учреждения ПРОТОКОЛ
О НАРУШЕНИИ САНИТАРНЫХ ПРАВИЛ И НОРМ ГИГИЕНИЧЕСКИХ НОРМАТИВОВ
«________» ________________20____г.
___________________________________________________________________________Мною, ___________________________________________________________________________
наименование должности – органа или
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________
учреждения санитарно-эпидемиологической
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________
службы, адрес, телефон
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________
фамилия, имя, отчество
___________________________________________________________________________
при санитарном обследовании ___________________________________________________________________________
наименование объекта, его подчинение
___________________________________________________________________________обнаружено ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________что является нарушением ___________________________________________________________________________
наименование санитарных правил и норм,
___________________________________________________________________________ гигиенических нормативов
Ответственным за нарушение является:
1.Фамилия_______________ Имя___________________Отчество ________________
2.Возраст__________ 3. Семейное положение _____________________
4. Место работы, адрес предприятия (учреждения) _________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
5. Занимаемая должность _________________________________________________________________________
6. Размер заработной платы _____________________________________________________
7. Домашний адрес _____________________________________________________________
Подпись лица, составившего протокол ______________________________
Фамилия, имя, отчество понятых ___________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
25.02.2010ж. басуға қол қойылды
Көлемі 3,5 есепті-баспа табағы
100 дана
ҚММУ-баспаханасында басып шығарылды
Қарағанды қаласы, Гоголь көшесі, 40

Приложенные файлы

  • docx 10815996
    Размер файла: 135 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий