Документ Microsoft Word


ОҚУШЫЛАРДЫҢ РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК ТӘРБИЕЛІЛІК ДЕҢГЕЙІН ЗЕРТТЕУОқушылардың рухани-адамгершілік тәрбиелілік деңгейін зерттеуОрта буын оқушыларыОрта буын оқушыларына арналған сауалнама(Мукажанова Р.А., Омарова Г.А.)«Тәрбиелілік деңгейін анықтау» әдістемесі(Н.П. Капустин, М.И. Шилова)«Мінез-құлықтың адамгершілік нормаларына қатынас» тесті8,6-12 балл – жоғары деңгей;4,6-8,3 балл – орташа деңгей;7-8 балл – жоғары деңгей; 0-4,3 балл – төмен деңгей.4-6 б – орташа деңгей;0-3 б – төмен деңгей. 3-4 балл – жоғары деңгей; 2-3 балл – орташа деңгей; 0-2 балл – төмен деңгей. 16-24 – жоғары деңгей; 8-16 – орташа деңгей; 0-8- төмен деңгей.___________________________ ___________________________Жауаптарды өңдеу:1 сұраққа берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;2 сұраққа берілген сенімді жауап үшін – 1 балл және қосымша түсіндірмесі үшін – 1 балл, барлығы – 2 балл;3 сұраққа берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл.Жалпы нәтиже:4 балл – жоғары деңгей;2-3 балл – орташа деңгей;0-1 балл – төмен деңгей.Жеке хаттаманың үлгісі:Аты-жөні Балдар Деңгей 1. 2.Жалпы хаттаманың үлгісіСауалнама (Мұқажанова Р.А., Омарова Г.А.)Саны % ЕскертуБарлық зерттелген оқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей
«Адамгершілік түсініктерді анықтау» әдістемесіМақсаты: білім алушылардың мінез-құлық қасиеттерін түсінуі мен оның оған жеке тұрғыдан қарым-қатынасынанықтау.Сұрақтар:1. а) Мейірімді болу деген не?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?2. а) Жомарт болу деген не?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?3. а) Шыншыл адам деп кімді айтар едің?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?4. а) Сен қандай адамды досшыл деп айтар едің?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?5. а) Әділетті болу деген не?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?6. а) Еңбекқорлық қасиеті қандай?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?7. а) Қамқор болу дегеніміз не?б) Бұл жақсы қасиет пе?в) Сен сондай болғың келе ме?
Нәтижелерін өңдеу: а пунктеріндегі дұрыс жауапқа және «б» «в» оң жауаптар болса 1 балл қойылады. Балдардыңжиынтығы қосылып, қорытынды балл шығарылады.6-7 балл – адамгершілік түсініктерді түсініктерді түсінудің жоғары деңгейі;4-5 балл – адамгершілік түсініктерді түсініктерді түсінудің орташа деңгейі;0-3 балл - адамгершілік түсініктерді түсініктерді түсінудің төмен деңгейі;Жеке хаттаманың үлгісі:Оқушының аты-жөні 1 2 3 4 5 6 7 Балдардың жалпы саныЕскерту 1. 2.Жалпы хаттаманың үлгісіАдамгершілік түсініктерді анықтауСаны % ЕскертуБарлық зерттелген оқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей
«Ар-ұждан дегеніміз не?» әдістемесіДиагностикалаудың міндеттері:1. Адамгершілік таңдама сипатының анықталуы;2. Жасаған іс-әрекеттеріне деген жан толғанысы мен эмоционалдық толғанысының анықталуы;3. Ұят белгілерінің рефлексиясы.1-бөлім: Бір баланың тарихыП.: Мен қазір сендерге бір оқиға айтып берейін. Бір өзгеше қалада бір өзгеше үй бар. Сол үйде бір өзгеше балаөмір сүріпті Бір кезде ол таң атпай тұрып, өзінің күнін былай бастады? Апасына дөрекілік көрсетіп, мысықтың құйрығынан тартты, анасына көмек бермей, қоқыс шығармады, атасын туған күнімен құттықтамады, аулада өзніңдосымен төбелесті, рұқсатсыз Федя ағасының велосипедін тепті. Бір кезде ол өзімен қарым-қатынасқа түскен адамдардан бір өзгешелік бар екенін байқады.Әжесі оның сүйікті тортын пісірмей қойды, Барсик деген мысығы оның қолын тістеп алды, анасы қоқыстарды ас үйде реттеп отырды, атасы оған кітап оқып беруден бас тартты, досы онымен бергі аулада ойнамай қойды, Федя ағасы велосипедін гаражға тығып қойды. Баланың көңіл күйі түсіп кетті...Ол еңсесін түсіріп көше бойын жағалап жүрді, оған қарама-қарсы ұзын бойлы кең жамылғыда адам келе жатты. Ол баланың көңіл күйі нашар екенін көріп: «Бала, сенің неге көңіл күйін жоқ?» деп сұрады. Сенімен бір нәрсе болды ма? Мен соған көмек бергім келеді. Мен саған сиқырлы бір зат беремін – деп бір затты баланың қолына ұстатты – ол менің ішкі дауысың болады, ол дауыс саған не дұрыс не бұрыс екенін айтып тұрады, сен бір әрекет жасағаныңда ол соның дұрыс-бұрыстығын айтып тұрады, ол сенің ар-ожданың болады. Ар-ождан сені көп жамандықтан, жағымсыз жағдайлардан сақтап отырады және жақындарымен қарым-қатынасты жақсартуға көмек береді.Бала таң қалып сұрайды: «Ар-ождан дегеніміз не?»- Ар-ождан – бұл біздің ішкі дауысымыз – деді сиқыршы (өйткені ол сиқыршы болатын) – Ар ождан бізге не жасау, не жасамау керек екенін айтып тұрады. Бұл өте маңызды құбылыс. Егер де сен бір нәрсені дұрыс жасамасаң, сенің ішкі дауысын сені мазалайды, айтады: «Кешірім сұра, сен дұрыс жасамадың» деп. «Сен ол дауысты естіген соң, сен ұяласың,өзіңнің жақсы іс-әрекет жасамағаныңды сезесің. Ұят пен ар-ождан бір-біріне жақын құбылыстар. Ар-ождан дауысынтыңдай алу керек.П.:Енді ойланайық, бұл бала нені дұрыс жасамады? Ол өзінің айналасындағы адамдарға (анасы, атасы, әжесі, папасы, досы, әпкесі т.б.) қандай қылық көрсетті? Балалардың жауаптары...П.:Ол өзінің ар-ожданына сүйеніп іс-әрекет жасады деуге бола ма? Можно ли сказать, что он поступал с ними не посовести? Балалардың жауаптары..2-бөлім: Ар-ұждан не айтады?П.:Балалар мен сендерге сиқыршы балаға қандай зат бергенін көрсетемін. Міне ар-ождан деген мынау (ар-ождан белгісін көрсететін зат). Бұл ар-ождан сендердің әрқайсысыларыңда әр сабақта болады және сендердің ішкі дауыстарың болады, ол сндерге не жасап, не жасамау керек екенідігі туралы айтып тұрады. Оны тек сендер өздерің ғана еститін боласыңдар.П.: Біз ойынды бастаймыз. Мен сендерге сұрақтар қоямын, сендер ар-ождан дауыстарыңды тыңдап, жауап беруге тырысыңдар.Педагог ар-ождан символын балаға беріп, айта бастайды:Настя, міне саған кәмпит, оны тек өзің ғана же? Енді маған жауап берші сенің ішкі даусың саған не айтып жатыр?Баланың іс-әрекеті мен жауабы.Вася, сен әжеңмен кетіп бара жатырсың, әжеңнің қолында бір ауыр сөмке бар (педагог балалардың алдында үлкен ауыр сөмке қояды), сенің ар-ожданың не айтып жатыр? Баланың іс-әрекеті мен жауабы.Катя, сенің кәмпитіңді біреу жеп қойды, және қабығын лақтырып жіберді. Сенің ар-ожданың не айтып жатыр?Баланың іс-әрекеті мен жауабы.Бала бір ойыншықпен ойнап, оны қайта қойып қойды да ұмытып кетті. Ал ойыншық сол жерде қала берді(машинаны көрсетеді, және оның дөңгелегін). Сенің ар-ожданын не айтып жатыр? (Машинаны жөндеп, қайтып орнынақою керек) Баланың іс-әрекеті мен жауабы.П.: Жарайсыңдар балалар. Сендердің ар-ождандарың үндемей тұрған жоқ еке., ол сендердің әрбір іс-әрекетті қалайжасау керек екендігін айтып тұрды.3 бөлім: Ұят жән өкінуП.:Балалар, ар-ождан дауысын естімей қалған кездерің болды ма? Ондай кезде сендер қандай сезімде болдыңдар?Сендер не сезіндіңдер? Баланың іс-әрекеті мен жауабы. Егер де балалар қиналып жауап бере алмай жатса, оларға көмеккөрсетуге болады... «ұят» деген сияқты.П.: Кім жауап бере алады? Ұят дегеніміз не? Баланың іс-әрекеті мен жауабы: ұят бұл өзіңнің жасағаныңды дұрысемес екенін түсіну және одан бір жағымсыз сезімде болу. (өзінің жасаған іс-әрекетіңді қайтып дұрыстау, жөндеу т.б. ).П.: Ұялу бұл жақсы сезім бе, жаман ба? Неге біз ұяламыз?Баланың іс-әрекеті мен жауабы...П.:Ал енді, мен сендерге бір ойынды ойнауға ұсынамын. (балалар кілемде дөңгеленіп отырады). Мен сендерге бірсөйлемдерді оқимын, егер де сендер бір әрекетті ұят екенімен келіссеңдер – оң қолдарыңды көтересіңдер, келіспесеңдер– сол қолдарыңды көтересіңдер.Сендер мына сөздермен келісесіңдер ме? Егер де:Кешірім сұрағың келсе;Біреуді ренжіттің;Досыңа көмек бердің;Сені ұрысты;Сені мақтады;Сен жаман нірсе жасадың;Сені бір нәрсе мазалап жатыр;Сен бір жақсы әрекет жасадың;;«Бетің дуылдап жатыр»;Саған қорқынышты;Сен қуанып тұрсың;Сен өзіңнің мінез-құлығыңды өзгерткің келеді.П.: Жарайсыңдар балалар, Сендер өз тапсырмаларыңды орыңдадыңдар. Біз бүгін сендермен ұят сезімінталқыладық, сонымен қатар «ар-ождан» сезімін Өкіну тудырады. Кім біледі, ол не? Баланың іс-әрекеті менжауабы.…өзін кінәлі екенін мойындау, жағдайды өзгертуге деген ұмытылыс, бұл біздің ішкі жан-дүниеміздегі ауыртасты алып тастағандай сезім т.б.П.: Балалар мен сендерге, оны бір үлгі ретінде көрсетемін. Кілемде екі жәшік тұр (біреу ауыр, екіншісі жеңіл).(педагог балалардың біреуін шақырып, жеңіл жәшікті көтеруін сұрайды). Сен қазір не сезіп тұрсың? Саған көтеру оңайболды ма? Баланың іс-әрекеті мен жауабы...П.: Ал енді екінші жәшікті көтер (ауыр). Сен енді не сезіні тұрсың? Саған бұл жәшікті көтеру оңай болды ма?Айтып берші. Баланың іс-әрекеті мен жауабы...П.: Дәл осындай ауыр жүк біздің жан-дүниемізде де болады. Егер де біз ар – ожданымызды тыңдамасақ. Ал егер бізар-ожданымызды тыңдасақ, онда біздің жан-дүниемізде ондай ауыр жүк болмайды, тас түскендей сазінеміз, және бізодан кейін жеңілденеміз.П.: Жақсы адамдарда әрқашанда ар-ождан дауысы сөйлеп тұрады. Ол өзінің жасаған іс-әрекеті үшін уайымдайды.Ар-ождан адамға айтып тұрады: егер де сен мынаны жасасаң, онда жақсы адам боласың деп, ал егер де сен басқашажасасаң онда сен жаман адам боласың деп. Адамда әрқашан да таңдау бар. Сендер де балалар әрқашан арождандарыңды тыңдаңдар. Ол сендерге қалай іс-әрекет жасау керек екендігі туралы айтып тұрады.Диагностикалаудың көрсеткіштері:3.1. Оқиға кейіпкері - баланың жағымсыз іс-әрекеттерін дұрыс атап шығуы – 2 балл3.2. Педагогпен ойнатылған жағдаяттардағы адамгершілік таңдама жасауы - 5 балл(егер де жауаптарда баланыңбелсенді іс-әрекеттері болса).3.3. Ұят сипаттамасындағы дұрыс жауаптар үшін – 1 балл.3.4. «Ұят » және «өкіну» ұғымдарындағы түснік мазмұны мен талқылауы бар болса - 2 балл.Нәтижелерді өңдеу:8-10 балл - жоғары деңгей;5-7 балл – орташа деңгей;0-4 балл – төмен деңгей;Жеке хаттаманың үлгісі№ Оқушының аты-жөні Ұпайлар саны Деңгей 1 2Жалпы хаттаманың үлгісі«Ар-ұждан дегеніміз не?» әдістемесіСаны % ЕскертуБарлық зерттелгенбалаларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгейОРТА СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК ТӘРБИЕЛІЛІК ДЕҢГЕЙІН ЗЕРТТЕУОрта буын оқушыларына арналғанСАУАЛНАМА(Р.А. Мұқажанова, Г.А. Омарова)Мектеп ___________Сынып ________ Толтырылған күні__________________Аты-жөні__________________________________________________________ 1. Өзіңді тану дегенді қалай түсінесіз? ____________________________________________________________________________________________________________________________________
2. Адам өмірде ар-ұятпен өмір сүруі тиіс деп ойлайсыз ба? Жауабыңызды түсіндіріңіз ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
3. Қалай ойлайсыз, адам үнемі шындықты айтуы керек пе? Жауабыңызды түсіндіріңіз ____________________________________________________________________________________________________________________________________
4. Жалпыадамзаттық құндылықтар туралы түсініктеріңіз:АҚИҚАТ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________ДҰРЫС ӘРЕКЕТ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________ІШКІ ТЫНЫШТЫҚ _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________СҮЙІСПЕНШІЛІК ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ҚИЯНАТ ЖАСАМАУ ________________________________________________________________________________________________________________________________________________
5. «Өзін-өзі тану» пәнін өткелі бергелі бері Сіздің өміріңізде өзгерістер болды ма? Болса қандай? ______________________________________________________________________________________________________________________________________________Жауаптарды өңдеу:2 сұраққа берілген сенімді жауап үшін – 1 балл және қосымша түсіндірмесі үшін – 1 балл, барлығы – 2 балл;3 сұраққа берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы АҚИҚАТ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы СҮЙІСПЕНШІЛІК құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ДҰРЫС ӘРЕКЕТ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ІШКІ ТЫНЫШТЫҚ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ҚИЯНАТ ЖАСАМАУ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;Жалпы нәтиже:7-8 балл – жоғары деңгей;4-6 балл – орташа деңгей;0-3 балл – төмен деңгей.Жеке хаттаманың үлгісі:Аты-жөні Балл Деңгей 1. 2.Жалпы хаттаманың үлгісіСауалнама (Мұқажанова Р.А., Омарова Г.А.)Саны % ЕскертуБарлық зерттелген оқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей
«Тәрбиелілік деңгейін анықтау» әдістемесі(Н.П. Капустин, М.И. Шилова)Мақсаты: орта буын оқушыларының тәрбиелілік деңгейін бағалау.Нұсқау: төменде берілген пікірлерді 4-балдық шкала бойынша бағалаңыз.Көрсеткіш Пікірлер БаллБорыш және жауапкершілік 1 Сынып ұжымының жақсы жұмыс істеуіне қол жеткізуді өзіме маңызды санаймын. 2 Сынып жұмысын жетілдіру бойынша ұсыныстар енгіземін. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 3 Сыныпта өзбетімше жекеленген іс-шаралар ұйымдастырамын. 4 Сынып жұмысын қорытындылауға, алдағы міндеттерді айқындауға қатынасамын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Ұқыптылық 1 Кітапхана кітаптарын ұқыпты пайдаланамын. 2 Мектеп жиһаздарына ұқыпты қараймын, партаға сурет салмаймын, сызбаймын. 3 Киіміме ұқыптылықпен қараймын (тазалыққа көңіл бөлемін). 4 Табиғи ресурстарды үнемдеймін (электр энергиясын, суды, қағазды). 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Тәртіптілік 1 Мектеп Жарғысында жазылған ережелерді білемін және қатаң сақтаймын. 2 Сабақта ықылас үнемі танытып отырамын, мұғалімнің түсіндірмелерінбасқалардың тыңдауына кедергі келтірмеймін. 3 Сыныптан тыс және сыныпта өткізілетін іс-шараларға қатынасамын. 4 Сынып ұжымының жұмыс нәтижесіне қатысты өз жауапкершілігімдісезінемін. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Оқуға дегенжауаптықатынас 1 Мектепке үй тапсырмасын орындап келемін. 2 Үй тапсрмасын орындау кезінде ересектердің көмегіне жүгінбеуге тырысамын. 3 Қосымша әдебиеттерді пайдаланамын (Интернет желісін қолданамын). 4 Ұқыптымын, тіл алғышпын, тиянақтымын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Қоғамдықеңбекке дегенқатынас 1 Өзіме жүктелген тапсырмаларды уақытында және тиянақты орындаймын. 2 Еңбек шараларына қатынасамын (сыныпқа, мектеп ауласына тазалық жұмыстарын жүргізу). 3 Ата-анамның тапсырған жұмыстарын орындаймын. 4 Барлық тапсырмаларды адал атқарамын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Ұжымдылық,жолдастықсезімі 1 Жолдастарымның басқа сыныпқа деген қатынастарына қанағаттанамын. 2 Өз мектеп ұжымымның мүдделерін басқа ұжымдарда және қоғамдық ұымдарда қорғауғадайынмын. 3 Сыныптастарыма үй тапсырмаларын немесе ересектердің тапсырмаларын орындауға көмектесуге дайынмын. 4 Өз жұмысымның және жолдастарымның жұмыстарының нәтижелеріне жауап беруге дайынмын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Ізгілік жәнеқайырымдылық 1 Оқушыларға, кіші балаларға тап болған қиындықтарын шешулеріне көмектесуге тырысамын. 2 Ересектерге ізеттілік көрсетемін, орын босатып беремін. 3 Мектеп дәлізінде кездейсоқ соқтығысуларға назар аудармаймын, жасы кішілерге көмектесемін. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 Маған әрдайым көмек сұрап келуге болады. 4 3 2 1 0Шыншылдықжәне әділеттілік 1 Өз әрекеттеріңе жауап беру керек деп есептеймін. 2 Егер бір нәрсені бүлдірсем, шындықты айтып мойындаймын. 3 Егер жолдасым ересек адамға жолдасының жасаған әрекетін ол жоқта айтып қойса, оған ренжимін. 4 Кез келген ұжым алдында өз пікірімді ашық және батыл түрде айтамын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Қарапайымдылық жәнесыпайылық 1 Өз жетістіктерімді айту кезінде, жолдастарымның жетістіктеріжайлы айтуды ұмытпаймын. 2 Адамды оның ақшасы үшін құрметтемейтіндігін түсінемін. 3 Кейде мақтанғанды ұнатамын. 4 Өзге ұлттың ұлдарымен және қыздарымен дос бола аламын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Мәдени деңгей 1 Айына кемінде бір рет мұражайға, көрмелерге, театрларға барып тұрамын. 2 Теледидар бағдарламаларының арасынан білімдік, танымдық фильмдерді көремін, заманауиэстрадалық музыкамен қатар классикалық әуендерді де тыңдаймын. 3 Сөйлейтін сөзіме сақтықпен қараймын, балағат сөздердің айтылмауын қадағалаймын. 4 Қоғамдық орындарда әдептілік сақтаймын. 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0 4 3 2 1 0Нәтижелерді өңдеу:1. Әрбір көрсеткіш тобындағы барлық ұпайлар қосылып, беске бөлініп, орташа көрсеткіш шығарылады.2. Әрбір көрсеткіштің орташа мәндері қосылып, көрсеткіштер санына (яғни, 10-ға) бөлінеді.3. Алынған мәліметтердің негізінде тәрбиелілік сапасының деңгейі анықталады:0-2 – төмен деңгей;2-3 – орташа деңгей;3-4 – жоғары деңгей.Жеке хаттаманың үлгісі№ Оқушының аты-жөні Ұпайлар саны Деңгей 1 2Жалпы хаттаманың үлгісіТәрбиелік деңгейін анықтауСаны % ЕскертуБарлық зерттелгеноқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей«Мінез-құлықтың адамгершілік нормаларына қатынас» тестіМақсаты: оқушылардың мінез-құлықтың адамгершілік нормаларына (жауапкершілік, ұжымдылық, сыншылдық, әділеттілік) қатынасынанықтау).Нұсқау:Төменде әртүрлі өмірлік жағдайлардың сипаты берілген. Әрбір жағдайға тап болған кезде қалай әрекет етер едіңіз? Берілген жауаптардыңішінен сіздің пікіріңізге сәйкес жауапты таңдап, белгілеңіз.1. Каникул кезінде демалуға жол жүруге дайындалып жатқан кезіңізде кенеттен сынып жетекшіңіз оқу бөлмесін жинастыруға көмексұрады. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Көмектесуге дайын екеніңізді айтып, сапарыңызды кейінге қалдырасыз;б. Балаларды жинап, бір күнде барлық жұмысты бірге атқарып тастайсыздар;в. Демалыстан қайтып келген соң жұмысты орындауға уәде бересіз;г. Қалада демалуға бармайтын оқушылардан көмек сұрауға кеңес бересіз.2. Сізге ұнамайтын тапсырма берілді, оның орындалуы сынып ұжымына жедел қажет. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Тапсырманы адал орындайсыз;б. Тапсырманы орындауға жолдастарыңызды көмекке шақырасыз;в. Өзіңізге қызықты басқа тапсырма берілуін сұрайсыз;г. Бас тартуға себеп табасыз.3. Сыныптастарыңыздың сіздің сыртыңыздан жағымсыз, алайда әділ пікір айтып жатқандығын кездейсоқ құлағыңыз шалыпқалды. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Сыныптастарыңызға өз әрекетіңізді түсіндіруге тырысасыз;б. Әңгімені әзілге айналдырасыз, бірақ әңгіме болған кемшіліктерді лезде түзетуге тырысасыз;в. Ештеңе естімеген кейіп танытасыз;г. Сыныптастарыңыздың өздері де айтарлықтай жақсы емес екендіктерін, адамның сыртынан әңгіме айтатындықтарын айтып, қарсышығасыз.4. Еңбек лагерінде жеміс-жидектерді отау кезінде алақаныңызға мазоль шығып, ауыртып барады. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Ауырғанына қарамастан барлық оқушылар сияқты берілген норманы орындайсызб. Достарыңызға норманы орындауға көмек сұрайсыз;в. Бұл жұмыстан босатып, басқасына ауыстыруды өтінесіз;г. Жұмысты бітірместен тастап, демалуға кетесіз.5. Бір адамның екінші адамды әділетсіз жазғырып, ренжіткенінің куәсі болдыңыз. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Ренжіткен адамның жапа шегушіден кешірім сұрауын талап етесіз;б. Жанжалдың себептерін анықтап, оны шешуге тырысасыз;в. Ренжіген адамды жұбатуға тырысасыз;г. Сізге қатысы жоқ кейіп танытасыз.6. Бір адамға абайсызда зиян келтіріп немесе жамандық жасап алдыңыз. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?а. Жамандықты, зиянды жою үшін бар мүмкіндікті жасайсыз;б. Кешірім сұрап, жапа шегушіден бұлай боларын қаламағандығыңызды айтасыз;в. Ешкімке жасалған зиянды байқатпауға тырысасыз, кінәсіз адамның кейпін танытасыз;г. Жапа шегушінің өзіне бар кінәні артасыз.Нәтижелерді өңдеу:«а» нұсқасының жауабына 4 ұпай, «б» нұсқасына 3 ұпай, «в» нұсқасына 2 ұпай, «г» нұсқасына 1 ұпай беріледі.16-24 – жоғары деңгей8-16 – орташа деңгей0-8- төмен деңгейЖеке хаттаманың үлгісі№ Оқушының аты-жөні Ұпайлар саны Деңгей 1 2Жалпы хаттаманың үлгісі«Мінез-құлықтың адамгершілік нормаларына қатынас» тестіСаны % ЕскертуБарлық зерттелгенбалаларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгейЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК ТӘРБИЕЛІЛІК ДЕҢГЕЙІНЗЕРТТЕУЖоғары сынып оқушыларына арналғанСАУАЛНАМА(Р.А. Мұқажанова, Г.А. Омарова)Мектеп ___________Сынып ____________ Толтырылған күні__________________Аты-жөні__________________________________________________________________ 6. Өзіңді тану дегенді қалай түсінесіз? ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________ 7. Адам өмірде ар-ұятпен өмір сүруі тиіс деп ойлайсыз ба? Жауабыңызды түсіндіріңіз ___________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________ 8. Қалай ойлайсыз, адам үнемі шындықты айтуы керек пе? Жауабыңызды түсіндіріңіз ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________ 9. Жалпыадамзаттық құндылықтар туралы түсініктеріңіз:АҚИҚАТ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________ДҰРЫС ӘРЕКЕТ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________ІШКІ ТЫНЫШТЫҚ ___________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________СҮЙІСПЕНШІЛІК ___________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________ҚИЯНАТ ЖАСАМАУ ___________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________
10. «Өзін-өзі тану» пәнін өткелі бергелі бері Сіздің өміріңізде өзгерістер болды ма? Болса қандай? ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________Жауаптарды өңдеу:2 сұраққа берілген сенімді жауап үшін – 1 балл және қосымша түсіндірмесі үшін – 1 балл, барлығы – 2 балл;3 сұраққа берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы АҚИҚАТ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы СҮЙІСПЕНШІЛІК құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ДҰРЫС ӘРЕКЕТ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ІШКІ ТЫНЫШТЫҚ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;4 сұрақтағы ҚИЯНАТ ЖАСАМАУ құндылығына берілген дұрыс жауап үшін – 1 балл;Жалпы нәтиже:7-8 балл – жоғары деңгей;4-6 балл – орташа деңгей;0-3 балл – төмен деңгей.Жеке хаттаманың үлгісі:Аты-жөні Балл Деңгей 1. 2.Жалпы хаттаманың үлгісіСауалнама (Мұқажанова Р.А., Омарова Г.А.)Саны % ЕскертуБарлық зерттелген оқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей«Ар-ұждан шкаласы» тесті(В.В.Мельников, Л.Т.Ямпольский)Кіріспе ескертуер. Арлы адам - бұл өзгелердің алдында адамгершілік жауапкершілікті сезінетін әрі ар-ұят қағидасы бойынша шешімжасайтын адам. Әдістемені В.В. Мельников және Л.Т. Ямпольский сияқты ресейлік психологтар жасаған. Бұл тест қоғамдық нормалар жәнеадамгершілік талаптарын ұстану деңгейін өлшеуге арналған. Ар-ұят деңгейі жоғары тұлғаларға жауапкершілік, моральды қағидаларды берікұстану, жақсылық жасау сияқты тұлғалық ерекшеліктер тән. Олар қандай да бір іс-әрекеттер жасағанда жауапкершілік сезімін басшылыққаалып, адамгершілік стандарттарын сақтап, қоғамдық талаптарды орындауға тырысады. Ар-ұяттың күшті болуы өзін-өзі жақсы басқара білуқабілетімен байланысты болып табылады.Тестке берілетін нұсқау. Жауап бланкісінде сізге бірнеше пайымдамалар берілген. Егер пайымдамен келісетін болсаңыз, «+» («иә»)белгісін, ал келіспейтін болсаңыз, «-»(«жоқ») белгісін қойыңыз.Сұрақтама1.Мен әрдайым адамгершілік пен мораль қағидаларын қатаң ұстанамын.2.Мен әрдайым борыш пен жауапкершілік сезімін басшылыққа аламын.3.Кез келген жасырын жасалған бұрыс іс-әрекеттер жазаланатынына сенемін.4.Адвокаттың қорғауының арқасында қылмыскердің оңай бостандыққа шығуы мені ашуландырады.5.Мен заңдарға бойұсынуды міндетті деп ойлаймын. 6.Менің ойымша адамдар әртүрлі спирттік ішімдіктерден бас тартуы керек.7.Егер мен адамға қасақана түрде жалған сөйлеген болсам, онда мен басқа жаққа қарайтын едім. Себебі оның көзіне қарау мен үшін ұятболар еді.8.Маған мораль пен адамгершілік тақырыптарына қатысты кітаптар, мақалар оқыған ұнайды.9.Әйел адамның темекі шеккені маған ұнамайды.10.Өмірді түсінудің бір ғана дұрыс жалғыз жолы бар деп ойлаймын.11.Кімде-кім ақымақ немесе надан әрекетті жасайтын болса, мен оны түзетуге тырысамын.12.Мен қағидаларды қатаң ұстанатын адаммын.13.Маған күрделі тақырыптарға арналған дәрістерді тыңдаған ұнайды.14.Қажеттілік туындамаса да, әр істі соңына дейін жеткізу керек деп ойлаймын.Тест нәтижелерін өңдеу және оның түсіндірмесі.Әрбір оң жауап үшін 1 балл беріліп, олардың қосындысы шығарылады. Сыналушы жинаған балдың қосындысы жоғары болған сайын,оның ар-ұят пен жауапкершілік сезімі де жоғары болып табылады.9-14 балл – жоғары деңгей;6-8 балл – орташа деңгей;1-5 – төмен деңгей.Жеке хаттаманың үлгісі№ Оқушының аты-жөні Ұпайлар саны Деңгей 1 2Жалпы хаттаманың үлгісіАр-ұждан шкаласыСаны % ЕскертуБарлық зерттелгеноқушыларЖоғары деңгейОрташа деңгейТөмен деңгей
«Оқушылардың тәрбиелілігін бағалау» әдістемесіНұсқау: сіздің жауап нұсқаңызға сәйкес ұпай сандарын белгілеңіз: 4- әрдайым; 3 – әрдайым деуге болады; 2 – кейде; 1 – өте сирек; 0 –ешқашан.
1 Өзін-өзі тәрбиелеу
1. Өзімнің сырт келбетіме көңіл бөлуге тырысамын.
2. Өз-өзімді, өзімнің мінез-құлқымды, эмоцияларымды басқарамын.
3. Басқалардың көзқарастары мен пікірлеріне шыдамды болуға тырысамын. 4. Өз уақытымды ұйымдастыра аламын: фильмдер, бағдарламалар көремін, өмірдің мәні туралы толғандыратын әңгімелерге қатынасамын.
2 Денсаулыққа деген қатынас
5. Жеке тазалық ережелерін сақтаймын.
6. Зиянды әдеттерден бас тартуға тырысамын.
7. Денсаулығымды нығайту үшін спортпен шұғылдануға тырысамын.
8. Дұрыс және жүйелі тамақтануға тырысамын.
9. Күн тәртібін сақтаймын.
3 Патриотизм
10. Мемлекеттік рәміздерге құрметпен қараймын.
11. Өз халқымның дәстүрлері мен тарихына ұқыпты қараймын.
12. Отанға және халыққа қызмет ету қажеттілігін сезінемін.
13. Азаматтық құқықтарым мен міндеттерімді сезінемін.
14. Өзге ұлт өкілдеріне төзімділікпен қараймын.
4 Өнерге деген қатынас
15. Бос уақытымда мәдени орталықтарға (театр, мұражай, көрме, кітапхана) бас сұғуғатырысамын.16. Өмірдің ғажайып сәттерін таба білемін.17. Қазақ, орыс және шетелдік әдебиет классиктерінің туындыларын оқимын (мектепбағдарламасынан тыс).18. Мәдени өмірде болып жатқан оқиғаларға қызығушылық танытамын.19. Көркем немесе қолданбалы шығармашылықпен шұғылданамын.
5 Табиғатқа деген қатынас
20. Өсімдік әлеміне ұқыптылықпен қараймын.21. Жануарлар әлеміне ұқыпты қараймын.22. Табиғатты сақтауға тырысамын.23. Табиғатқа көмектесемін (ағаш отырғызамын, жануарларға қараймын).
24. Табиғатты сақтауға шақырамын (достарымды, туған-туыстарымды).
6 Адамгершілік
25. Адамдарды кешіре білемін.
26. Адамдарға жақсылық жасау – өмірдегі басты нәрсе деп есептеймін.
27. Басқаларға көмектескенді ұнатамын.

Приложенные файлы

  • docx 10898364
    Размер файла: 40 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий