зарин физииоо 14


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік Медицина УниверситетіМамандығы: Жалпы медицинаКафедрасы: қалыпты физиологияОрындаған: Ералиева З.Ә.Тексерген: Кульжанова Д.С.Тобы: 201 БТақырыбы:Бейімделу физиологиясыСтуденттің өзіндік жұмысы ЖоспарI.Кіріспе бөлімІІ.Негізгі бөлім2.1. Бейімделудің түрлері, фазалары және критерийлері.2.2. Ағзаның арнайы емес бейімделіс реакциялары.2.3.Әртүрлі жағдайлаға бейімделіс2.4. Г.Селье бойынша жалпы бейімделу синдромының механизмі.2.5. Кейбір факторларға организдегі арнамалы және бейімделушілік өзгерістер (жоғарылаған физикалық жүктеме, гипоксия және т.б.)ІІІ.Қорытынды бөлім Бейімделіс – қоршаған ортаның құбылмалы жағдайларына ағзаның икемделуі. Адамның күнделікті тіршілік жағдайларында ақпараттық түрткілер, мәселен, жалған немесе оқыс, жеткіліксіз немесе артық хабарлар төтенше ықпал жасайды. Ағза осы жағдайларға бар мүмкіншілігінше өзінің құрылымдық және әрекеттік әсерленістері арқылы бейімделіп отырады. Оның табиғи орталығы әртүрлі маусымдық жағдайларына икемделу құбылысын акклиматизация деп атайды. Физиологиялық бейімделіс — әрекеттік жүйе, ағза, ткань белсенділігі мен өзара байланысын реттеуші механизмдердің, орнықты деңгейін айтады. Бұның мәні ортаның жаңаша жағдайларында организмнің сақталуына, дамуына, қалыпты тіршілігін қамтамасыз ететін әрекеттердің қайта құруына келіп тіреледі. Табиғи факторларӘлеуметтік  факторларағзаға   қоршаған  орта температурасы,   барометриялық   қысым,ғарыштық сәулелену,  су және   оның құрамындағы  заттар,геомагниттік  өріс,фотопериодизм  әсер етеді. Жыл мезгілі  ағзаға әсер ететін толық факторлар комплексін өз қатарына қосады.суық немесе ыстық өндіріс орындарында жұмыс істейтін адамдарда термореттелуші   механизмдерге қосымша жүк, жұмыс орнында шеттен тыс қатты дыбыстар, ортаның ластануын (нәтижесінде әртүрлі ауруларға әкеледі, мысалы, ауада кездесетін  улы заттармен демалу) тудырады.Бейімделу реакцияның ұзақтығына байланысты бөлінеді.Жедел механизмдер. Ағза функциясы реттелуінің нейрогуморальды және миогенді механизмдерҰзақ уақытты механизмдер. Геоәлеуметтік биоритмдер. Арнайы және арнайы емес резистенттілікке тұрақтылығы.Тұрақты механизмдер.Геофизикалық биоритмдер. Тұқым қуалайтын иммунитет. Инфекциядан арнайы емес қорғаныс.  Тұқым қуалауға байланысты бейімделу жіктеледі.Генотиптік бейімделу – ағзаның туа  пайда болған морфофизиологиялық  ерекшеліктері  мен  әртүрлі қоршаған  орта жағдайында қолайлы өмір сүруге  мүмкіндік беретін особьтардың болуы.Фенотиптік бейімделу –  қоршаған орта  әсерінен    жүре     болған     реакция  (мысалы,күшті  физикалық   жүкке дайын емес адам ағзасының бейімделісі). Бейімделіс мерзіміне қарай жіктеледі. Қысқа бейімделісті икемделудің “авариялық сатысы” ретінде қарайды.Бейімделістің бастапқы кезінде, организмнің әсерлігіштігін өсіруге мүмкіндік жасалады. Ұзақ мерзімді бейімделіс кезінде организмнің икемделу қабілеті, мінездік әсерленісі мен жалпы әрекетін жоғары сапада әсер етеді. Ағзаның арнайы емес бейімделіс реакциялары.Адам ағзасының қоршаған ортаның әртүрлі тітіркендіргіш күштеріне бейімделісі нейрогуморальды  жүйенің ұйымдасуымен бірнеше ағзаның  арнайы емес бейімделісі механизмдерін тудырады.Симпатоадреналинді реакция.Стресс-реакцияШынықтыру реакциясыАктивация реакциясы. Симпатоадреналинді реакция ағзаға стрессор әсер еткенде вегетативті жүйке жүйесінің  симпатикалық бөлімін белсендендіретін норадренергиялық нейрондар маңында орналасқан рефлекстік қозу нәтижесінде     пайда болады. Адреналиннің  әсерінен жұмыс істейтін бұлшықет пен жүректі энергетикалық  ресурстармен және оттегімен қамтамасыз етеді. Адреналин гликогеннен глюкозаның, үшглицерид май тканінен бос май қышқылына айналуын, оттегі тасымалдаушы жүйе функциясын белсендендіруін: қан айналу – жүрек     соғуының саны мен күшінің артуы; тыныс алу – минутына   тыныс алу көлемінің артуы,  өкпеде көмірқышқыл газының азаюы; эритрон – қанда оттегі көлемінің артуы, т.б. реттейді. Стресс реакциясы. «Стресс» термині ағзаның бейімді белсенділігі мен оның  стрессор әсер еткендегі         жүйесіндегі   арнайы емес нейрофизиологиялық    көрініспен түсіндіріледі. Стресс кезінде адам ағзасында   тек қана бейімделіс  өзгерістері ғана туындап қоймай, өмір сүруге   қауіпті, тіпті ауруға әкеліп соғатын бұзылыстар туындауы  мүмкін. Мысалы, соның бірі конфликт кезінде  байқалатын   стрестің   кең        тараған формасы – эмоционалды стресс  болып табылады.  Эмоционалды стрестің жиі қайталанып отыруы әртүрлі психосоматикалық аурулар –психоз, неврозды; жүрек-қан тамыр – аритмия, миокард инфаркті, гипертониялық ауруларға әкеледі. Организациондық адаптация Жұмыскерлер арасындағы бейімделуЖұмыскерлер арасындағы бейімделу Социально-психологиялық адаптация Температура әсеріне бейімделу.Ағза қоршаған ортаның температура өзгерістеріне әртүрлі бейімделеді. Адам суық жерлерде немесе тоңазытқыштарда жұмыс істегенде, алғашқы кезде оның ағзаның жылу өндіруі тиімсіз, орасан көп, ал жылу шығаруы  әлі де жеткіліксіз болады. Кейін жылу өндіру мен жылу шығару процестері  теңестіріліп бейімделістің тиянақты кезі қалыптасады. Ыстыққа бейімделуЖер шарындағы халықтың тең жартысы табиғи ыссы жағдайларда өмір сүреді.Ыссы және шөлейт аймақтарда Оргинизмге жоғары температура,ультракүлгін және жылу сәулеленісі,құрғақ ауа,шаң орналасқан жел әсер етеді.Сондықтан бұл жерлердің тұрғындары радиациялық және конвекциялық қыздырулардан сақтану үшін тығыз матадан тігілген киім тігеді.Ыссы және ылғалды аймақтардың жағымсыз түрткілері жылу реттелі,қан және қанайналымы,зат алмасу,имунитет жүйелерінде өзгерістер туғызады. Суықтыққа бейімделуСуық аймақтың организмге жағымсыз ісерлері:суықтық температура,ғарыш сәулелерінің қарқындылығы,гемагнит және электр өрісінің толқуы,атмосфералық қысым,гипоксия.Сонымен қатар солтүстіктің жануарлар мен өсімдік әлемінің тапшылығы,ұзақ әлеуметтік оқшаулану,қатаң табиғи жағдайлары адамның бейімділісін қиындатады. ҚорытындыБейімделу — организмдердің әрбір түрге тән белгілі шектері бар ортаның жағдайына бейімделу процесі.Түз жануарларының ашық әрі қүрғақ кеңістікті ортадағы тіршілікке эволюциялық бейімделуі тез жүгіруге, құрғақ шылық жағдайына, т.б. бейімделуі; Қиыр Солтүстікке және баска да экстремалды аймақтарға тұрақты қоныстану үшін көшіп барған адамның физиологиялық немесе онтогенетикалык бейімделуі ("әдеттенуі"). Бір ұрпақтың жеке физиологиялық бейімделуі фенотиптік бейімделу деп аталады да, бұл ұрпақтан урпаққа көше отырып генотиптік бейімделуге өтеді, ал сұрыпталу барысында — эволюциялық бейімделуге ауысады. Генотиптік және эволюциялық бейімделумен салыстырғанда физиологиялық бейімделу толық жетілмеген. Организмнің бастапқы жағдайға оралуы қайта бейімделу , деп аталады; ортаның өзгерістегі жағдайына ыңғайлануды дизадаптация дейді. Сонымен бірге жаңа әлеуметтік ортаға, мысалы, ауылдан қалаға келген мигранттардың бейімделуі — адамның әлеуметтік бейімделуі жеке қарастырылады. ↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:Информатика және компьютерлік техника/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ↑ Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.↑ О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0↑ Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б. Пайдаланылған әдебиеттер

Приложенные файлы

  • pptx 10987545
    Размер файла: 3 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий