лд


Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік Медициналық Университеті

Факультет: Жалпы медицина
Кафедра: Визуальды диагностика
Дисциплина: Сәулелі диагностика
Курс:2
Тобы:212 «A»
Тақырыбы: Өкпенің жоғары ауалы синдромының визуалді диагностикасы
Орындау әдісі: мәнжазба
Орындаған: Кәрімов М.Б.
Тексерген: Еспаганбетова Ж.И.


Ақтөбе қ. , 2017 жыл
Жоспары:
Кіріспе
Негізгі бөлім
Өкпе тканінде ауа көбею синдро-мы. Себептері. Синдромдары, олардың механизмдері. Диагностикалық әдістері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Диагностикалық  әдістеріТыныс алу мүшелерін тексеруде қолданылатын тәсіл 3 топқа бөлінеді;1. аспапты тәсілдер; 2. лабораториялық тәсілдер;3. дәрігерлік малипуляциялар (плевра және лимфа пункциялары).Аспаптық зерттеу тәсілдеріне жататындар:1. Рентгенологиялық зерттеугеа) рентгеноскопия б) рентгенография в) бронхографияг) флюорография д) томография т. б. 2. Эндоскопиялық зерттеугеа) трахеобронхоскопия б) торакоскопия3. Функциональды зерттеуге а) спирометрия б) спирографня в) пневмотахометрияг) пневмоталография д) оксигемометрия е) оксигемографияж) капнография ,т. б.Рентгенологиялық зерттеу Адам денесі арқылы рентген сәулелері өткеннен экранда пайда болатын бейнені байқайтын тәсіл рентгеноскопия деп аталады. Рентген сәулелері түскеннен пайда болатын бейнені фотографияға түсіру тәсілі рентгенография деп аталады. Ренттеноскопия және рентгенографиялық зерттеулердің көмегімен анықтай алатын тыныс алу мүшелерінің ауруларына жататындар:1. өкпеде тығыздалған түйінде пайда болуыа) пневмония б) түберкүлез в) қатерлі ісік т. б.2. өкпе ауасының көбеюі (өкпе эмфиземасы)3. өкпеде ауалы қуыстар барлығы (өкпе іріңдігі, түберкүлез кавернасы)4. өкпе дәнекер тканінің өсіп дамуы (пневмосклероз)5. плевра қуысында сұйықтық не ауа жиналу6. өкпедегі бөтен денелер (ақ, т. б).7. өкпе тамырлары қабырғаларының тығыздалуы және калыңдалуы (өкпе артериясының склерозы)Флюорография. Кеуде мүшелерінің рентгендік бейнесін кішкене фотосурет етіп түсіруді флюорография дейді. Бұл тәсіл қыска уақытта көптеген адамды тексеріп шығуға мүмкіндік туғызады. Сондықтан ол профилактикалык тексерулер кезінде қолданылады.Бронхография - бронхтың ішінде рентген сәулелері өтпейтін заттар жіберіп, бронх тарамдарының (бронх бұтасының) ренттендік суретін түсіру. Ол: 1. бронхтың қисаюын: 2. бронхоэктаздарды (бронхтың кеңеюі);3. бронх өзегінің тарылуын табуға көмектеседі.Томография - кеуде бетінен әр түрлі қашықтықтағы өкпенің рентген бейнесін суретке түсіру. Өкпе ішінде терең жатқан құрамдарды табуға мүмкіндік туғызады (өкпенің ісігі т.б.) Эндоскопиялық методтар Трахеобронхоскопия. Трахея мен бронхтың ішікі бетін әдейі құрал бронхоскоп пен қарауды трахеобромхоскопия дейді. Бұл тәсіл трахея және бронх ішіндегі әртүрлі патологияық процесстердің (қабыну, бронх ісігі т. б.) диагнозын қоюға көмектеседі.Бронхоскоп көмегімен бронх және трахеяның, кілегей қабығының биопсиясын (кішкене тілімді гистологиялық тексеруге алу) жасайды.Торакоскопия - тракоскоп көмегімен плевра қуысын қарау. Тракоскопия плевра ауруларын анықтау үшін колданылады. Функциональды методтар Спирометрия—спирометр көмегімен өкпе көлемдерін өлшеу. Спирография - тыныс көлемдерін және өкпе желденуі көрсеткіштерін сызық түрінде жазу.Спирометрия және спирография көмегімен анықталатын көрсеткіштер:1.Тыныстық көлем - қалыпты жағдайда демді ішке алғанда, не сыртқа шығарғандағы ауаның көлемі. Орташа есеппен 500 см3 шамасында.2.Қосымша көлем(тынысты ішке алудың қосымшарезерві)демдіқалыптыалға-ннан кейін, тағы да ішке тартуға болатын ауаның көлемі. Шамамен 1500 см33. Резервтік көлем (тынысты сыртқа шығарудың қосымша резерві) - демді қалыпты шығарғаннан кейін, тағы да іштен шығаруға болатын ауаның көлемі. Шамамен 150см54. Қалдық ауа (қалдық көлем) - ауаны өкпеден максимальды (барынша) шығарғаннан кейін өкпеде қалатын ауаның көлемі. Шамамен 1000 см3. 5. Тыныстық ауа, қосымша және резервтік көлемдерді қосындысы өкпенің тіршіліктік сиымдылығы (ӨТС) деп аталады. Ауру адамдағы анықталған ӨТС-ті тиісті ӨТС-н салыстырады. Қалыпты жағдайда бұл екі көрсеткіштің айырмашылығы ұ 15% - тен артық болмауы керек. ӨТС-тің өзгерісі өкпенің, жазылғыштығын сипаттайды. Сондықтан оның мөлшері өкпе кеңуіне кедергі туғанда азаяды:1) өкпе эмфиземасы 2) пневмосклероз 3) пневмоторакс 4) гидроторакс5) Іш қуысы қысымының көбеюі т.б. ӨТС бронх өткізгіштігінің азаюына да тән, бірақ бұл жағдайда да оның кемуі онша елерліктей емес. 6) Вотчал – Тиффно индексі. Ол индексті есептеп шығару үшін спирография тәсілімен 1 секундта тездетіп сыртқа шығарған ауаның (ТСША) көлемін анықтау керек.Пациентпен белгіленген ТСША-ның ӨТС-на қатынасы (ТСША ӨТС 100%) Вотчал-Тиффно индексі деп аталады. Бұл көрсеткіштің мөлшері негізінен бронх өзегінің өткізгіштігін сипаттайды. Қалыпты жағдайда Вотчал - Тиффно индексі 70%-тен төмен болуы керек.Пневмотахомстрия. Демнің көлемдік жылдамдығын өлшеуді пневмотахо-метрия деп аталады. Демді сыртқа шығарудың көлемдік жылдамдығы еркек-терде 5 - 8 л/с, әйелдерде 4 - 6 л/с шамасында болады. Демді ішке алудың мөлшері аздау болады. Демді ішке алу мен іштен шығарудың өзара қатынасы = 1 : 1,2 болады.Пневмотахография тәсілімен өкпенің жазылғыштығын, эластикасыз (серпінділіксіз) кедергісін, демді жай және тездетіп алғандағы ауа толқынының көлемді жылдамдығын қағазға жазады.Пневмотахометрия және пневмотахография тәсілімен бронх өзегінің өткізгіштігін анықтайды. Бронх өзегі өткізгіштігінің төмендеуі бронхитқа, тыныс демікпесіне, бронхтың сырттан қысылуына тән.Оксигематрия және оксигсмография методтарымен қанның оттегімен қанығуын тексереді. Қалыпты жағдайда артерия қанының оттегімен қанығуы - 95% - ке, ал венар қанының қанығуы 60—70%-ке тән. Лабораториялық әдістермен зерттеу Қақырықты зерттеу. Тексеруге ертеңгі қақырықты алу керек. Қақырыққа сілекейді араластырмай алу керек. Егер қақырык аз болса, оны бірнеше сағат не бірнеше тәулік бойында жинаған жөн.Қақырықты макроскопиялық және микроскопиялық жолмен тексереді.Макроскопиялық тексеру кезінде қақырықтың, көлемін, түсін, иісін және түрін анықтайды. Қақырықтың бұл өзгерістерінің клиникалық маңызы туралы жоғарыда айтылды. Қақырықты микроскопия жолымен қарау үшін қақырықтың екі түрлі (боялған және боялмаған) препаратын дайындайды.Боялған препаратты бактериологиялық тексер үшін қолданады.Жоғарыда көрсеткендей, қақырық тастау тек ауру жағдайда гана болады. Қақырықта жиі кездесетін элементтер:1. Қақырықта лейкоциттердің, оның ішінде нейтрофия лейкоцитінің көбеюі, қақырықтың іріңді түрін көрсетеді. Тыныс демікпесінің ұстамалы кезінде бөлінген қақырықта эозинофия болады.2. Қырықта эритроциттің көбеюі қан түкіруге тән.3. Қақырықта эластикалық талшықтардың табылуы өкпе тканінің талқандалып бұзылуына тән (өкпе түберкүлезі абсцессі және гангренасы).4. Шарко-Лейден кристаллдары - түссіз, сүйір бұрышты жалтыраған ромбтар. Эозинофил талқан болғанда, оның заттарынан пайда болады. Тыныс демікпесінде кездеседі.5. Куршман спиралі (серіппелі) - муциннен тұратын, ұзындығы 1-2 см. спираль. Бронхиолада пайда болады. Бронхиоладағы муцин бронхиола түйіліп қалғанда, соның түрін қабылдап, шиыршықталады. Кейін бронхиола кеңігенде қақырықпен бөлінеді. Куршман спиралі тыныс демікпесінде кездеседі.6. Өкпенің қатерлі ісігінде қақырықта «ісік клеткалары» пайда болады.7. Құрамында қан пигменті гемосидерин бар (протоплазмада қоңыр-сары түйіршектер) альвеолалық эпителийді жүрек ақауының клеткалары деп атайды. Себебі олар жүректің митральды ақауларында қанның өкпеде іркілуіне байланысты пайда болады.8. Эхинококкте қақырықта эхинококктің хитин қабығы мен ширатылмасы табылады.Негізгі бөлім Өкпе тканінде ауа көбею синдро-мы. Себептері. Синдромдары, олардың механизмдері. Диагностикалық әдістері. Плевра қуысында ауа жиналу синдромы Сыртқы тыныс алу функциясы жетіспеушілігі туралы түсінік. Физикалық тәсілдің әрқайсысы патологиялық процестердің бір жағын ғана қамтиды. Тек бір ғана тәсілдің нәтижесіне қарап диагноз қою қиынға түседі. Сондықтан әр түрлі тәсілдің көмегімен жиналған мәліметтер жиынының маңызы өте зор. Пайда болу тегіс (патогенезі) бір симптомдар жиынын синдром деп атайды. Тыныс мүшелері ауруларына тән синдромдарға:
өкпеде ауаның қалыпты жағдайда болу синдромыөкпе ауасының көбею синдромыөкпе ауасының азаю синдромықуыс синдромы (өкпеде қуысы бар синдром)
плевра қуысында сұйықтық жиналу синдромы (гидроторакс)
плевра қуысында ауа жиналу синдромы (пневматоракс)
плевра қуысында ауа мен сұйықтық қатар жиналау синдромы
тыныс алу жеткіліксіздігіӨкпетінінің кенею синдромы (өкпе эмфиземасы) Өкпе тінінде ауаның шамадан тыс жоғары болуы өкпе эмфиземасы деп аталады. Ол өкпе тінінің эластикалық қабілетінің темендеуі нәтижесінде пайда болған терминалды бронхиолалардың, альвеолалардың өзгеруінен өкпеде ауалы кеңістіктердің пайда болуын айтамыз. Бұл синдром кезінде өкпе тінінің эластикалық қабілетінің төмендеуі, өкпе капиллярларындағы қан айналымының бұылуы, альвеолалар қабырғаларының үзіліп кеңеюі маңызды рол атқарады.Клиникалық белгілеріне кеуде клеткасының бөшке тәрізділігі, оның алдыңғы және артқы өлшемінің үлкеюі, дем алуға байланысты созылып кішіреюінің шектелуі, қабырғалардың көлденең орналасуы, қабырға аралықтардың кеңейіп тегістелуі, эпигастральды бұрыштың 90 градустан артық болуы жатады.Бұл синдромда өкпе ауасы көбейіп, өкпені кеңітеді. Қарағанда кеуде сарайының эмфиземалық түрін, сипағанда дыбыс дірілінің әлсіреуі мен кеуде сарайының серпінділігінің азайғандығы анықталады.Перкуссия арқылы қорап дыбысы, өкпенің шектері кеңіген, өкпе шетінің экскурсиясы азайған. Аускультация арқылы везикулярлы тынысының әлсіреуі естіледі. Синдром: өкпе эмфиземасында және тыныс демікпесінің ұстамалы кезінде (өкпенің жедел кебуі) кездеседі.Өкпеде қуыс пайда болу синдромы Өкпе қуысы синдромы деп өкпеде каверналар, абсцестер айналасында инфильтративті немесе фиброзды қабатпен қоршалған қуыс пайда болған кездегі белгілер жиынтығын атаймыз. Қуыс ішінде тек қана ауа (бос қуыс) немесе ауамен қатар сұйықтық болуы мүмкін. Қуыс жабық немесе бронхпен байланысты болуы мүмкін. Клиникалық көріністері қуыс мөлшеріне, оның орналасу тереңдігіне бай-ланысты. Бұл кезде дауыс дірілі күшейеді. Егерде қуыста жарым-жартылай ауа болып, ол бронхпен байланысты болса, бұл кезде перкуторлық дыбыстың тимпаникалық қасиеті басым болады. Ал қуыс сүйықтықпен толып тұрса, үстінен тұйықталған немесе тұйық дыбыс анықталады. Бұл кезде ауалық қуыс үстінен аускультация кезінде тыныс дыбысы естілмейді. Егерде ауалы қуыстың бронхпен байланысы болса, ол жерден бронхиалды тыныс естіледі, себебі ол пайда болған жерінен (дыбыс саңылауы) ауа бағанасы бойымен дыбыс тез таралып келеді. Кейде қуыстың ішкі қабаты біртегіс боп келеді, бұл кезде резонанс нәтижесінде металдық дыбыс пайда болады. Қабырғасы тегіс қуыс бронхпен қосылып тұрған кезде амфорикалық тыныс естіледі. Жарым-жартылай сұйықтығы бар қуыс үстінен ылғалды сырьлдар естіледі, себебі олардың таралуын қуыс төңірегіндегі инфильтрация нәтижесінде тығыздалған өкпе тіні күшейтеді. Сонымен қатар, аускулътация кезінде өз бетімен пайда болған қуыс (каверна) дренажды бронхпен қосылған жерде, бронхиалды тынысты күшейтіп тұрған стенотикалық шуыл естілуі мүмкін. Рентгенологиялық зерттеу өкпеде қуыс бар екенін дәлелдейді.  Бронхтардың обструкция синдромы Обструкция синдромы деп бронхоспазм нәтижесінде бронхтардың өткізгіштігінің бұзылуынан пайда болған организмнің патологиялық жағдайын атайды. Бұл синдромның клини-калық белгілерінің негізінде бронхтардың өткізгіштігінің бұзылуы, соның нәтижесінде нашарлаған әр келкі (көбінесе ауа шығару жылдамдықтың шек-телуіне байланысты) вентиляция және өкпенің қалдықты көлемінің ұлғаюы жатады. Нақты бронхообструкция синдромына ұсақ бронхтардың өткізгіш-тігінің өзгеруі жатады. Бұндай жағдай бронхтардың шырыш қабатының қабынуы мен ісінуінен (созылмалы бронхит, аллергиялық компонент) дағды-да шырыш қабатының ісінуімен бірге жүретін бронхоспазмнан(өкпе демікпе-сі), көбінесе бронхтарды сырттан қысып тарылтатын диффузды перибронхи-алды фиброздан пайда болады. Созылмалы обструктивті аурулардың негізгі клиникалық белгілері болып келесі симптомдар есептелінеді: 1) қою және тұтқыр қақырығы бар жөтел; 2) қатты ентігу; 3) «өкпелік жүрек» синдромы-ның дамуы; 4) ең ақырында тыныс алу және жүрек жетіспеушілігінің дамуы. Бұл аурудың ең жиі кездесетін этиологиялық факторы — ол темекі тарту. Созылмалы обструктивті бронхитпен ауырған науқастарда цианоз бен жүрек қызметінің жетіспеушілігі жиі анықталады. Обструктивтік синдромның осындай варианты кезінде терминалды бронхиолалардың шырыш қабатының қабынып, ісінуінің нөтижесінде пайда болған альвеолалар гипожелдеткіші, отгетінің парциалды қысымының төмендеуі, көмір қышқылының парциалды қысымының жоғарылауы — гипоксемия мен гиперкапния, кейін альвеолар-лық капиллярлардың тарылуы және кіші қан айналым шеңберіндегі гипертензия пайда болады. Бұдан әрі өкпелік жүрек пайда болады, оның қалпына келе алмайтын перифериялық ісінуге әкеліп соғады.Өкпенің созылмалы обструктивті синдромының келесі бір себебі - ол обструктивтік эмфизема, бұл кезде көгеру айқын анықталмайды. Бұл ауруда да бронхиалды обструкция байқалады, бірақ та негізінен альвеолалардың созылымды қасиеттері жойылғандықтан, бронхиолалардьң қабырғалары бір-біріне жақындайды, ол әсіресе дем шығарған кезінде жақсы анықталады.Обтурациялық ателектазы: Науқастарды қарап тексерген кезде: өкпенің бір жақты семуі мен ауру жақта дем алу қимылының азаюы:Пальпция арқылы: дауыс дірілінің әлсіреуі не жойылып кетуіПеркуссия арқылы: өкпе дыбысының әлсіреуі не тынық дыбысАускультация арқылы: везикулярлы тыныс дыбысының әлсіреп, жойылып кетуі, бронхофонияның әлсіреуі не жойылып кетуі байқалады. Обтурациялық ателектаз бронх ретінде кездеседі.Компрессті ателектазда: Науқастарды қарап тексерген кезде: ауру жақтың өсіңкі болуы және ол жақта тыныс алудың әлсіреуі. Пальпция арқылы: дауыс дірілінің күшеюі. Перкуссия арқылы: өкпе дыбысының бәсеңсіп, дабыл реңкелі болғаны не тынық дыбыс; Аускультация арқылы: бронх тынысы естіледі және бронхофонияның күшейгені байқалады.Компрессті ателектаз пневмоторакс пен гидротораксқа тән.
Клапанный пневмоторкс
Өкпе қабыньң қуысына ауа жиналу синдромы
Пиевмоторакс деп висцералды және париеталды плевра жапырақшалары арасында ауаның жиналуын атаймыз. Пневмоторакс біржақтылық немесе екіжақтылық, ал газ көлеміне байланысты ол жарым-жартылай немесе толық (тотальдық) болуы мүмкін. Бұл кезде өкпе жарым-жартылай немесе толық бүрісіп сығылады (коллапсқа ұшырайды). Егерде ауа жұтқанда атмосфералық ауа өкпе қабы қуысына бос кірсе, ал дем шығарғанда қуысынан шығып тұрса пневмоторакс ашық деп аталады.
Егерде ауа әрбір жұтқан сайын өкпе қабы қуысына кіріп - дем шығарғанда кері шықпай қалса, өкпе қабы қуысы ішіндегі қысым көтеріле берсе, оны клапандық немесе вентильді пневмоторакс деп атайды.
Егерде өкпе қабы қуысына ауа кіретін тесік бітеліп, жиналған ауа кері шықпаса, пневмоторакс жабық деп аталынады.
Клиникада спонтандық пневмоторакс кездесіп тұрады. Спонтанды пневмоторакстың себебіне абсцесс, өкпе гангренасы, өкпе рагы нәтижесінде өкпе тінінің ыдырауы (деструкция); туберкулездік немесе бронхоэктатикалық кавернаның, карциноманың, өңеш дивертикулының, диафрагма астылық абсцестің жарылуы, өкпе эмфиземасының булласының, өкпе немесе өкпе қабы кистасының туа біткен немесе жүре пайда болған конституциялық кемістігі барлығынан жарылуы, т.б. болуы мүмкін.
Өкпе қабы қуысына ауаның кіруі өкпе қабы қысымын едәуір көтереді де, соның нөтижесінде өкпе тінінің сығылуы (коллапс), одан кейін газ алмасуы және өкпелік кызметінің жетіспеушілігі пайда болады. Альвеоларлық гипоксия нәтижесінде кіші қан айналым шеңберінде өкпелік гипертензия дамиды, ол оң жақ қарынша жүктемесін көтереді. Кеуде аралығы ағзаларының сау жаққа ығысуы, ірі қан тамырлардың қысылуына немесе оларды иіп жіберуіне әкеліп соғады. Осы айтылғандар өкпелік гипертензияға, жүректің оң жақ қарыншасы қызметінің жіті жетіспеушілігіне себепкер болады.
Клиникалық белгілер: Сырқат кейде аяқ астынан ауыруы мүмкін. Науқастардың негізгі шағымдары кеудедегі шаншу, ентігу, құрғақ жөтел, жүректің тарсылдап соғуы. Шаншу мойынға, қолға, төс шеміршегі астына беріпуі мүмкін. Ентігу деңгейі өкпе қабы қуысындағы ауаның көлеміне, өкпенің бүрісуіне (коллапс), аралық ағзалардың ығысуьна тікелей байланысты болады.
Науқастарды қарап тексерген кезде : ауру жақ өсіңкі көрінеді және оның демалу қимылы азаяды. Пальпция арқылы: дауыс дірілі анықталмайды.
Перкуссия арқылы: дабыл дыбысын және өкпе шетінің шектелуін анықтауға болады. Аускультация арқылы: тыныс алған естілмейді. Бронхофония әлсіреген, не анықталмайды. Ашық пневмоторакста амфора дыбысы естіледі. Бронхофония күшейген Синдром кеуде сарайының қабырғасы жарақаттанғанда, плевра қуысына жасанды ауа айдағанда және өкпенің кейбір ауруларының асқынғанда пайда болады.Қорытынды
Сіз ең маңызды тарауларының бірін білу үшін бастау Медициналық дәрі-дәрмектің - Медициналық радиология. Бұл мәселенің бір шешімі болып табылады диагностика және емдеу жарқын энергиясын арттыру пайдалану түрлі аурулар. термин «Радиациялық медицина», бірнеше бар ондаған мен мүмкіндіктерін зерттейді медицина ғылымының филиалы болып табылады және Дәрі ретінде атом энергиясын адам әсерін пайдаланып, жылы экономиканың басқа да секторлары. Радиациялық медицина Мұндай түсіну үшін 50s құзыретті және шындыққа сәйкес болды. ғылымды дамыту, техниканың жетілдіру дәрігерлік тәжірибе Термографияның ішіне енгізуге рұқсат (1956 NBSP; гр.), Компьютерлік томография (1970 NBSP;. Г), ультрадыбыстық УЗИ (1976 NBSP;. г), магнитті-резонансты томография (1980 NBSP; гр.). Бұлар талқыланатын болады, ішкі мүшелер мен ұлпалардың, оның бейнелеу кейінірек осы тұлғалардың мәртебесін зерттеу жасауға мүмкіндік берді мен құрылыстар сізге белгілі иондаушы сәулелену қолданбай биологиялық іс-қимыл. Қазіргі заманғы түсінуге байланысты Радиациялық Медициналық дәрі-дәрмектің едәуір артты және қазіргі заманғы мерзімді болды, Қазіргі заманғы ғылым бірдей бөлімін көрсететін «Радиациялық диагноз болып табылады және сәулелік терапия, кейбір диагностикалау және емдеу мүмкіндігін зерттейді (мысалы, IR, иондаушы немесе nonionizing сияқты аурулар ультрадыбыстық соавт.)
Пайдаланылған әдебиеттер
Хамзин Әбілкәрім Сәулелік диагностика. 1-ші тап.Алматы 2010
https://studopedia ғаламтор сайты
Рефератты бағалау критерийлері
№ Орындау критерийлері 0,1 0,2 – 0,3 0,4 – 0,5
1 Рефератты безендіру 2 Жоспар 3 Иллюстативті материал 4 Маңыздылығы 5 Мазмұны 6 Қорытынды 7 Әдебиеттер 8 СӨЖ- дің уақытылы тапсырылуы және графикке сәйкес келуі Қорытынды

Приложенные файлы

  • docx 10987619
    Размер файла: 349 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий