25.04.17. Милләт нуры №5


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
Постановка музыкальной комедии «Игеҙәктәр»
Круглый стол в мечети
Николай Красников –
чемпион МФР по гонкам
на снегоходах
Второго апреля в Центре «Фортуна» г. Лангепас Ханты-Мансийского автономного округа состоялась премьера музыкальной комедии «Игеҙәк
тәр» («Близнецы») башкирского поэта и драматурга Ангама Атнабаева.
��
��
Дважды «Отличник
народного
Себер китә ир –
Милләтебеҙ нуры –
Миләүшә
МИЛЛӘТ НУРЫ
ОБЩЕСТВЕННО-НАЦИОНАЛЬНОЕ ИЗДАНИЕ БАШКИР
Бергә һәм берҙәм булайыҡ!
Апрель 2017. № 5
- Где Вы родились, учились?
- Родом я из Хайбуллинского района, из башкирской
деревни Кипчак. Этой деревушки уже нет. Там всего 24
дома было. Родители пожелали отдать меня в русскую
школу. Поэтому мне пришлось ходить пешком в сосед
нюю деревню в двух километрах от Кипчака. Сейчас на
месте Кипчака ничего не осталось. Люди разъехались.
- А Вы своих односельчан видели после того, как
окончательно покинули деревню?
- Да, было. Мы как-то провели праздник «Һау
мыһығыҙ ауылдаштар» («Здравствуйте, односельча
не!»). Вот там увидела своих односельчан.
- А как Вы приехали на север?
- Вышла замуж. Свадьбу сыграли в Башкортостане.
Сначала друзья мужа уехали на Ямал. И как-то весной
один его друг приехал и говорит: «Я привез ему вызов».
Я говорю: «Я не поеду, не хочу». Муж говорит: «Я по
еду». Я, конечно, не хотела его отпускать. Но он уехал.
Только через два года сама приехала на север. Мы жили
в балке. Потом нам дали квартиру с подселением. Мы
там прожили четыре года. Там была еще одна семья из
Украины. Мы так дружно жили, до сих пор с ними дру
жим. Потом переехали в отдельный дом.
- Вам присвоили звание «Отличник народного об
разования». Расскажите об этом.
- Это произошло в 2002 году. Мне было 44 года. Вру
чили за работу. Я сама не ожидала. В первый раз я отка
залась от этого звания, потому что мне было стыдно.
- Когда это было?
- В 1997 году. Директор школы вызвал меня и гово
рит: «Наиля Сагадиевна, пришла награда. Мы выдвинули
Вашу кандидатуру. У Вас высшее образование. Имеются
разряды». Я говорю: «Вы что, Виктор Филиппович! На
много старше меня есть педагоги. Нет, - говорю, - я не
согласна». Я прямо наотрез отказалась. В тот раз звани
ем наградили Людмилу Павловну. Потом, уже во второй
раз, другой директор подошел ко мне, и говорит: «Такое
бывает раз в жизни. Что Вы делаете, Наиля Сагадиевна?»
В этот раз я отказываться не стала.
- У Вас в семье сколько детей?
- Двое, Рустам и Ильшат. Рустам работает водителем.
Ильшат ─ юрист. Мне грустно, что старший, Рустам, так и не
стал трудиться по специальности. Он самостоятельно посту
пил в ВУЗ на специальность «политолог-социолог». У него к
изучению иностранных языков большие способности.
- Вам обидно, что он не стал работать по специаль
- Он работает простым водителем. Поэтому чув
ствую свою вину.
- А Вы подсчитывали когда-нибудь, сколько за годы
работы в школе выучили детей?
- В общей сложности около трехсот человек. Я ведь в
Башкортостане еще учила старшие классы русскому язы
ку и литературе.
- А судьбу своих учеников Вы как-то отслеживаете?
Были ли среди них те, кого Вы особенно сильно запом
- Они приезжают ко мне в гости. Дети даже возму
щаются. «На Восьмое марта идут к тебе чай пить, - гово
рят. - Им делать что ли нечего? Мы, - говорят, - сроду не
пойдем к своей учительнице».
- Много бывших учеников приезжает?
- Много. Даже, бывает, с женами приезжают. В про
шлом году мы собирались вместе в кафе. Один из них в
Москве работает. Он преподает в ВУЗе юриспруденцию.
Одна работает в головном офисе «Газпрома».
- Существует мнение, что во времена СССР к учите
лям относились гораздо лучше, чем сегодня. В те вре
мена не могло быть и речи, чтобы родители, и уж тем
более ученики, проявили неуважение к педагогу. Вы
согласны с этим?
- Частично. Я думаю, что это касается не всех. Мне,
например, всегда с родителями везло. Они сделают все,
что я их попрошу. Иногда, бывает, возникает ситуация,
когда меня нужно подменить на уроке. Ни разу не было,
чтобы родители отказались помочь. И отношения между
нами дружеские. Все понимают, что самое главное - вос
питать детей. Этого можно добиться только совместны
ми усилиями.
- Может, это частный случай?
- Может быть. Но я им благодарна и считаю их свои
ми коллегами в большом деле.
Беседовал Денис
АБДУЛЛИН
МИЛЛӘТ НУРЫ
Соплеменники
ДВАЖДЫ «ОТЛИЧНИК НАРОДНОГО ОБРАЗОВАНИЯ»
Наиля Бикбулатова за всю трудовую
деятельность выучила 300 учеников
Наиля Бикбулатова - учитель начальных классов
Тезис о том, что мусульманином является тот, кто
соблюдает шариат, - основополагающее положение в
исламе. Убеждения Ахлюсунна уаль джамаа строятся на
идее уверования в необходимости совершать дозволен
ное и отвергать запретные деяния. То есть, к примеру,
известно, что мусульманин обязан совершать пять нама
зов в сутки. Если верующий убежден в этом, он остается в
исламе, даже если не практикует молитвы как положено.
Если же он убежден, что намаз для верующего не обяза
телен, то выходит из ислама, даже в случае строгого пя
тикратного выполнения молитвы.
Что касается убеждений дозволенности греха, прин
цип тот же самый. В случае, если мусульманин полностью
принимает положение о том, что, например, прелюбоде
яние в исламе – харам, но совершает данный поступок,
он все равно остается в исламе. Если же верующий убе
жден, что блуд в религии дозволен, он выходит из исла
ма, даже если не практикует его.
Здесь необходимо остановиться на вопросе методо
логии разработки шариатских решений. В исламе ответы
абсолютно на все вопросы извлекаются из двух источни
ков – Корана и сунны. То есть только на основании Книги
и сунны то или иное действие объявляется дозволенным
или запретным. Других источников нет.
Извлечением шариатских решений или выдачей
фетв имеют право заниматься лишь специалисты в этом
деле – исламские ученые, которых называют алимами,
шейхами. Интересной представляется персона ученого.
К нему предъявляются следующие требования – бого
боязненность, знание арабского языка, знание Кора
на, сунны. Богобоязненность под собой подразумевает
строгое подчинение принципу исполнения дозволенного
и отвержения запретного, искренность в намерении слу
жить лишь ради возвышения слова Аллаха, довольство
каждой прожитой минутой с ее сложностями, проблема
ми. Что касается знаний арабского языка, Корана и сун
ны, то они должны быть на высшем уровне.
Вернемся к суфиям. Говоря простым языком, та
саввуф изначально появился как институт по воспитанию
у верующего богобоязненности. Инструментом при этом
является в первую очередь понятная каждому мусульма
нину практика – зикр. Суфии на протяжении суток мно
гократно поминают имя Всевышнего. Какая-то из суфий
ских школ практикует громкий зикр, какая-то - про себя.
Но, по тем или иным причинам, временами появляют
ся суфии, которые совершают зикр не как все. Например,
вращения, бег по кругу или хлопания в ладоши. В частности,
такие практики можно наблюдать в среде верующих Турции
и Чечни. Мое личное мнение в этом вопросе заключается
в том, что доказательства дозволенности таких действий
и по количеству и по силе уступают доводам на запрет. Но
кто я, чтобы выносить решение. Я могу лишь принять или
отвергнуть для себя. А между тем, мнения ученых в этом
вопросе разделились. Из шейхов, которые дозволяют по
добные действия, по крайней мере с оговоркой об условии
состояния практикующего в экстазе: Абдул-Кабир аль-Кат
тани, имам Ибн аль-Хаджар аль-Хайтами, Абдул-Кадыр
Иса. Из тех, кто запретил -
Имам Абу Абдиллях аль-Куртуби
аль-Малики,
Ибн Хаджар Аль-Аскалани, Мухаммад Саид
Рамазан аль-Бути.
Одним словом, не все, что непонятно нам, может
быть запретным однозначно. Надо хотя бы постарать
ся вникнуть в тему и понять суть проблемы. Нельзя ни
в коем случае торопиться с выводами, какими бы одно
значными предметы разбирательств нам не показались.
Другой резонансный суфийский обряд – посещение
могил праведников. Ваххабиты из-за обряда, во-пер
вых, называют суфиев могилопоклонниками, во-вторых,
выносят им такфир. История с могилами замечательна
тем, что наглядно демонстрирует, насколько несерьезно
люди относятся к доказательной базе, выяснению обсто
ятельств, чтобы вынести серьезное обвинение, которое
стало причиной многочисленных убийств.
Но что же в действительности делают суфии у моги
лы? Как выясняется, например, обряд тавассуль. То есть
просят Всевышнего, ради статуса умершего, исполнить
просьбу. В частности такое происходит у могилы Проро
ка, мир ему, праведников. Напрямую у обитателей могил
ничего не просят. Вообще-то до Ибн Таймии никто из уче
ных обряд тавассуля не критиковал. И, как уверены мно
гие специалисты, начиная именно с этого осуждения, в
Умме образовался первый раскол. И именно Ибн Таймия
стал основным вдохновителем ваххабитов.
Подводя итог, можно констатировать, что сектанты со
вершенно неверно трактуют понятие многобожия. Это при
том, что само явление тавассуль явно, никто его не прак
тикует скрытно. Проверить, насколько оно соотносится с
ширком, легче легкого. И при всем при этом сектанты упор
ствуют на своем. Иначе как следованием за собственными
страстями я такое явление назвать не могу.
АКЧУЛПАНОВ
СУФИЗМ: МЕЖДУ ДОБРОМ И ЗЛОМ
Суфизм авторы разных произведений называют то добром, то злом. Как мне представляется, для мусульман вопрос суфизма противоречив до
взаимоисключения чаще всего из–за политики. Одно дело, когда вердикт по отношению к тасаввуфу выдают признанные крупные ученые. И совсем
другое, когда в рассуждения о практиках суфиев включаются несчастные невежественные люди, слова которых в итоге становятся причинами рас
кола Уммы, преступлений и убийств.
Наиля Сагадиевна Бикбулатова работает учителем начальных классов одной из школ г. Ноябрьска Ямало-Ненецкого автономного округа 31 год.
За профессионализм ее дважды награждали высоким званием «Отличник народного образования». В первый раз она отказалась принимать звание.
Только со второго раза руководству школы удалось уговорить преподавателя принять награду.
Бөгөн мин һеҙҙе эшлекле, киң күңелле ауылдашта
рымдың береһе - үҙемдең егәрле, ярҙамсыл күршем -
Ғәзим Ғинниәт улы Ишмөхәммәтов менән яҡынданыраҡ
таныштырырға булдым. Беренсенән, ошо ауылда уҡы
тыусы булып эшләй башлағанда, уның ғына түгел бик
күптәрҙең (хәҙер инде үҙҙәре олатай – өләсәй булды
лар) бала саҡтары, үҫмер йылдары минең күҙ алдында
үтте. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Ғинниәт ағай менән
Фәғилә апайҙың егәрле ғаиләһендә кесе йәшенән ауыл
эшен яратып үҫте ул: бесәнен дә сапты, утынын да бы
сып ярҙы, күпләп мал аҫыраны, йәштән үк кирбестән оло
йорт һалып инде.
Бәләкәйҙән ат яратып, ат йәнле булып үҫте Ғәзим.
Ундайҙар тураһында ат ене ҡағылған тиҙәр. Аттарҙың
да ниндәйҙәрен генә йүгәнләмәне ул! Әле лә ситтә
ге эшенән арып ялға ҡайтҡан ваҡыттарында, атҡа ат
ланһам, үҙемде ҡанатлы ҡош кеүек тоя инем, тип хәтер
ләй. Боронғо риүәйәт, легендаларҙан үҙҙәренең тоғро
аттарында башҡорттарҙың Дон йылғаһынан Иртышҡаса,
Тобол йылғыһының түбәнге ағымына тиклем гиҙеүҙәрен
белгәс, уның күңелен ғорурлыҡ тойғоһо биләп ала ине.
Бәлки бына ошо бала саҡтан ат өҫтөндә һыбай елеүҙәр,
нигеҙҙә тиҙлек яратыу, йыраҡ ерҙәрҙе күреү хыялы, унда
водитель булыу теләген уятҡандыр, моғайын.
Үҙ һөнәреңде үҙһенмәһәң, бөтә нескәлектәрен
тойоп эшеңде яратып башҡармаһаң 40 йылға яҡын
руль артында ғүмер үткәреүе ай – һай ауырҙыр ул. Бай
таҡ йылдар Ғәзим Ғинниәт улы, Башҡортостанда үҙе
нең 7 мең баш һыйыр малы булған комплексы менән
киң билдәле, Ишембай районы «Искра» колхозында
эшләне. Мал һимертеү комплексының иң алдынғы во
дителе булды! Хеҙмәте өсөн бирелгән төрлө билдәләр,
Почет грамоталары, аҡсалата, әйберләтә бүләктәрҙе
һынап бөтөрөрлөк түгел.
Йәшлек хыялы – илебеҙ Төньяғындағы байлыҡтарҙы
үҙләштереүҙә ҡатнашыу теләге, уны бынан тиҫтә йылдар
элек Ямал ярым утрауына килтерҙе. Бында ла ул үҙен
егәрле, юғары квалификациялы водитель итеп таныт
ты. Иптәштәр уның тураһында: «Ғәзимгә үҙеңә ышанған
кеүек ышанырға була», – тиҙәр.
Ҡайһы берәүҙәр Төньяҡта эшләүсе яҡташтарыбыҙҙы
еңел табыш артынан ҡыуыусылар итеп күрһәтергә тыры
ша. Бындағы тәбиғәт шарттары, эштәге тимер тәртип, оло
яуаплылыҡ, ғаиләнән ситтә йәшәү ауырлығы тураһында
уйлайҙармы икән улар?
Ғәзим Ишмөхәмәтов өсөн ике вахта араһы ял итеү ваҡы
ты түгел, ә эш төрөн алыштырыу ғыналыр. Сөнки ситтән ҡай
тыу менән көнөндә үк донъя мәшәҡәттәренә сума ул. Һуңғы
йылдарҙа ғына ҡыҙы Рәсилә менән кейәүенә, уҙе кеүек оҫта,
егәрле Рөстәм улына гөлтләп торған иркен оло йорт һалып
инергә лә ярҙам итте Ғәзим. Тормошона, яҙмышына һис
тә зарланмай, һәр саҡ йөҙө нурлы, олоһо менән дә кесеһе
менән дә йылмайып килеп күрешә. Бер ваҡыт буш йөрөмәй,
машинаһын көйләһенме, аҙбарын таҙартһынмы, гөрләтеп
ихласлап донья көтә. Ана шундай ауылдашыңды күрһәң,
әҙерәк кенә аралашып һөйләшеп торһаң да, эшкә дәртләнеп
китәһең. Үҙенең эшлеклеген, дәртен башҡаларҙың күңелен
дә лә уятырға һәләтле ул. Ғәзим ауылға ҡайтһа, ауыл урамы
на йәм инеп, йәнләнеп китә. Көндөҙ эштәрен тамалап, мал
ҡураға ингәс, урамға сығып гармунда йәмле ауыл көйҙәрен
матур итеп һыҙҙырып уйнай.
Бына тағы бер вахтаһы тамамланып килә. Өйҙә уны
яратҡан ҡатыны Фәрзәнә, ейән-ейәнсәрҙәре һәм... яҙғы
баҡса эштәре көтә. Илдең ҡайһы төбәгендә эшләһәләр ҙә,
республикабыҙ, ауылыбыҙ данын арттыра ғына егәрле
ауылдаштарыбыҙ. Улар барыһы ла әҙер механизаторҙар,
тракторсылар, электриктар һәм башҡа һөнәр оҫталары.
Был хеҙмәт көсөн республика иҡтисадына ҡайтарғанда,
уларға эш урындары биреп, лайыҡлы хеҙмәт хаҡы түлә
гәндә, республикабыҙҙа ысынлап та бер түгел, бер нисә
социаль мәсьәлә хәл ителер ине.
Нурғәли ҒӘЛИН,
Ишембай районы Урман-Бишҡаҙаҡ ауылы
Бала ғаиләлә тәрбиәләнергә тейеш. Сөнки ғаилә
- баланың тәбиғи йәшәү мөхите. Тап ғаиләлә генә, ата
– әсәләрҙең дөрөҫ тәрбиәүи эш алып барғанда ғына
баланың йән һәм тән сәләмәтлегенең нигеҙҙәре һалы
на. Эске эштәр органдарының балалар һәм үҫмерҙәр
менән эшләү бүлексәһенә иң яуаплы бурыс – бала
лар яҙмышы, уларға дөрөҫ йүнәлеш биреү маҡсаты
ҡуйылған. Шуларҙың береһе – үҫмерҙәр араһында
енәйәтселекте һәм хоҡуҡ боҙоуҙарҙы булдырмау, һәр
яҡлап кисектереү. Бындай һөнәр буйынса осраҡлы
кешеләр эшләй алмай. Маҡсатҡа тик һиҙгер йөрәкле,
тәрән педагогик һәм психологик алымдарға эйә булған
кешеләр генә ирешә ала. Был тармаҡта күбеһенсә ҡа
тын-ҡыҙҙарҙың эшләүенә һис тә ғәжәпләнерлек түгел.
Ноябрьск ҡалаһында сығышы менән Башҡортостанда
тыуып үҫкән яҡташыбыҙ полиция майоры Гөлсәсәк Ғә
лим ҡыҙы Иҫәнбәкова байтаҡ йылдар дауамында ба
лиғ булмағандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса баш
инспектор вазифаһында тора.
Ун биш йәшенән кадеттар корпусында уҡып, кесе
йәшенән үҫмерҙәрҙең проблемаларын үҙ күҙҙәре
менән күреп үҫкән Гөлсәсәк өсөн тәртип, форма, устав
буш һүҙ түгел, ә ошо системаның уртаһында ҡайнап
йәшәү рәүешенә әүерелгән.
Хеҙмәт юлын Башҡортостанда участка инспекторы
булыуҙан башлаһа, 2008 йылда ире, улы менән Ноябрьск
ҡалаһына күсеп килгәс, балиғ булмағандарҙың хоҡуҡта
рын яҡлау буйынса инспектор итеп тәғәйенләйҙәр.
Гөлсәсәктең эше ҡатмарлы, ауыр холоҡло
үҫмерҙәр, уларҙың ғаиләләре менән тығыҙ бәйлән
гән. Ҡатын-ҡыҙ ғына баланың күңелен үҙенең эске
һиҙгерлеге, тойомлауы менән аңлай алалыр. Шуға ла
Гөлсәсәк Ғәлим ҡыҙы ла ундай үҫмерҙәр менән уртаҡ
тел тапҡан, уларҙың ышаныстарын яулап, яҡын дуҫы
на, яҡлаусыһына әйләнгән. Үҫмерҙәр күп осраҡта ата
- әсәләренән йәшергән серҙәрен дә ышаныслы, Гөл
сәсәк апайҙары менән уртаҡлашырға ғәҙәтләнгән. Был
аңлашыла ла. Сөнки бары тик ошо ышаныслы апайҙа
ры ғына киҫкен хәлде күҙ уңынан ысҡындырмай аңлап
дөрөҫ йүнәлеш бирәсәк.
- Ғаиләләге проблемаларҙы үҙ ваҡытында ки
сектерергә кәрәк. Ошо маҡсатта беҙҙең тармаҡ тара
фынан ойошторолған рейдтарҙа үҫмер балаларҙың
нисек итеп уҡыуҙан тыш буш ваҡыттарын файҙалы һәм
үҙенсәлекле итеп уҙғарыуын асыҡлай. Беҙ оло техно
логик үҫеш кисергән дәүерҙә йәшәйбеҙ. Интернет,
социаль селтәрҙәр... Былар барыһы ла балаларҙың
аң үҫешенә, йәмғиәттәге тотошона ыңғай, йә кире
тәьҫир итә. Һуңғы осор ошо юҫыҡта кире күренештәр
ҙә күбәйеп киткән. Ошо хәлде кисектереү буйынса ла
төрлө саралар уҙғарабыҙ. Рейд барышында билдәлән
гән ғаиләләрҙең ағзалары менән күҙгә – күҙ ҡарашып
һөйләшәбеҙ, кәңәштәр бирәбеҙ, килеп сыҡҡан ауыр
хәлдән сығыу юлдарын барлайбыҙ. Рейдтар даими ой
ошторола, унда ҡала хакимиәте етәкселеге вәкилдәре,
телевидение, матбуғат саралары белгестәре менән
берлектә уҙғарылыуы ла оло әһәмиәткә эйә. Һуңғы
йылдарҙа маҡсатлы эш алып барылды. Шуға ла ыңғай
һөҙөмтәләр күп. Тимәк эшебеҙ ни тиклем ауыр булһа
ла байтаҡ ҡына ауыр холоҡло үҫмерҙәрҙең яҙмышы
на ыңғай йоғонто яһай алғанбыҙ. Һуңғы йылдарҙа
эшһеҙлек артыуы, рухи ҡиммәттәрҙе бөтөрөлөүгә ду
сар булыуы байтаҡ ғаиләләрҙең нигеҙҙәрен ҡаҡшаты
уға килтерҙе.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы үҙ ғаиләһенә битараф булған
дар ҙа бар әле беҙҙең мөхиттә. Был осраҡта иң ауыры,
әлбиттә, опека һәм попечителлек бүлеге белгестәре
менән берлектә баланы ғаиләнән айырып махсус уч
реждениеларға тапшырыу. Үҙем әсәй булғанғалыр,
күрәһең, ошо күренештәрҙе бик ауыр кисерәм. Тирә
– йүндәгеләргә, яҡындарына бала ышанысын юғал
та икән, һуңынан уны кире ҡайтарыуы ҙур пробле
маға әүерелә. Дөрөҫ һәм тура юлға баҫтырыр өсөн
беҙҙең өсөн бик күп ваҡыт һәм сабырлыҡ, ә үҫмерҙәр
өсөн ауыр һынылыш осорона ҡайтып ҡала. Шуға ла
һөҙөмтәлә ундай үҫмерҙәр менән йыл дауамында
көсөргәнешле эш алып барырға тура килә, - ти Гөл
сәсәк Ғәлим ҡыҙы.
- Ата-әсәләргә, ни тиклем эшкә сумған булһалар
ҙа, балалары хаҡында оноторға ярамай. Балалар үҙ
борсолоуҙарын ата-әсәләре, яҡындары менән ур
таҡлашһын ине. Улар булған буш ваҡыттарын балалары
менән бергә үткәрергә тырышһа, ниндәйҙер үҙҙәренә
генә хас ғаилә йолаларын булдырһалар, бик һәйбәт.
Ҡалабыҙҙа ундай өлгөлө ғаиләләр ҙә бар. Мәҫәлән,
киске ашҡа мотлаҡ бергә йыйылып, кем көндө нисек
файҙалы үткәреүен һөйләшергә, үҙ – ара кәңәшлә
шергә кәрәк. Балағыҙ өсөн дуҫ, кәңәшсе һәм яҡлаусы
булығыҙ! Бала ата-әсәһенең үҙен ғәйепләүсе түгел, ә
терәк булырына ышанырға тейеш. Шул ваҡытта ғына
бала яҡындары менән бөтә ауырлыҡтары менән бүле
шеп, проблемаларҙы бергәләп хәл итергә өйрәнәсәк.
Һәр ғаилә ағзаһы ҡулынан килгәнсә бер-береһенә
ярҙам итерлек, төрлө яҡлап хәстәрлек күрерлек итеп
ойошторолғанда ғына ғаилә бәхетле буласаҡ.
АҠСУЛПАНОВА
МИЛЛӘТ НУРЫ
Атайсал
СЕБЕР КИТӘ ИР – ЕГЕТТӘР...
БӘХЕТЛЕ БАЛА САҠ ҺАҒЫНДА
Беҙҙең Урман-Бишҡаҙаҡ ауылынан ситтә Себер төбәктәрендә, Мәскәү, Санкт–Петербург ҡалаларында йөрөп эшләүсе ауылдаштарым байтаҡ. Улар
араһында РСФСР-ҙың атҡаҙанған нефтсеһе Зөфәр һәм уның ҡустыһы Фәүҡәт Булатовтар ҙа булды. Бер туған Вячеслав һәм Александр Герасимовтар, Федор
һәм Валера Степановтар ситтә эшләүҙәренә ҡарамаҫтан, ауылда фермер хужалыҡтары ойоштороп, башҡаларға ла эш урындарын булдырҙы.
Ғәзим ҡатыны Фәрзәнә менән
Гөлсәсәк Ғәлим ҡыҙы Иҫәнбәкова эш мәлендә
31 май – Рәсәй Эске эштәр министрлығының балиғ булмағандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса хеҙмәткәрҙәрҙең һөнәри байрамы. Тап ошо көндә
1935 йылда СССР һәм ЦК ВКП(б)ның халыҡ комиссарҙары советы тарафынан «Балаларҙың ҡарауһыҙлығына ҡаршы көрәш» тураһында ҡарар ҡабул
ителә һәм Эске эштәр министрлығы структураһында
балиғ булмағандар эштәре буйынса бүлектәр ойоштороу башлана. Бына 80 йылдан ашыу ошо
бүлектең хеҙмәткәрҙәре ауыр холоҡло, яҡлаусыһыҙ ҡалған үҫмерҙәр яҙмышын дөрөҫ юлға һалыр өсөн ҙур тырышлыҡ һала. Әммә илдәге барған кире
социаль күренештәр тәьиҫирендә ундай үҫмер балаларҙың һаны кәмемәй, киреһенсә йылдан – йыл арта бара. Быға бик күп факторҙар сәбәпсе. Шуға ла
әлегә тиклем был өлкәлә эш бер ҙә кәмемәй. Бөгөнгө көндә лә балаларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлау һәм уларҙың социаль хәлен
яҡшыртыу буйынса бик күп саралар уҙғарыла.
МИЛЛӘТ НУРЫ
МИЛЛӘТЕБЕҘ НУРЫ – МИЛӘҮШӘ
АҠҠОШТАР ҘА БЫЙЫЛ ИРТӘ ҠАЙТҠАН
Нурия Фәнәүи ҡыҙы Фәтхелисламова 1970-се йылдың 18 авгусында Башҡортостан республи
каһының Ҡариҙел районында тыуып үҫкән. Урта мәктәпте тамамлағас, 1988-1989 йылдарҙа Мәсәғүт
педагогия училищеһында, ә 1989-1994 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының башҡорт фи
лологияһы факультетында белем ала. «Шоңҡар» әҙәби берекмәһендә шәлкем-шәлкем шиғырҙары
менән сығыш яһай. 1992 йылда республика күләмендә уҙғарылған «Һылыуҡай» конкурсында ҡатнаша.
Әлеге ваҡытта ул тарих фәне буйынса диссертация яҡларға әҙерләнә, бынан тыш Башҡор
тостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһында ла уҡый.
Главный редактор: Бурангул Галин.
Редакционный совет: Ляйсан Аксулпанова, Денис Абдуллин, Ильшат Бикбулатов.
Контакты:
[email protected], г. Ноябрьск, ЯНАО.
Верстка и печать в типографии ООО «Полиграфия», 453261, РБ, г. Салават, ул. Ленина, 5/11, тел. (3476) 35-31-02.
Тираж 999 экз. Заказ 7389.
Спонсор издания ООО «Лидер Транс»
Основной вид деятельности:
автотранспортные услуги.
Генеральный директор:
Ирик Фахретдинович Максютов.
Миләүшә Ҡолмөхәмәтова – Годбодь
Шәхес
Йәдкәр
ТЫУҒАН ЯҠ
Ҡапыл килгән яҙҙар тыуған яҡҡа,
Аҙашып та ҡайтҡан аҡҡоштар.
Көтә мине тауҙар, ҡайындар.
Ашыҡтырып йүгерек Йүрүҙәнде,
Ҡар һыуҙарын йыйып таллыҡҡа,
Аҡҡоштар ҙа быйыл иртә ҡайтҡан,
Һөйөү өҫтәп ысынбарлыҡҡа.
Ағым – һыуҙар көтә, талдар көтә,
Болоттар ҙа шунда ағыла.
Үҙем – бында, күңел – унда йөрөй,
Тыуған яҡты йөрәк һағына.
Талғын ғына хәбәр итә елдәр,
Һандуғастар ҡанат ҡағына.
Ҡалҡа йәшәү, ҡайта ҡайнар һулыш,
Тыуған яҡҡа шуға табынам!
Ҡул сәғәтен ҡулдарымдан алып,
Йыртып алып күңел дәфтәрен,
Асыуланма, ғүмер йәдкәрем.
Сабырлығым йыйып йөрәгемә,
Күпме йылдар һине һаҡланым.
Килде ул мәл, һин бит мине түгел,
Мин бит һине үҙем тапманым....
Бик алыҫта ҡалды гөлдәр иле,
Йәшлеге лә тыныс ятманы.
Йөрәгемә урау эҙҙәр һалып,
Бер туҡтауһыҙ алға атланы.
Йөрәктәрҙә – осҡон, күңелдә – яҙ,
Аҡыл – һалҡын, ғүмер – тантана.
Мин һынауҙар ҡуйҙым киләсәккә,
Һәр сәғәтем шулай башлана.
ШИҒРИӘТЕМ - ҠОШ ЮЛЫМ
Аңлашылмаҫ көс һин - шиғриәтем,
Төпкөлдәрҙән сыҡҡан моң – шишмәм,
Сылтыр – сылтыр моңдар һуҙаһың да,
Ташҡын булып ташаһың күптән.
Ер аҫтының утлы ялҡынылай,
Ҡайнай – ҡайнай хистәр илендә,
Атылаһың күңел йыһанының
Салт ҡояшлы зәңгәр күгенә...
Һәм көтәһең ләйсән ямғыр тәмен,
Дауылдарға йылдар түҙгәнен.
Ай – һылыуҙың ергә көлгән сағын,
Йондоҙҙарҙың янып һүнгәнен.
Болот ҡаплап үтһә, томан бүлһә,
Һин һайлаған урау юлдарҙы.
Ҡалтыранып ыжғыр бурандарҙа,
Һин һорайһың сабыр булғанды.
Атылыусы ла һин, ҡайнаусы ла,
Күҙәтеүсе ғашыйҡ – бер юлы.
Күңел киңлегенең ышаныслы,
Аҙаштырмаҫ тоғро ҡош юлы!!!
Баймаҡ районы Үрге Иҙрис ауылында тыуып
үҫкән, хәҙерге көндә Сургут ҡалаһында йәшәүсе Зөл
хизә Рөстәм ҡыҙы Сәлихова ошо көндәрҙә тыуған
көнөн билдәләй.
Яҙ миҙгеленең бер көнөн йәмләп, 22 йыл элек
ғаиләлә беренсе бала булып тыуҙың донъяға! Тормошо
боҙ йәме - ҡыҙыбыҙ, апайыбыҙ! Бөгөн һинең иң матур
көнөң, тыуған көнөң! Ошо көндә һин теләгән бар теләк
тәрең тормошҡа ашһын, изге хыялдарың яҡынайһын!
Һин беҙгә терәк тә – таяныс та, серҙәш тә, ҡустыңа үрнәк
алырлыҡ ихлас күңелле, оло йөрәкле апай ҙа.
Ҡыҙым! Тормошта бар ауырлыҡтар һине аралап
үтһен, юлыңда һәр саҡ яҡшы кешеләр осрап торһон,
шатлыҡлы көндәргә күмелеп, ҡатын-ҡыҙ бәхетен
тойоп, оҙон-оҙаҡ бәхетле булып йәшәргә яҙһын!
Күркәм яҙ миҙгелендә сәскәләр атҡан кеүек, тор
мошоң тик иҫтәлекле мәлдәргә күмелеп үтһен! Үҙең тәү
фиҡлыһың, һылыуһың, аҡыллыһың һәм шуға ла донъя
ла иң бәхетле ҡатын-ҡыҙ булырға яҙһын,ҡыҙым һиңә!
Ғүмереңдең яҡты киләсәген
Алһыу таңдар аша ҡаршыла,
Юлдарыңда булһын гел шатлыҡтар,
Бәхет көтөп торһон ҡаршыңда.
Ҙур уңыштар һиңә юлдаш булһын,
Көндәреңде шатлыҡ биҙәһен.
Сәләмәтлек-ярты бәхет, тиҙәр
Ошо бәхет ситләп үтмәһен!
Ҡотлау менән әсәйең Нурия, ҡустың Рәмзил!
Ҡотлауҙар
Ишембай районы Ҡанаҡай ауылында һуғыш һәм
хеҙмәт ветераны Мөтиғулла Фәтҡулла улы менән Ғәлимә
Сәхәүетдин ҡыҙының туғыҙ балалы ғаиләһендә үҫә ул.
Йәштән үк шиғырҙар, хикәйәләр яҙып ҡарай. Дүртенсе
синыфта «Ленинға» тигән тәүге шиғырын яҙа. 1972 йыл
да Башҡортостан комсомолының республика уҡыусыла
ры өсөн ойошторған ижади конкурсында диплом яулай,
Маҡтау ҡағыҙы менән шағир Яҡуп Ҡолмойҙан хат ала.
Нәҫелдәше уға мәктәптән һуң университеттың филология
факультетына уҡырға инергә тәҡдим итә. БДУ-ның фило
логия факультетының башҡорт-рус төркөмө студенткаһы
булып китә, «Шоңҡар» әҙәби-ижад түңәрәгенә йөрөй.
Башҡортостан республикаһының мәғариф отлич
нигы, «өлкән уҡытыусы», Рәсәй Федерацияһы һәм
Башҡортостан һәм Чехия республикаларының рус телле
журналистар союзы ағзаһы булған Миләүшә Мөтиғул
ла ҡыҙының ижад һандығында биш йөҙҙән ашыу ғил
ми, тәнҡит, аналитик мәҡәлә, фельетон, хикәйә, очерк,
сценарийҙар бар. Башҡортостанда юмор үҫешенә һәм
«Һәнәк журналы» тарихына арналған диссертацияһы
ла яҙылып бөткән, әммә сит илгә күсеп китеү сәбәпле,
туҡталып яҡланмай ҡалған. Шулай ҙа «Башҡортостан
рәссамдары» тигән йыйынтығы донъя күрергә тора,
башҡорт баҫмаларында актуаль темаларға яҙылған
яҙмаларын уҡыусылар көтөп ала, әленән әле сәйәхәт
нәмәләре менән дә ҡыуандырып тора.
«Урал батыр» ыбыҙҙы ла сәйәхәтсе-юрист һәм тарих
сы, тормош юлдашы Владимир Годбодь менән икәүләп
чех теленә тәржемәләп урындағы халыҡҡа танытҡандар
улар. Легендар хәрби разведчик Даян Мурзин, шағир
Яҡуп Ҡолмой, төркиәтсе Данис Тикеевтарҙың тормошон
һәм ижадын өйрәнеп, уларҙың исемен мәңгеләштереүгә
күп көс һалған Миләүшә ханым Ҡолмөхәмәтова-Годбодь
әле лә ҡолас киреп ижад тормошонда ҡайнай. Буш ваҡы
ты ла юҡ тип әйтерлек, гел хәрәкәттә: баҡсаһында еләк,
раузалар үҫтерә, сейә, алма, ҡыҙыл һәм ҡара ҡарағатта
ры бар, шуларҙы тәрбиәләй, оҫта тегенсе лә ул.
Миләүшә апай Брно ҡалаһы буйлап велосипедта
йөрөргә ярата, йорт мәшәҡәттәрен иптәше менән уртаҡ
бүлгәс, ҡәләм тоторға ла ваҡыты ҡала. Тыуған яғын һағы
на башлаһа ҡурай көйҙәрен ҡуйып, халҡыбыҙҙың моңло
йырҙарын тыңлай, бейеп тә ала. Ире быға һис тә апты
рамай, ни тиһәң дә биш йыл эсендә халҡыбыҙҙың йола
ларына күнегеп бөткән кеүек, хатта ҡатыны ыңғайына
ашағандан һуң амин тоторға ла өйрәнгән ул.
Ун биш йыл ғүмерен журналистикаға, ун туғыҙ
йылын башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыуға, балалар
тәрбиәләүгә арнап, ғүмере буйы милләтенә хеҙмәт иткән
ғәжәйеп эшмәкәр, ихлас күңелле яҡташыбыҙ Миләүшә
Мөтиғулла ҡыҙы Годбодьты оло юбилейы менән ҡотлап
уға оҙон бәхетле ғүмер, ҡоростай һаулыҡ теләйбеҙ.
Ихтирам менән «Милләт нуры» гәзите коллек
тивы хеҙмәткәрҙәре.
«Милләт нуры»ның тәүге һаны баҫылып сыҡҡас та, интернетта баҫманың электрон вариантын ҡуйғас, беҙгә Чехияла йәшәгән яҡташыбыҙ
Миләүшә Ҡолмөхәмәтова – Годбодьтан изге эшебеҙҙе хуплаған йылы хаты килде. Алыҫ сит илдәге яҡташыбыҙ Миләүшә Мөтиғулла ҡыҙы ошо көн
дәрҙә үҙенең 60 йәшлек юбилейын билдәләүен ишеткәс, ихлас күңелле, журналист дуҫыбыҙҙы ҡотлап уға үҙебеҙҙең изге теләктәребеҙҙе газета аша
еткерергә булдыҡ.

Приложенные файлы

  • pdf 11203307
    Размер файла: 858 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий