Мотивациялық кітаптар жиынтығы


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz









М
о
т
и
в
а
ц
и
я
л
ы
қ

к
і
т
а
п
т
а
р

ж
и
ы
н
т
ы
ғ
ы












2
0
1
2

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Мазмұны

1. Жоғарғы дәрежелі адамдардың 7 дағдысы
...........................................................................

3

2. Жеңіл өмір сүр!
..........................................................................................................
............
15

3. Шахмат өмірдің үлгісі сияқты
..............................................................................................
20

4.
Өмірдің

200 сабағы

........................................................................................
........................

31

5.
Сингапур тарихы

...................................................................................................................

49

6
.

Е
шқашан берілме!

......................................................................
............................................

55

7.
Әрбір

істі өз уақтында орында
.............................................................................................

60

8.
Халық алдында сөйлеу өнері

................................................
................................................

63

9.
Бай әке, жарлы әке
.................................................................................................................

7
2



















Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Стивен Кови: ЖОҒАРҒЫ ДӘРЕЖЕЛІ АДАМДАРДЫҢ

ЖЕ
ТІ ДАҒДЫСЫ

Стивен Кови (1932
-

2012)


басқару істері мен өмірді басқару бойынша маман,
ұйымдастыру

істері бойынша консультант және мұғалім. Тоғыз баланың әкесі, елу екі
немеренің атасы

болған
.
«Жеті

дағды»

-

XXI

ғасырда

пайдалы

адамға

айналғысы

келетіндер
ге

арналған

кітап.




Стивен Ковидің бұл кітабы жетістікке жетудің әлемдің тәжірибесін сіңіріп, адамдық
қарым
-
қатынастың мәдениетін жандандыруға септігін тигезетін негіз болып табыла
алады. Жеті дағдының және ондағы қағидалардың күші өз нәтижесін беретін
і күмәнсіз.
Егер сіздер өз құндылықтарыңызды еселеп күшейткілеріңіз келсе, онда
бұл кітапті
міндетті түрде оқуыңыз керек
.



Прадигма және қағидалар



Бұл

әлемдегі

аты

шыққан

нәрселердің

барлығы

салауатты

өмір

салтынан

шығады.

Дэвид Старр Джордан



Бизнесте

және ғылым

саласында,
сон
дай
-
ақ,
отбасы мәсел
есіне қызығатындар


ішінде жиырма бес жыл жұмыс істеп
, үлкен табыстарға жеткен, бірақ ішкі тепе
-
теңділікті
сақтай алмайтын, өзге адамдармен жақсы қарым
-
қатынаста бола алмайтын, персоналды
тиімділікті
арттыруға

мұқтаж адамдарды көптеп кездестірдім.

Меніңше
, бұл м
әселелер
сіздерді де алаңдатпай қоймайды.


М
ақсатыма

жеттім,

мансап

қуып,

табысқа

кенелдім.

Ал

қазір

жарым

мен

балаларымды

танымаймын.

Тіпті

кейде

өз
-
өзімді

де

түсінбейтін

сияқтымын

және

өзіме

не

маңызды

деген

сұраққа

жауап

бере

алмаймын.

Істегенім

бос

әурешілік

болғаны

ма?



Ж
аңа

ғана

диетаға

отырдым,

міне,

осы

жылғы

бесінші

диетам.

Не

істесем

де

арықтай

алмаймын,

қандай

диетаға

отырсам

да

үш

аптадан

артық

шыдай

алмаймын.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Істей

аламын

деп

өзіме

уәде

бере
мін...

Алайда

ештеңе

шықпайды.

Мен

уәдемде

тұра

алмайтын

сияқтымын.

К
адрларды

дайындау

курсынан

өттім.

Қызметшілеріме

жақсы

қараймын,

олармен

дұрыс

қарым
-
қатынас

жасауға

тырысамын.

Неліктен

мен

бір

күн

жұмысқа

шықпай

қалсам,

олар

менсіз

түк

бітіре

алмайды.

Неге

оларда

мендегі

жауап
кершілік

жоқ?

Бәлкім
,

бойында

осындай

қасиеті

бар

адамдарды

іздестірсем

бе

екен?



Менің

балам

тіпті

маған

бой

ұсынбайды.

Есірткі

қолдануға

көшіпті,

менің


«қой»

деп

айтқанымды

тыңдамайды.

Мен

не

істеймін

енді?

осы сияқты

мәселеле
р өте
жиі
кездесетін

қазіргі кезде белең алған мәселелер
.



Бірнеше қажетті зерттеулерді жүргізгенде, мені мына нәрсе қызықтырды: қалай
ұғыну қалыптасады, ол біздің көзқарасымызға қалай әсер етеді және біздің көзқарасымыз
қалай мінез
-
құлқымызға әсер етеді.

Біз бір нәрсені өзгерткіміз келсе, алдымен өзімізді
өзгертуіміз қажет. Ал өзімізді тиімді өзгерткіміз келсе, ең біріншіден өзіміздің
қабылдауымызды өзгертіп алуымыз қажет.



Жеке тұлға және мінез
-
құлық этикасы


Мінез
-
құлық этикасы тиімді өмір сүрудің негі
згі қағидаттарын айқындайды және
адам бұл қағидаттарды мінез
-
құлқында дарытса, үлкен табысқа кенеледі, өмірі баянды
болады.

Осы
лай
жеке тұлғаның этикасы деген ұғым пайда болды. Енді табысқа жетудің
кілті тұлға
ның әлеуметтік бейнесі, тәртібі, жүріс
-
тұрысы
,
техникасы, дағдысы, адамның
қарым
-
қатынасын жалғаушы механизмдердің функциялары ретінде қарастырылады.

Жеке
тұлға этикасының екі бағыты бар:
біріншісі



адамдық және қоғамдық байланыстардың
техникасы;
екіншісі



позитивті ділдік ұстаным. Бұл философия мына
ндай қанатты
сөздерде орын алады:

«Сіздің

қарым
-
қатынасыңыз

сіздің

жай
-
күйіңізді

анықтайды»,

«Түсінгеніңнің

және

білгеніңнің

барлығына

қол

жеткізуіңе

болады»
.


Алғашқысы және екіншісі


Егер мен
адамдарға ықпал еткім келіп, оларды қалаған нәрсемді істетуге
көндіргім
келіп, жақсы жұмыс атқаруға, маған және
өзара

жақсы қарам
-
қатынас білдірсін деген
ойымды жүзеге асырғым келсе, бірақ өзім соншалықты жақсы, шынайы болмасам,
екіжүзділігім болса, табысқа ешқашан қол жеткізе алмай
тынымды түсіндім
. Менің
екіжүзділіг
ім


алаңдатушылық, сенімсіздік оятады, қаншалықты «адемгершілігі мол»
адам сыңайын танытсам да, барлығы
өтірік

болып көрінеді.
Ал егер менде

сенім
ділік

қасиеті жоқ не аз болса, менің қызуқандылығым және шынайы ниетім мықты жетістікке
жетуге көмекші бола а
лмайды. Тек сіздің ниетіңіз түзу болып, жағымды іс
-
әрекет
істесеңіз, сіз қолданатын техника өмірлі болмақ.

Кө
бінше

уақытша қарым
-
қатынас кезінде
“Мінез
-
құлық
э
тикасы” арқылы әңгімелесушімен
сіз
жақсы сөйлесе ала
сыз, оған қоса
жарқындылық және зеректілік
ар
қылы жақсы әсер қалдыра аласыз, оның бір нәрсеге

әуестілігі сізді де қызықтырды деген сыңай танытып оған бір табан жақындай аласыз.
Алайда бұл уақытша қарым
-
қатынас кезінде ғана жүзеге асады.

Ұзақ қарым
-
қатынас
кезінде екінші дәрежедегі факторлар көпке шыд
ай алмайды. Мінез
-
құлқыңызда терең
жинақтылық және органикалық күш болмаса, өмір сыртқа шынайы
мінезіңізді

шығарып
жіберіп, уақытша жетістігіңіз адамгершілігіңізді жұрдай етпек.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Көптеген адамдар табыс

әкелетін
екінші дәрежедегі
қоспаларға мән беріп, ең бас
ты

мінез
-
құлықтағы позитивті ұмытады
. Ерте ме, кеш пе бұл білін
еді
. Адамның шешендігі


мінез
-
құлқында. Эмерсон айтқандай:

«Сіздер

менің

құлағыма

қатты

айқайлайтыныңыз

соншалық,

мен

сіздің

не

айтқаныңызды

түсінбеймін».

Әрине, адамның мінезі жақсы
болып, ал
айда мүлде сөзге жоқ адамдар болады, бұл

да сөзсіз қарым
-
қатынасқа өз әсерін
тигізеді. Бірақ бұл екінші дәрежелі фактор.

Әр адам әлемді қандай болса солай емес, өздігінше көреді. Бір нәрсені сипаттау
барысында
сол

затты емес, ақыры өзімізді сипаттаймыз, өз
іміздің ұсынысымызды
айтамыз. Біреумен ойымыз екіге бөлініп кетсе, өзімізді емес, өзгені кінәлі етеміз.
Өзіміздің негізгі ұстанымдарымызды біліп, қаншалықты дәрежеде өмірлік жеке
тәжірибеміздің ықпалында екендігімізді түсін
генде, ұстанымдарымызды зерттеп

с
алыстырып, өзгенің ойын тыңдап үйренеміз.

Жеке тұлға этикасының тартымдылығы


тез және қарапайым әдістер арқылы
жоғарғы дәрежелі өмірге, персоналды тиімділікке және адамдармен терең, тығыз
байланыс орнатуға қол жеткізу мүмкіндігіне ие болу.

Бұл



символ,
мазмұнынан
айырылған символ. Бұл


«қалай



тез



байлыққа



қол



жеткізуге

-

болады»

деген
нұсқама.

Өмірде өсу мен өркендеудің бірінен соң бірі келетін қадамдары бар. Мысалға,
нәресте ішпен аунауды үйренеді, кейіннен отыруды, еңбектеуді, жүруді және жүгі
руді. Әр
қадам маңызды, әрқайсысына уақыт бөлу керек. Ешбір қадамын көзден таса қылуға
болмайды.

Бұл өмірдің барлық кезеңіне, барлық даму
ға

қатысты,
мейлі ол
баланы
фортепиано үйреткен кезде болсын,
мейлі
ересек адамның әріптестерімен қарым
-
қатынасы болсын
.

Алайда, біз өзіміздің өсу мен дамуымыздың табиғи
барысын

тоқтатқанда не нәрсеге тап боламыз?

Мысалы, сіз орташа
деңгейдегі теннисшісіз
,
қасыңыздағыларды таң қалдыру мақсатында кәсіби маманмен ойынға түссеңіз, не нә
рсеге
тап боласыз? Тек жақсы ойда

болу к
әсіби маманды жеңуге мүмкіндік сыйлайды
ма?

Жауабы белгілі, дамудың табиғи
барысын

бұзуға, елемеуге,

қысқартуға болмайды.
Бұл табиғатқа қарама
-
қайшылық болып табылады. Тез арада табысқа қол жеткізу жолын
табу, арты түңілуге алып келеді.

Егер мен он балдық

шкаладан
«екінші» орында тұрып,
беске көтерілгім келсе, алдымен «үшке» шығып алу керекпін.


Ойлаудың жаңа деңгейі


Альберт Эйнштейн айтқандай:

«Біз
ге

тап

болған

маңызды

мәселелерді

с
оларды

жасаған

кездегі

ойлау

деңгейімізбен

шеше

алмаймыз»
.

Біз айналаға,
өзімізге қарап,
өмір
дегі
жасалған жеке тұлға этикасы белгісінің астындағы терең проблемаларды
аңғарғанда, олар жасалған кездегі ойлау деңгеймен шеше алмайтынымызды түсінеміз
.
Осы мәселелерді шешу үшін ойлаудың терең, жаңа деңгейі керек, дәл осы жаңа деңгей
де
ойлауға «Жоғарғы дәрежелі адамдардың жеті дағдысы» кітабы арналған.


Жеті дағды


жалпы көрініс


Біз

өзіміздің

күнделікті

іс
-
қимылдарымызда

көрініс

таба
м
ы
з
.


К
емелдену

үшін

іс
-
әрекет

емес,

әдет
тену

керек
.

Аристотель


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Әдет



өміріміздің күшті фактор
ы бол
ып табылады. Бұл тәртібіміздің тұ
рақты және
аңғарылмаған үлгісі.
Күн
делікті
әдеттер біздің мінез
-
құлқымызды
қалыптастырып,

тиімді

немесе тиімсіз

нәтиже
сін

береді
.

Бізге белгілі

Гравитация күші біздің әлемді ұстап тұр,
соның арқасында планеталарды өз орбита
сында ұстап, бүкіл Әлемді бір реттілікпен
қамтамасыз етіп
тұр
. Біздің өміріміздегі қажетті тиімділікке қол жеткізу үшін мықты
қасиетке ие әдеттеріміздің гравитациялық күшін дұрыс қолдана алуымыз керек.



«Дағдының» анықтамасы


Бұл кітаптың мазмұнына сәйкес
, дағды ұғымы


білім, ықылас, ептілікпен
қиылысады.

Білім


істеу және неліктен деген сұраққа жауап бертін теориялық парадигма.
Ептілік


қалай істеуді анық
тайды. Ал ықылас бұл мотивация

-

істегім келеді. Өмірде кез
-
келген нәрсені дағдыға айналдыру үшін о
сы үш құрауыш керек.



Проактивті

болыңыз


Осы кітапты оқып
жатқаныңызды сыртыңыздан
ойша елестете аласыз

б
а?

Енді
қазіргі көңіл
-
күйіңізді сипаттап беріңіз. Оны анықтай аласыз ба? Не сезінудесіз?

Дәл қазір
ойыңыздың қаншалықты жүй
рік екендігіне көз салыңыз
. Тез!

Мына зияткерлі
к

жаттығулар арасында жарылу қалпында тұрсыз ба?

Сіз тек адамдар ғана істей алатын жаттығуды істедіңіз. Хайуандардың бұндай
қабілеті жоқ. Біз бұны «өзіндік сана» деп атаймыз.

Біз біздің сезімдеріміз емеспіз. Біз
өзіміздің көңіл
-
күй еме
спіз. Біз біздің ойымыз емеспіз. Осыларды ойлай алу факті, бізді
осы нәрселерден және жануарлардан ажыратады.

Өзіндік сана


біздің ұстанымдарымызға,
тәртібімізге ғана әсер етпей, басқа адамдарды қандай көзбен көретінімізге де әсер етеді.
Адамзатты түс
ін
уге

арналған карта болып табылады.

Адамзатты анықтайтын үш түрлі әлеуметтік карта бар, детерминизмнің үш
теориясы:


1.





Генетикалық



сіз ата
-
бабаларыңызға тартқаныңызды алға сүйрейді.
Мысалы, сен сол үшін де қызу қандысың.

2.





Психикалық



сізде осын
дай мінез
-
құлықтың пайда болуына ата
-
анаңыз
ықпал етті.

3.





Қоршаған ортаның детерминизмі



бәріне сіздің бастығыңыз, әйеліңіз,
қаржылық жағдайыңыз, мемлекеттің саясаты кінәлі деп тұжырымдайды.


Проактивтілік терминін сөздіктен табу өте қиын, ол актив
деген сөз
г
е қарағанда
ауқымды. Оның ма
ғынасы

біз адам ретінде өз өмірімізге жауапкершілікпен қарауға
тиіспіз.

Жоғары тиімділікті адамдар осы жауапкершілікті мойындайды. Олар өздерінің
мінез
-
құлқын жағдайлармен, шарттармен, қиын жағдайларға тап болғандықтар
ымен
түсіндірмейді. Олардың мінез
-
құлқы олардың жеке таңдауы екенін де жақсы түсінеді.

Элеонора Рузвельт айтқандай:

«Ешкім

сіздердің

келісімдеріңізсіз,

сіздерге

қайғы
-
қасірет

әкеле

алмайды»
.

Бастаманы өз қолыңызға алу


Әсер ету объектісі емес, әрекет ету


біздің заңдылығымыз. Бұл бір жағынан әр
түрлі жағдайларда біздің дайын болу қабілеттілігімізді қалыптастырса, екінші жағынан,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

жағдайларды өзіміз қалыптастыруға итермелейді.

Бастаманы өзіңізге алу беймаза, дөрекі,
ашушаң болуды білдірмейді, бұл жағдайлар д
ұрыс жүзеге асуы үшін жауапкершілікті
қолға алуды білдіреді.

Көптеген жылдар бойы Стивен Кови жақсы жұмысқа ие болғысы
келген адамдарға, бастаманы өздеріне алуға кеңес беретін: өзінің қызығушылықтарын
және қабілеттерін тестілеу, сол ұйымға тән саланы, тіпт
і
,

олардың ерекше проблемаларын
зерттеу, содан кейін бұл компанияға ол адам қалай көмектесе алатындығын көрсететін
презентация жасау. Бұл «шешімдердің сатылымы» деп аталып, бизнестің табысты кілті
болып табылады.


Әрекет ету немесе объект болу


Ықпал


Баст
амашы

адам

және

ынталы

емес

адамның

ерекшелігі

жер

мен

көктей
.
Егер сіз
басқалар тарапына
н

ықпалды күтсеңіз, біреудің ы
қ
палында қаласыз.

1.

Бізбен не болып жатыр?

2.
Бізді болашақта не күтпек? Жағдайға
қатысты

әрекетіміз қа
лай болмақ
?

3.
Біз не қабылдаймыз
? Қандай бастаманы көрсете аламыз?



Жауабы:


1.

Біз

қиын

жағдайға

тап

болды
қ
.
Жағдайды

да
мудың бағыты бойынша жақсарту

тек сәтсіздіктен кейін келеді.

2.

Бірақ бізде басқаруды жетілдіру, шығынды азайту, нарықтағы үлесімізді көбейту
жөнінде жақсы жоспарымыз

бар.

3.
Сәйкесінше, шаруа әлдеқайда жақсы.



Өз сөзіңізге зейін қойыңыз


Шынайы проактивтілік деңгейін біздің сөздеріміз анықта
п бере алады. Реактивті
адамдар

өздерін жау
а
пкершіліктен қорғайтын лексиканы пайдаланады:

-

Міне, мен осындаймын.

Мен детерминде
лгенмін.

Мен мұнымен ештеңе істей
алмаймын.

-

Ол менің қанымды ішті. Мен өз
-
өзіме жауап бермеймін.

Менің эмоциямды
бейтаныс бірдеңе басқарады.

-

Мен мұны ешқашан істей алмаймын. Менің жай ғана уақытым жоқ.

Мені сыртқы
жағдайлар


уақыт тапшылығы басқарады.

-

Менің әйелім сабырлырақ болғанда ғой!

Біреудің мінез
-
құлқы менің тиімділігімді
шектейді.

-

Маған осылай істеуге тура келеді.

Жағдайлар, өзге адамдар мені бірдеңені істеуге
міндеттейді. Мен өз ісімді таңдауға ерікті емеспін.





Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Реактивті сөйлеу

Проактивті с
өйлеу

Менің басқа амалым жоқ.



Міне, мен осындаймын.



Ол менің ашуымды келтіреді.



Олар бұған келіспейді.



Мен істей алмаймын.



Мен мәжбүрмін.



Егер ...




Қандай мүмкіндіктер барын көрейік.

Мен басқа амалды таңдай аламын.

Мен өз сезімімді бақылауда

ұстай аламын.

Мен тиімді презентацияны жасай аламын.

Мен таңдаймын.

Мен қалаймын.

Мен істеймін.





Қамқорлық шеңбері

мен

ы
қпал шеңбері


Біздің проактивтілігімізді анықтаудың тағы бір жолы


уақытымыз бен
қайраттылығымыздың көп бөлігін қалай жұмсайтыным
ызды көру.
Барлығымыздыи
біздің
денсаулығымыз, балаларымыз, жұмыстағы проблемалар, мемлекетіміздің мәселелері,
ядролық соғыс қаупі т.б. сұрақтар мазалайтын шығар.

Бізге эмоциялық және
психологиялық

әсері бар бұл нәрселерді «Қамқорлық шеңберіне» салып қояйы
қ. Ал енді
қамқорлық шеңберінде біздің ырқымызға көнбейтін нәрселерді
«
Ықпал шеңберіне
»

саламыз.

Осы екі шеңбердің қайсысына көбірек уақыт пен қайраттылық жұмсасақ, сол
арқылы проактивтілікті анықтаймыз.


Проактивті адамдар

назарды ықпал шеңберіне салады.
Олар өз күшін оларға
бағынатын ықпалға жұмсайды. Олардың қайраттылығының табиғаты позитивті, сол
үшін

ықпал шеңбері

ұлғая береді.



Ал
реактивті адамдар
, керісінше, өз күштерін

қамқорлық шеңберіне

жұмсайды.
Олар назарларын басқа адамдардың әлсіз жақтарына,

қоршаған ортаның және жағдайдың
мәселелеріне, яғни өздері ықпал ете алмайтын нәрселерге жұмсайды.



Ықпал шеңберін кеңейту


Жағдайларға деген әсерді өзіміз таңдау арқылы жағдайларымызға әсер ете
алатындығымыз бізді шабыттандырады. Химиялық формул
аның бір
бөлігін өзгерту
арқылы

оның нәтижесінде

табиғатын өзгерте аламыз.


Мынаны істеңіз

Былай істеңіз

Мына жерге келіңіз

Ал енді мынаны...

Мен шешемін!

Мынау туралы не ойлайсыз?

Қандай нәрсе жетіспейді?

Алып қосарыңыз бар ма?

Нәтижесі:

барлық қызметкерлерді өзі
не
қарсы қояды; қызметкерлердің өзара
талқылаулары; соның әсерінен өздеріне
жүктелген жұмыстың жауапсыз қалуы.

Нәтижесі:

оның ықпал шеңберінің кеңеюі;
адам өсе бастайды; табысқа кенеледі.


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Проактивті адамдар арсыз емес, олар өте ақылды, құндылықтарға басш
ылық етіп,
не істеу керектігін білетін жандар.


Салдар мен қателіктер


Қателікке тап болғанда, проактивті адам оны тез түсініп, мойындап, түзетіп, одан
сабақ алады.
Бұндай әрекет сәтсіздіктен

табысқа
жетелейді
.
«Жетістік


сәтсіздіктің
сырт жағы»

деп айтқа
н болатын IBM корпорациясының құрушысы Т.Дж.Уотсон.



Міндеттемені алу және оны орындау



Міндеттемені алу және орындау проактивтілік деңгейін көрсетеді. Сонымен қатар
біздің дамуымыздың негізі болып табылады.

Өміріңізді өз қолыңызға алудың екі жолы
бар:

у
әде беріп



оны орындау;

алдыңызға мақсат қойып



оған жету үшін жұмыс жасау.

Уәде беріп, оны орындау


негізгі дағдыларды дамытудағы база. Білім, ақыл, қалау сіздің
бақылауыңызда.


Негізгі

мақсатты

көз

алдыңызға

елестетіңіз


Персоналды көшбасшының қағидал
ары



Біздің

артымызда

қалған

және

алдымызда

тұрған

нәрселер


ішкі

жан

дүниемізбен

салыстырғанда

мәнсіз

болып

қалады.

Оливер Уэнделл Холмс



Сіз қандай мінез
-
құлық иесі болғыңыз келеді? Адамдардың ойында қандай іспен,
қандай жетістіктермен қалғыңыз келеді?

Қоршаған ортадағы адамдарға назар салып
көріңіз. Олардың өмірінде қандай із қалдыруды ойлайсыз?

«Негізгі мақсатты көз
алдыңызға елестеті
ңіз
!» деген сөздер не мағынаны білдіреді?

Егер жоғарыдағы сұраққа жауап берсеңіз, ішкі дүниеңіздегі құндылықтарыңызға
б
іршама жақындаған боларсыздар.


Джозиф Адисонның сөздеріне назар аударыңыз:

«Мен

ұлы

адамдардың

мәйітіне

қарағанда,

ішімдегі

барлық

қызғанышым

жоқ

болады;

ару

қыздарға

эпитафия

оқығанда,

құмарым

сөнеді;

баласының

мәйітінде

қайғырған

ата
-
ананы

көргенде,

жүр
егімді

аяныш

ұялайды;

ата
-
анамның

мәйітін

көргенде,

олардың

да

артынан

ілесетінімізді

түсінем;

патшалардың

өздерін

құлатқан

адамдармен

бірге

жатқанын

көргенде,

идеялық

қарсыластардың

көрде

іргелес

жатқанын

көргенде,

мен

күрсініп

те,

таңғалып

та

өмірдегі

ад
амдардың

бәсекелестігі,

дау
-
жанжалдары

түкке

тұрмайтынын

түсінемін»
.


Түпкі мақсатты елестете отырып бастау


өз өмірлік тағдырымызды нақты түсіну
деген мағына
.

Не нәрсеге талпынатынымызды түсіну
.
Ол дәл қазір қай жерде
тұрғанымызды, дұрыс бағытқа қадам ба
суымызды жақсы елестету үшін керек.

Әр түрлі
мамандық иелері: дәрігерлер, ғалымдар, саясаткерлер, бизнесмен
де
р, спортшылар және су
тартқыштар үлкен
жетістікке
, абырой, белгілі бір кәсіби деңгейлерге жету


үшін
өз
еңбектерін, күштерін сарп етеді. Бірақ ақыр

соңында олардың бұл талпыныстары түкке
тұрмайтынын, оларға маңызды нәрселерді бұл болмашы мақсаттар қараңғылап, енді
оларға жету мүмкін емес болғандығын түсініп өкінеді.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



Көшбасшылық және басқару


екі туынды



Екін
ші

дағды персоналды көшбасшының қағида
ларына негізделген.

Басқару
көшбасшылықтан төмен тұрады: мынаны ең


жақсы етіп қалай істесем болады?
Көшбасшылық жоғарғы деңгеймен анықталады:
«Мен нақты не істегім келеді?»

Питер
Дракер мен Уоррен Беннистің сөздерімен
айт
қ
анда
:
«Басқару


шаруаларды дұрыс

істеу;
көшбасшы



дұрыс шаруаларды істеу»
. Басқаруға табыстың баспалдағына көтеретін
өнімділік тәуелді; көшбасшылық бұл баспалдақ қандай қабырғаға жалғанғанын
анықтайды.

Көшбасшы ағаштың ең биік жеріне шығып, жағдайды бағалап:
«Бұл басқа
д
ж
унгли!»
деп ай
қайлайды.

Бұған жұмыс басты басқарушылар мен жоғарғы дәрежелі жұмысшылар қалай
жауап береді? Былай:
«Аузыңды жапшы! Біз алдыға ойдағыдай жүріп келе жатырмыз!»

Бизнесте нарық өте жылдам өзгереді, бірнеше жыл бұрын тұтынушылардың
көңілінен шыққан өнімдер мен

қызметтер бүгінде өз сұранысын жоғалтады. Мықты
проактивті көшба
с
шылық өзгерістерді жіті бақылап
,
әсіресе
,

тұтынушылардың әдеттері
мен уәждерін
,
қорларды керек бағытқа беімдейтін күшке ие бол
а біледі
.

Ата
-
аналар басқарудың парадигманың қармағында қалып, б
ақылау, өнімділік,
ереженің ұстануын сақтайды. Ал жанұяның дамуына, мақсатына және сезімдеріне көңіл
бөлмейді.

Көшбасшылықтың жетіспеушілгі біздің жеке өмірімізде айқын көрінеді. Біз
жеке құндылықтарымызды ұғынбастан, басымызбен басқаруға кірісеміз, мақсат

қойып,
оған жетеміз.

Біз әр күн сайын өзіміздің құндылығымызды есімізде сақтап, істі бастау
керекпіз. Ең қиын сәттерде, осы құндылығыма сүйеніп, дұрыс шешім қабылдай аламыз.
Мен бір тұтас тұлға ретінде әрекет ете аламын. Мен біреудің эмоциясына және
жағда
йларға жауап қайтармайтын боламын. Мен шынайы түрде проактивті, құндылыққа
орныққан адам боламын, өйткені
,

олар маған түсінікті.

Біздің өміріміздің ортасындағы
барлық нәрселер біздің ішкі қауіпсіздігіміздің,
ішкі орнықтылығымыздың,
біздің
даналығымыз

бен
б
илігіміздің қайнар көзі болып табылады.


Ішкі

қауіпсіздік



сіздің даралығыңыз
,
эмоционалды тұрақтылығыңыз, сіздің жеке
күшіңіз немесе әлсіздігіңізбен байланысты сіздің жеке маңыздылығыңыз.



Ішкі

орнықтылық



ішкі бағытты көрсететін нәрсенің бар болуын бі
лдіреді. Бұл
сіздің құбылнамаңыз және картаңызбен тексерілген ішкі көзқарастар жүйесі.

Даналық



бұл өмірге деген кең көзқарас, сіздің тепе
-
теңдік сезіміңіз, жекелеген
бөлшектер немесе әр түрлі қағидалар қалай пайда болатынын, бір
-
бірімен қандай
байланыста

болатынын түсіну. Бұл


«гештальт», сіздің жеке тұлғаңыздың біртұтастығы.

Билік



бұл сый немесе әрекет етуге қабілеттілік, күш және бір нәрсе істеуге деген
әлеуетті мүмкіндік. Бұл өзіңізге және өз өміріңізге билік ету.


Осы төрт факторлардың барлығы


іш
кі қауіпсіздік, орнықтылығымыз, даналық
және билік


тығыз байланыста. Қауіпсіздік және нақты орнықтылық шынайы даналыққа
апарады, ол өз кезегінде сіздің билігіңізде тұтқындалған қайраттылықты босатып,
бағытталатын ұшқынға айналады. Егер барлық аталған төр
т факторлар тығыз байланысқа
түссе, түзу ниетті тұлғаға, теңдестірілген мінез
-
құлыққа, үйлесімді адамға тән ұлы күшті
тудырады.


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Алдымен қажет

істі

бастаңыз


Персоналды басқарудың қағидалары



Анағұрлым көп нәрсе ешқашан аз нәрсеге бағынбайды
.

Гете



Үшінш
і

дағды
бірінші және екінші

дағдының жүзеге асуы, табиғи салдары

болып
табылады.

Басқару көшбасшылықтан бейнелі түрде ерекшеленеді. Көшбасшылық


мидың оң жақ бөлік қызметінің қайратты қызметі. Басқару


сараптама, бірізділік әрекетін
анықтау, нақты жүзеге

асыру. Бұл тиімді персоналды басқару аспектсіне байланған,
мидың сол жақ бөлігіне қатысты.
Менің жеке персоналды тиімділік ұраным:

«Сол жақты
да
басқар, оң жақты
да
басқар»
.



Уақытты басқарудың төрт ұрпағы


Бұл саланы көптеген жылдар зерттеу кезінде басқ
ару саласындағы ең жақсы ой бір
ғана сөйлемшемен беріле алады деп айта аламын:

«Басымдылық негізінде ұйымдастыру
және басқару»
.

Бүгінгі таңда төртінші ұрпақ пайда болған. Енді «уақытты басқару»
термині дұрыс емес екендігін білдік, өйткені мәселе уақытты ба
сқаруда емес, өзімізді
басқаруда. Қанағаттанушылық


нәтижеге жету функциясын ғана білдірмейді, оған күту
де кіреді. Ал күту біздің ықпал шеңберімізде орналасқан. Төртінші ұрпақ уақыт пен
әрекетке назар шоғырландыру емес, біздің қарым
-
қатынастың сақталуына
, жетілуіне және
нәтижеге жетуімізге болжал жасау. Басқаша сөзбен айтқанда, болжал Р/РС
-
теңгерімін
қолдауға бағытталады.


ІІ шаршы


Уақытты басқару матрицасы







Асығыс шаруа

Асығыссыз

шаруа


Маңызды

I

шаршы

Өте қиын жағдай

Шұғыл проблемалар

Тез арада

орындалу керек жобалар

II

шаршы

Профилактикалық іс
-
әрекеттер,

РС қолдау

Байланыстарды орнату

Жаңа мүмкіндіктерді іздеу

Жоспарлау

Күшті қалпына келтіру



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



Маңызды

емес

III

шаршы

Кейбір телефон қоңыраулары,
назарды бұру

Қандай да бір корреспонденция,
қанд
ай да бір хабарламалар

Кейбір мәжілістер

Келер шұғыл шаруалар

Кең таралған қызмет түрлері

IV

шаршы

Уақытты алатынсақ
-
түйектер

Корреспонденция

Қоңыраулар

Уақытты бос жұмсау

Уақытты ерігіп өткізу


II
шаршы




тиімді

персоналды

басқарудың

жүрегі
.
Ол асығыс е
мес, маңызды емес
болғанына байланысты. Ол өзіне құрылыс қатынастары, жеке миссияны жазу, ұзақ
мерзімді жоспарлау, жаттығу, профилактика, дайындық


сияқты қызметтерді қосады


біз
қажетті деп санайтын барлық шаруалар, алайда асығыс болмағандықтан оларды жи
і қолға
аламыз.



«Жоқ» деп айту бізге не үшін қажет


Егер ішімізде үлкен «иә» жоқ болса, ІІІ
шаршының
маңызды

шаруаларына және
IV
ш
аршыға ұнамды түрде қашу шаруаларына «жоқ» деп айту мүмкін емес. Сонда ғана өз
ескі бағдарламаңызды бағалау үшін өзіндік сан
а және қиял, қағидаларға негізделген жаңа,
сіз «иә» деп айта алатын бағдарламаны жасау үшін ар
-
ожданға ие боласыз. Сонда ғана
шынайы маңызды емес шаруаларға күлімсіреп, «жоқ» деп айта аласыз.



ІІ
ш
аршының құралдары


ІІ
ш
аршы парадигмасының мағынасы
салмақ
ты қағидалар негізінде,

же
ке
миссияңызды түсіну негізінде

өз күшіңізді шұғыл ғана емес, маңызды шаруаларға
бағыттап, нәтижелікті жоғарлату және қорларды жетілдіру арасындағы теңгерімді ұстап
отыру арқылы өз өміріңізді тиімді басқару.



Төртінші ұрпақтың ба
сымдылығы



Өнімділік емес, тиімділік позициясымен қатынас орнату керек алғашқы адам


ол
сіз (Өнімділікті адамға бағдарлауға болмайды. Тиімділік адамдарға, өнімділік заттарға
қатысты болу керек). Ол ІІ
ш
аршыда уақыт жұмсауға итермелейді, өз өміріңізді түс
іну
және оған оның қағидаларын орталыққа орналастыруға, сізді күнделікті шешім
қабылдағанда мақсаттар мен құндылықтарды айқын анықтауға көмектеседі, ол сізге
өмірдің теңгерімін иеленуге ықпал етеді. Ол сізге бір күндік жоспар құрудан құтылып, бір
аптаға ар
налған шаруалар жоспарын құруға көмектеседі. Ал егер жоғары құндылықты
уақиғалар сіздің жоспарланған шаруаларыңызбен қатар келсе, ол сізге өзіндік сана және
ар
-
ожданды қолдану билігін береді, өз кезегінде сіз маңызды деп тапқан мақсат мен
қағидаларға берік

боласыз. Жол жүру картасын қолданудың орнына, сіз құбылнаманы
қолданасыз.


Көңілді ойлаңыздар

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz


«Жеңдім/жеңдім»


Тұлағалар арасындағы көшбасшылық қағидалары


Түбірін өзгертпесеңіз, нәтижені де өзгерте алмайсыз. Мақсат пен тәрбие жөнінде
жұмыс істеу


жапыр
ақтарды жұлумен ғана бірдей. Кейде жеке және ұйымдық
кемелденуге жету үшін осы нәрсемен айналысамыз, ал ақпарат жүйесі мен марапаттауды
жетілдірсек,


әріптестік тартымдырақ болушы еді.

Сіздің қызметіңіз қандай болмасын

президент немесе сыпырушы тәуелсіздік
тен өзара тығыз тәуелдіктен көшбасшы рөліне
аяқ басасыздар. Сіз өзге адамдарға ықпал ететін адам позициясында боласыз.



«Жеңдім/жеңдім» мақсатының бес өлшемі



«Жеңдім/жеңдім» рухындағы ойлау


тұлға
ның

көшбасшылық дағдысы. Ол біздің
қарым
-
қатынасымызда ө
зге адамдармен барлық ерекше адамдық қасиеттерді қолдануды
жобалайды


өзіндік сана, қиялдау, ар
-
ұят, тәуелсіз жігер. Ол өзара тығыз білім алуды,
өзара тығыз ықпал етуді, өзара тығыз олжаны қосады.

Өзара тығыз олжаны алу үшін өз
мақсатыңа жетуде ержүректіл
ік пен өзге қызығушылыққа сақтық керек.

Сол үшін де бұл
дағды өзіне тұлға арасындағы көшбасшылықты қосады. Тиімді тұлға аралық
көшбасшылық үшін көре алу, белсенді ынтагерлік, сонымен бірге персоналды
көшбасшылықтан шығып, қағидалар негізіндегі қорғалу сезі
мі, өз
-
өзіне сенімділік,
бағдарлау, даналық және күш керек.


«Жеңдім/жеңдім» қағидасы біздің барлық өзара тығыз қарым
-
қатынасымызда
табысқа негіз болады және өмірдің бес өзара тығыз қатынастағы


өлшемін қосады.
Ол

мінез
-
құлықтан

басталады,

қарым
-
қатынас

ба
ғытына қарай аттанады,
одан

мәміле

шығады
.
Ол «Жеңдім/Жеңдім» мақсатына
негізделген

құрылым

мен

жүйеде

орын алады.

Өмірдің бес өлшемін жеке
-
жеке
қарастырып көрейік.


Мінез
-
құлық



Мінез
-
құлық «Жеңдім/жеңдім» қағидасының іргетасы болып табылады. Қалған
барл
ығы осының негізінде тұрғызылады. «Жеңдім/жеңдім» парадигмаса мінез
-
құлықтың
үш қасиеті керек.



Бүтіндік.

Егер біз өзімізге құндылықтарымызды анық елестете алып, бұл
құндылықтар негізінде өз әрекеттерімізді белсенді түрде ұйымдастыра алсақ, онда өзіндік
с
ананы және тәуелсіз жігерді жетілдіре аламыз, соған қоса өз уәдемізді беріп,
міндеттерімізді орындай аламыз.


Жетілу.

Жетілу


ержүректілік пен сақтық теңгерімі. Егер адам өз сезім және
нанымын ер
ек
ше көрсете алса, бір уақытта әңгімелесушісінің сезіміне жә
не нанымына
сақтықпен қарай алса, ол адам


жетілген.

Жеткіліктілік

ділі.

Жеткіліктілік ділі өзіндік адамгершілікті және өзіне
-
өзі
сенімділікті сезінуден шығады. Әлемде барлығына барлық нәрсе жетеді деген парадигма.
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Оның нәтижесі абырой, мойындау, пайда, ш
ешім қабылдаудағы құқықпен бөлісу қабілеті.
Шығармашылық үшін жаңа нұсқалар, альтернатива, мүмкіндіктер ашылады.



Қарым
-
қатынас



Өзіміздің мінез
-
құлқымыз негізінде біз «Жеңдім/жеңдім» қағидасын тұрғызып,
дамытамыз. Сенім, эмоциялық бан
к

шоты



«Жеңдім/ж
еңдім» ойлауының мәні.

Сенімсі
з

ең жақс
ы істейтін ісіміз


ымыраға кел
у; сенімсіз бір
-
біріміздің өзара тығыз қарым
-
қатынасымыз, араласу және шынайы шығармашылық үшін ашыла алмаймыз.



Мәміле


Қарым
-
қатынастан мәміле шығып, «Жеңдім/жеңдім» әдісін анықтап, б
ағыт береді.
Кейде оларды атқарудағы мәміле немесе әріптестік жөніндег мәміле деп атайды.



Жүйе


«Жеңдім/жеңдім» қағидасын жүйелер қолдаған кезде ғана сақтала алады. Сіз
ынталандырған нәрсені аласыз. Егер сіз өз мақсатыңызға жетуге талпынсаңыз, егер сіз

ө
з
борышыңызда өз құндылықтарыңызды көрсеткіңіз келсе, осы мақсатттар мен
құндылықтарға марапаттау жүйесін қосу керек. Егер сіз бұны жүйелі түрде істемесеңіз,
онда сіздің ісіңіз сөзіңізбен тарқап кетеді.



Үдеріс


Принциптік келіссөздердің мәнісі адамдарды
проблемадан алшақтап, позицияға
емес, қызығушылыққа назар аудару. Өзара пайдалы нұсқаларды жасап шығарып,
объ
е
ктивті белгілерді орнату


екі жақ қабылдаған қағидалар.

Біріншіден,
мәселені

басқа
адамның көзімен елестетіңіз. Шынымен өзге жақтың ойын түсінуге

тырысыңыз, оның
қажеттіліктерін солардан жақсы


көрсетіп
бе
ріңіз. Екіншіден,
мәселеге
қатысты
міндеттерді, басты сұрақтарды табыңыз. Үшіншіден, толығымен тиімді шешімдер үшін
қандай нәтиже керектігін анықтаңыз. Төртіншіден, осы нәтижеге жетудің барлық өзг
е
мүмкіндіктерін қарастырыңыз.


«Жеңдім/жеңдім»
-

б
ұл техника емес. Бұл адамдар арасындағы өзара тығыз қарым
-
қатынастың барлығын қамтитын парадигма. Ол бүтіндік, жетілген мінез
-
құлықтың және
ж
еткіліктілік ділінің өнімі. Ол


жоғарғы сенімге негізделген қары
м
-
қатынастан өседі және
мәміле кезінде орын алады. Бұл парадигма оны қолдайтын жүйелерге сүйенеді.












Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Эндрью

Мэтьюз:

ЖЕҢІЛ ӨМІР СҮР!

Эндрью

Мэтьюз



австралиялық

психолог

және

суретші,

оның

кітаптары

ондаған

елде

бестселлер

атағына

ие

болған.





Жеңіл өмір сүр!
Өзіңізді және


өзіңіздің жұмысыңызды қалай табуға болады
?

Біз
осы әлемге оқу үшін келдік. Ал өмір болса, бізге күн сайын сабақ береді.

Ол сабақты
меңгермеген
ше, оған қайта
-
қайта ораламыз!

Бір тапсырманы орындаған соң, келесісіне
өтеміз.




Бақытсыздықтар не үшін керек?



Біздің ұстазымыз


өмір. Біз сол ақпаратты қабылдай алатын кезде ғана өзіміз үшін
жаңа бір нәрсені ашамыз. Қаже
тті сәт келмегенше, көпшілікке
белгілі ақиқатты байқай
алмаймыз. Көпшілігіміз басымыздан жақсы соққы алғанда б
ір нәрсені үйренеміз!
Неліктен? Өйткені бізге еш нәрсені үйренбей
-
ақ жүрген ыңғайлы. Қауіпті мәселелермен
жолықпағанша, күнделікті өмір сүру салтын ұстанамыз. Мысалы, денсаулықты алайық.
Қашан диетаға отырып, спортпен шұғылданамыз? Дәрігер денеңізден ақау
байқаған кезде:
«Егер тұрмыс салтын өзгертпесеңіз, құрдымға кетесіз!»

деп мәлімдегенде. Осы кезде
сіздерде стимул пайда болады. Адамдар арасындағы қарым
-
қатынас та сондай.
Жақындарымызға жақсы көретінімізді қай кезде айтамыз? Неке, отбасы ойран болуға аз
қ
алғанда! Мектеп кездері ақылға салып, қашаннан бастап оқитынбыз? Ал бизнесте ше?
Қашан жаңа бір нәрсе істеп, маңызды шешім қабылдайтынбыз? Шоттарды төлей алмаған
кезімізде. Клиентпен жұмыстың сапасын қашан ойлаймыз? Бірде
-
бір клиент қалмаған
кезде!!! Біз Қ
ұдайға жалбарына бастадық па? Демек, біздің өміріміз құлама жарға түсіп
бара жатыр деген сөз.
«Құдайым, саған йогуртты желдеткішке лақтырған кезден бері,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

енді ғана жалбарынып тұрғанымды білемін...»

Адам лажсыз жағдайға тап болғанда ғана
ең маңызды сабақтар
ды меңгереді.


Табыстарымыз


үшін қуанамыз, алайда ол бізді еш нәрсеге үйретпейді. Жеңілістер
өте ауыр


ондай сабақтарды өмір бойы ұмытпаймыз. Өткенге қарап, дәл сәтсіздіктер,
бақытсыздықтарымызды өмірдің шұғыл бұрылысты сәттері деп санаймыз.

Белсенді
ада
мдар, қандай да бір
мәселе
л
е
рмен соқтығысу үшін әдейі тапсырмалар қоймайды. Ал
егер қиын күн туса, олар өздерінен сұрайды:

«
Өмірімде

нені

өзгертсе

болады?

Қалай

жақсырақ

бола

аламын?»

Бейбақ адамдар өмір жіберген бар ескертулерді елемей
ді, ал
шатыр бастары
на түскенде

таң

қалады:

«Неліктен

бұл

нәрсе

менімен

болды?»

Біздің
барлығымыз


өз
әдеттеріміздің құлымыз. Дәстүрлі әрекеттерімізді күшпен ғана өзгеріске
ұшыратамыз.




Жаныңыз
дың

ерінуіне жол бермеңіз


Кейде өмірімізде біз түсіне бермейтін нәрселер болады
: бала Даун синдромымен
туылады, жас әйелді тонау барысында өлтіреді, Цунами жолындағы ауылдар мен
қалаларды жуып өтеді. Біз тек сұраймыз:

«Не

үшін?»

Адам баласына бұл құбылыстарды
түсіну мүмкін болмаса да, түсіндірмені іздеп көрейік.

Адам өмірінде жағдайл
ар
қайталанып тұратынын байқап па едіңіздер? Луизаны әр жарты жыл сайын жұмыстан
шығарады, Франкке қарсы әр жыл сайын сот шағымдары түседі, ал Джим әрдайым
тағамдық улануға тап болады.

Ал кейбір жағымсыз жағдайлар болмайды ғой! Мысалы,
Джимді ешқашан жұмыс
тан шығармаған. Луиза сотта болмады, Франк ауруханадан
жақындарына ашық хат жібермеді.

Әр адам өзіне тән сабақтар алады және болып жатқан
оқиғаларға үш түрлі әдіспен жауап қайтарады. Мысалы:



«Менің

өмірім



пайдалы

және

уақтылы

сабақтармен

кезектестірілг
ен»

(Рухани
тыныштық әкелетін ең дұрыс көзқарас)

«Өмір



лоторея,

не

болмасын

одан

пайда

табамын»

(бұл әдіс орташа өмірлік
қанағаттанушылыққа жеткізеді)

«Неліктен

бар

жамандықтар

менің

ғана

басымнан

өтеді?»

(Бұл позиция көңіл
қалушылық
қа, қайғы
-
қасіретке д
ушар етеді
)



Бізді жазаламайды.
Бізді үйретеді.

Кез
-
келген уақиға бізге жақсырақ болуға
көмектеседі!

Кез
-
келген уақиғаның мәнісін тауып көріңіз, сонда өміріңізде мәнді
болады.

Уайымдап, зар қағу:

«Ай,

бұл

әділет
сіздік


-

мүмкін болған жолдардың ең
нашары
.

Біздің тұлғамыз


бізбен болып жатқан себептердің алғашқы себебі. Ойлар,
сезімдеріміз сәйкес жағдайларды жасайды. Біз жұмыс, қарыз, қарым
-
қатынас жайлы
сабақтарды меңгермегенше, оған қайта
-
қайта ораламыз. Жағдай ана немесе мына түрде
қайталанатын болады.

Өмір солай. Алдымен бізге ұсақ тастар ұшады


бұл ескертпе. Оны
елемесек, басымызға кірпіш құлайды. Оны да назарсыз қалдырсақ


алып қойтас бізді
өмірден жоқ етеді. Өзімізге өзіміз шынайы болайық, күнделікті өмірде бұндай белгілерден
без
-
без етеміз.
Сөйті
п

ұятымыз барып сұраймыз:

«Неліктен

дәл

мен?»



Біздің ұстазымыз


өмір


Тұңғиыққа түскен кезде ғана қазынаға қол жет
кізе аламыз.

Сіз шалынған жерде

сіздің қоймаңыз көміл
ген.

Сіз кіруге қорыққан жерде
сіз іздеген нәрсе жасырулы.


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Өмір


шексіз қайғы
-
қасір
ет сызығы, бірақ ауыртпалық


өзіңмен жұмыс істеудің
басты себебі. Бізде ауыртпалық жоқ к
езде

өтірік:

«Менде

барлығы

жақсы»

деп айта
аламыз. Ал жағымсыз уақиға орын алғанда, мысалы, жалғыздық немесе үрей, біз осал
екенімізді көрсетеміз. Сонда бетпердемізді

шешеміз. Ауыртпалық бізді шынайы және
байсалды етеді.

Бізді тағдыр түйістіретін адамдар
-

біздің ұстаздар.
Олар кейде адам
төзгісіз болады.

Сондай кездесулер арқылы өмір бізді тәрбиелейді. Ашулануды қойыңыз,
адамдарға өздерін кәдімгідей ұстауына мүмкіндік

беріңіз, сонда
мәселе

шешіледі
!



Қадамнан қадамға


Өмірді баспалдақпен салыстыруға болады. Келесі сатыға көтерілу үшін қазір
тұрған сатыны ұмытпау керекпіз. Бұл жұмыс, ақша, өзге адамдармен қарым
-
қатынасты да
білдіреді.

Әр кез орнымыздан жылжи алмағанда:

«Мен

әлі

не

нәрсені

түземедім?»

-

деп
сұрау керек.


Бізді ертең не күтеді?


Тағы бір сабақ, айналаңызға көз жүгіртіңіз: ол сіздің дәл касыңызда шығар! Жиі біз
қандай мәселелерді шешу керектігін білеміз, алайда жүрегіміздің түбінде ол өз
-
өзінен
ғайып болад
ы деп сенеміз.

Әлемнің жақсы көретін, ерекше бөліп қойған адамы
жоқ.

Бақыт пен табыс әлем жасаған заңдарға ғана байланысты емес, оны қалай
қолданатыныңызға да
байланысты.




Әмбебеп заңдар


Бұрындары рухани мұғалімдер өздерінің жазбаларында дәнді егу, суғ
ару, жыл
маусымдары, өнім және балық туралы көп айтатын, өйткені сол кездегі көпшілік адамдар
ауыл шалуашылығымен және балық аулаумен айналысатын. Алайда белгілі
салыстырулардың мағынасы терең. Қазіргі замандағы адамдар, оның ата
-
бабаларына
қарағанда басқа
ша жағдайларда өмір сүреді. Дегенмен табиғат заңдары барлығына бірдей.
Олар малшыға да, бағдарламашыға да қолданылады.



Астық заңы



Астық заңынан бастайық, ол былай айтылады:
"Өнім сіздің еңбегіңіздің жемісі".

Сіз жерді өңдеп, отырғызған өнімді суғарасыз
, біраз уақыт өткен соң жемісін көресіз.


Талпыну + сабырл
ыл
ық = нәтиже


Адамдар күтуді жек көреді. Олар:
"Мен бүгін астық ексем, ертең не аламын?"
-

дейді, жауабы қапарайым:
"Су


тиген астық"
. Астық заңы былай:
"Сіз бүгін егесіз, ал
өнімді

СОСЫН жинайсыз!"

Бұршақты бүгін ексеңіз, өнімін төрт айдан соң жинайсыз.
Адамдар өздері үшін астық еккен уақытта, бұл ережені жақсырақ түсінген болар. Алайда
біздің ғасыр


тез дайындалатын кеспе уақыты.

Майкл айтады:
"Егер менің жақсы жұмысым болғанда, арым үшін еңбек ет
ер


едім. Алайда мен жай ғана ыдыс
-
аяқ жуамын, несіне ынтамен істеймін".

Бұл мүлде
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

дұрыс емес позиция! Егер сіз ең жақсы ыдыс
-
аяқ жуушы және өте жауапкершілігі мол
адам болсаңыз, сізге сөзсіз жақсы орын ұсынады


немесе өз күшіңізге деген сенімділігіңіз
пай
да болып, бір күні армандаған шаруаны қолға аласыз.

Алдымен талпыну


сосын
өнім. Бұл негізгі заң. Оны өзгертуге болмайды. Мария айтады:
"Мені жалақысы жоғары
қызметке тағайындаңыз, сонда мен жұмыс орнында ұйықтамайтын боламын".

Ал
Макстың сөздері:
"Маған
көбірек төлеңіз, сонда жұмыстан көп сұранбаймын"
. Джейн
мынаған сенімді:
"Егер мен табысты түрде күйеуге шыққанда, бақытты болар едім".

Бұл кең таралған қателіктер!!! Осылай ойлайтындар, арбаны аттың алдына қойғаны.

Барлық

нәрсе

мүмкін несиелер бізге бәрін

және бірден алуға мүмкіндік беретін
сияқты.
Дегенмен

жақын арада барлығымен есеп айырысуға тура келеді. Міне, банкке
әрең
-
әрең еңбек ақымыздың көп бөлігін алып бара жатырмыз. Біз өзімізге өзіміз проблема
жасадық, өйткені ережеге қарсы шықтық. Соңында, әри
не, жеңіліске ұшырадық.
Талпын
ыссыз

және сабырсыз біз ешқашан нәтижеге қол жеткізе алмаймыз.

Басқа сабақты біз бақшадан аламыз. Он екі бұршақ дәнін егіп, біз ешқашан он екі
бұршақ шыққанын көре алмаймыз. Кейбір дәндер күйіп кетеді. Кейбірін жел ұшырып
кете
ді, бір бөлігін қоңыздар құртады. Үш
-
төртеуін құстар шоқып тастайд
ы. Екі кішкентай
сабақты көріп
ашумен:
"Бұл әділетсіздік!"

деп айқайлаймыз.


Өмір

солай! Көп таныстардың ішінде

санаулысы ғана дос бола алады. Жүздеген
адамдардың ішінен бірнешеуі


ғана тұра
қты сатып алушыларымызға айналады. Қалғанын
жел ұшырып кетеді немесе құстар шоқып тастайды. Нәрселердің табиғи қозғалысымен
күресе алмаймыз, оларды тек түсініп, қабылдай ғана аламыз.



Себе
п пен

салдар


Егер өмір саз
-
батпаққа айналса, өзіміздің ойымыз бен
әрекетімізді сараптамалап
көрейік. Біз ешкімнен былай естімейміз:
"Мен таң атпастан тұрып, жаттығу
жасаймын,
жақсы
оқып, адамдармен жақсы қатынаста болуға тырысамын, жұмысты
бар ынта
-
ықыласпе
н істеймін



бірақ өмірімде ешқандай

жақсылық болып жатқан
жоқ".

Біздің өмір


қайраттылық жүйесі. Егер айналамыздан ешбір жақсылық көрмесек,
бар себ
епті өзімізден іздеу керек. Ана

не мына жағдайды өзіміз жасағанын түсінгенде,
өзімізді жағдайдың құрбаны деп санамайтын боламыз.


Бәлкім
, таныстарынызға қарап, айтатын шығ
арсыз:
"Себеп
пен

салдар заңы қалай
жүзеге асады?"
. Әріптесім қызметінде жоғарылады, несімен оған лайық болды? Көршім
жұбайымен бірге қырық жыл бақытты болғандығын тойлауда, ал біздің некеміз құрдымға
кетіп барады.

Біз өмірден сұрағанымызды аламыз.

Брюс әй
елдерді қымбат сыйлықтармен
қызықтырады, оны ханымдар тастап кеткенде, оларға тек менің ақшам керек деп шағым
айтады.

Қысқаша айтсақ
, ш
ындыққа тік көзбен қарайық. Өз өткен және осы өміріңізді
сараптаңыз. Себеп және салдар заңы қалай іске асатынын сезінетін

шығарсыз. Ол
адамдармен қарым
-
қатынас, кәсіби табыс және жеңілістер кезінде қалай жұмыс істейтінін
бақылаңыз. Жеткен нәрсеңіздің барлығын өздеріңіз жасағандарыңызды түсінесіз.

Көршілеріңіздің мазасын
алмаңыз
! Олардың өмірін ұғыну үшін рухани күштеріңізді
жұмсаудың қажеті жоқ. Өз өміріңізді ретке келтірудің пайдасы молырақ!

Ірі ұтысқа бас тігу.

Қарапайым ойыннан ұтысқа жетсек, тез арада одан ірі... кейі
н
одан бетер ірі ойынға көшеміз.
Кіші сыныптан бастап оқимыз, кейін жоғарғы сыныпқа
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

өтеміз. Сосын барып ин
ститутқа түсеміз. Бұл өте тиімді жүйе, оның қағидасы мынадай:
«Сіз жақсы ойын көрсеткен сайын, ол ойын ірілене береді».

Дэн әрең
-
әрең машинаға әр ай сайынғы төлем
ін

жасайды. Жиырма жыл жұмыс
істеп, ол тек сексен жеті цент жинапты.
Оның айтуынша:
«Менде мил
лион бакс болса, мен
ол ақшаны тиісті жұмсай алар едім!»

Дұрыс емес! Оның бүгінгі мақсаты


он долларды
сақтау. Одан жүз және мың доллар келеді... арты миллионға дейін алыс емес.


Кенди

болса

барда ән салатын әнші
.

Ж
ұлдыз болуды армандайды. Ол айтады:
«Мағ
ан мың адамдық аудиторияны берсе, нағыз шоудың не екенін көрсетер едім. Ал
мұнда алты бақытсыз адамдардың алдында ән салғанды қаламаймын!»

Алайда Кенди
осы алты адам алдында, ұят үшін жұмыс істеп шыға алса, ертең олардын саны он екі,
кейін жүз, бір күндері

мың адамдық та аудиторияны жинап алады.


Өмір үдемелі түрде алға жылжиды. Біздің алдымызда бірдей сұрақ тұрады. «БАР
НӘРСЕҢІЗДІҢ ҚАНША ПАЙЫЗЫН ҚОЛДАНАСЫЗ?»


«көп емес» деген жауап жақын
болашақта еш нәрсе жақсы жаққа өзгермейді дегенді білдіреді.


Өмір еш
қандай
сылтауларды қабылдамайды, ол тек еңбекті ғана марапаттайды.


Қорқынышты сөз


бұл тәртіп


Азынан бастаңыз


сіздің қалауыңызға қарам
-
қарсы болмашы нәрсені істеуден
бастаңыз. Сонда сіз бар өміріңізді жаныңыз қалаған, маңызды нәрселерге арнай аласыз.



Көпшілік адамдар үшін «тәртіп» деген сөз ең ұнамды сөздер тобына кірмейді. Ол дантист,
диарея сөздерімен қатар тұрған шығар. Алайда өзін
-
өзі ұстай білушілік табыстың негізі
болып табылады.

Майда
-
шүйделердегі өзін
-
өзі ұстай білушілік


теледидардың орнына

оқу


болашақта аңсаған армандарға жетуге көмектеседі. Сіз жақсы маман иесі болып,
табысқа кенелгіңіз келеді ме? Аптасына үш рет фитнес және бассейн


міне, денсаулық
пен әдемілікке бағытталған алғашқы қадамдарды аттадыңыздар.

Кешкілік сенбілікте бар

да қ
алдырып кететін ақшаның жартысын үнемдеп көріңіз


біраз уақыт өткен соң көлік
сатып алу жайлы ойлана аласыз.

Өзін
-
өзі ұстай білушілік құпиясы


асқан күш
-
жігерлік
емес, бұның не үшін қажет екенін түсіну. Егер не үшін қарыздан құтылу керек екенін
түсінсеңі
з, сізге ақша үнемдеу оңай болады.

















Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Гарри Каспаров:
ШАХМАТ ӨМІРДІҢ ҮЛГІСІ СИЯҚТЫ



Каспаров Гарри Кимович



шахматшы, шахматтан 13
-
ші

Әлем

чемпионы, жастар
арасындағы дүние жүзінің чемпионы (1980), халықаралық дәрежедегі гроссмейстер
(1980), еңбек

сіңірген спорт шебері (1985), 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990,
1991 жылдардағы шахматтан Оскар жүлдесінің иегері, гроссмейстерлер
қауымдастығының

президенті (1986 жылдан).

Бұл

кітапта

Гарри

Каспаров

оқырмандарға

шахматтық

ойындарда

ғана

еме
с,

күнделікті

өмірде

де

басымдылықтарды

тудырудың

таңғажайып

құпияларын

ашады.







Шеберлігі және сүйкімділігі, қызықты да, пайдалы тарихты бастан кешіргендігі
ғана емес, шахматтық мансабындағы шешуші кездеріне, белгілі саясаткерлер мен
бизнесмендердің

тәжірибесіне сүйене келе, автор қиын жағдайлардың өзінде қалай
жеңіске жету, бақталастарыңызға қалай тойтарыс беру, қатты бәсекелестік жағдайында
қалай табысқа жету керектігін түсіндіреді.




Сабақ



Ең

әсерлі

білім



сені

жеңе

алатын

бәсекелеспен

шахмат

ойнау

Ричард Бах



Әлем чемпионынан алған жеке сабағым.

1984 жылы Гарри Каспаровтың шахмат белесіне
көтерілген кезі еді. Осы жылы ол Анатолий Карповпен, яғни сол кездегі әлем
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

чемпионымен чемпион атағына бақталастыққа түседі. Гарри ойынды барлаусыз бастап,
қандай да болсын жолмен жетекшілікті алуға тырысады, міне, осы жерде ол үлкен
стратегиялық қателік жібереді. Бірінші тоғыз партияның төртеуінен ұтылады, біреуін де
жеңбей (қараңыздар: екі жылда үш
-
ақ жеңіліс, мына жерде қатарынан төртеу). Әлемдік
деңгейдег
і бәсекелестікті түсінбегеннен шыққан қорытынды.

Тарихта қалған ең ұзақ
шахматтық партия, яғни бес айға созылды. Қатарынан жиырма екі партия бір
-
бірін жеңе
алмады. 27
-
ші партияда Каспаров ұтылды, есеп 0:5. 32 және 47, 48
-
ші партияларды
Каспаров жеңіске жет
ті.

1985 жылы 15 ақпанда Халықаралық Шахмат Федерациясының
президенті Флоренсио Кампоманес «нәтижесіз» ойынды тоқтату жөнінде жарлық
шығарды, Карпов оған өз келісімін беріп, чемпион атағын ұстап қалды.

Осы матч
тар

барысында Каспаров баға жетпес тәжірибе ал
ды: бес ай барысында,
оның жеке тренері әлем чемпионі Карпов болды! Гарри оның стилінің қыр
-
сырларын ғана
зерттеп қоймай, өзінің де стилінің ерекшеліктерін терең түсінетін болды. Қатесін дәл
тауып, оны ойын барысында қайтадан жібермеуге, өзінің ой
-
пікірін
басқаруға, шешім
қабылдаудың үдерісін бақылауда ұстауды үйренді.

Оның ары қарай әлем чемпионы
болуына, Карпов үлкен септігін тигізді. Дарынды болу, тынбай еңбектену, түнге дейін
жұмыс істеу жеткіліксіз. Шешім қабылдау кезінде қандай әдісті пайдаланатының
м
аңызды.



Мектеп


Арман болған мақсаттарымды ойлағанда,
-

дейді Каспаров,
-


он жасар бала кезімде
Ботвинник мектебіне қабылданғанымды еске түсіремін.

Ботвинниктің даналығы


ол
ешқашан өзінің беделімен бізді көлеңкелемейтін, өзінің стилін бізге зорлап
мі
ндеттемейтін, керісінше, бізге өзіміздің қабілетімізді дамытуға барлық жағынан
көмектесетін. Ол шахматтарды күнделікті өмірде шешетін мәселелерге теңеген. Шахмат
адамдардың қалай ойлайтынын көрсетеді дегенді де айтқан кісі.

Барлық

шахматшылар
ескі партиял
арды шет тілдерінің сөздерін жаттағандағыдай жаттайды. Бірақ
шығармашылық бастаманы бастау үшін бұл сөздік қорды қолданысқа әкелу керек.
Ботвинник мектебінде, Каспаров шахматтарды зерттеуді, жаңа идеяларды табуды және
олардың жетілуі үшін


әр кез еңбектену
ді үйренді.



Адамдар және шахмат



Шахмат





ол

менің

өмірім.


Өзімді

көрсете

алатын,

толыққанды

өмірімнің

әлемі.

Михаиль Таль



Шахматшының кейпі мен шахмат бедел
-
бейнесі арасындағы контрастті табу қиын.
Ойын ежелден зияткерлік қызмет болып табылады. Ал

ойыншы


ынтамен, тіпті
аутизммен шектесетін үндемес.

Шахматты тек «ойын» деп айту мазақ емес пе? Алайда, ол
өнер, не ғылым емес; екеуінің арасындағы орташа нәрсе.

Шахматшылар қиялға ере
алатын, сонымен қатар
,

композиторлар, ақындар, математиктерден табан
дылығы және
дәлдіктің шеберлігі кем түспейтін, ерекше дарынды адамдар.

Шахматтық дарын

шынымен
бар. Оны тек өзімізден табу керекпіз.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Спорт, өнер, ғылым



Эмануил Ласкер айтқандай:

«Бірінші

кезекте

шахмат



ол

күрес»
. Кез
-
келген
ойынның анықтамасы, қарсыл
асты жеңу емес пе?

Ғылыми аспектісіне келетін болсақ,
өткен ғасырдың ортасында шахматтық компьютерлер пайда болғанда, көптеген ғалымдар
темір құбыжықтары ет пен терден жасалған шахматшыларды ойсырата жеңеді деп
ойлаған. Алайда, жарты ғасыр өтсе де, машина
және адамзат арасында шайқастар орын
алуда.

Шахмат ойыны барысында қате шешім қабылдасаңыз, жағдайыңыз нашарлайды,
керісінше, дер кезінде дұрыс қадам жасасаңыз, жеңіске жете аласыз.
Қаржы нарығы және
күрес алаңы

спецификалық ерекше
ліктеріне қарамастан

анық
тамалары ұқсас.
Салыстырмалы талдау әдістері бағалайтындай мұнда да табысқа жету сіз қабылдаған
сапалы шешімге байланысты.

Мықты менеджерді, саясаткерді, мықты шахматшыны не
ерекшелейді? Әрине, іс
-
әрекеттің тиімділігі! Ол үшін өзіңіздің дағдыларыңызды әр к
ез
жетілдіріп, дарыныңызды дамытып, сынақтардан қорықпай, кедергілерді жеңе білу керек.


Стратегия


Қалай

істеу

керектігін

білетін

адамның

әр

кез

жұмысы

болады.


Ал

неліктен

осы

жұмысты

істеу

керектігін

білетін

адам


осы

жұмыстың

бастығы

болады.

Ральф Уолд
о Эмерсон



Мақсатсыз ойынның мәні жоқ


Ойлап көріңіз,
сіз

шахматты бірнеше беттен тұратын оқулықтан үйрендіңіз.
Нәтижесінде сіз фигураларды алғашқы позицияға қоюды, жүріс жасауды, бәсекелестің
фигураларын алып қоюды үйреніп, бірақ қалай аяқтауды немесе ко
рольге қалай мат
қоюды білмейсіз. Егер сіздің түпкі мақсатыңыз жоқ болса, флангтік епті тәсілдерді,
нұсқалық есептеуді білгеніңізден не пайда?

Ескі шахматтық мәтелде:
«Жоқ болғанша,
жаман жоспардың болғаны жақсы»

делінеді. Бұл әділеттілік емес, тапқырлық.
Әрине
жоспар керек, алайда ондағы әр шешім, әр қадам тиянақты болуы шарт. Қиын
позициядағы майда
-
шүйделерді ескермеуден, сіз табысқа жете алмайсыз.

Отыз жылдық мансабымда шахматта үлкен өзгерістер туындады. Бұрындары
бәсекелесімнің стратегиясын зерттеу үші
н кітаптар мен журналдарды парақтап, күн сайын
отыру керек болатын, ал қазір олардың ойнаған партияларын бірнеше секунд
т
а
-
ақ
компьютерден таба аламын. Егер бұрындары ойналған шахмат партиялары бір айдан соң
журналдан көрсек, қазір онлайн режимінде, тікелей

көре аламыз.

Мықты гроссмейстердің
көпшілігі, уақытқа қарамаста
н

өздерінің болжамдарын стратегиялық жоспарларына
негіздейді. Негізгі стратегия бар кезде позицияның сараптамасы тез әрі тиімді болады. Ал
егер сіз жоспарсыз ойнасаңыз, онда шешімдеріңіз спонт
анды болмақ. Бір позициядан
екіншісіне ауысу арқылы, сіз тек уақытты кетіресіз, түпкі мақсатқа жету жайына қалады.

Өзіңіздің стратегияңызға көшу үшін, алдымен оны құрастыру керек.



Осы шақта қабылданған, болашақтаң шешімі


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Гроссмейстер анықталған мақсатқа

мыңдаған нұсқаларды емес, он
-
он бес қадам
жасау арқылы жеткісі келеді. Ол өзінің мүмкіндіктерін бағалап, мақсат қойып, қадам
-
қадаммен осы мақсатқа ұмтылады.

Аралық мақсаттар өте маңызды


ол біздің
стратегиямыздың жүзеге асуына алдын
-
ала жағдай жасайды. О
нсыз біз үйді шатырынан
бастап салып жатқанымыздай болып көрінеді. Біздің стратегимыз үшін қандай жағдайлар
жақсы? Біз қандай амалды орындауымыз керек? Позицияда нені және қалай өзгерту
керек?

Менің интуициям және позицияға жалпы бағам арқылы мен табысқа ж
ету үшін
аралық мақсатты іздеймін. Мысалы, дұшпан королін алып қою үшін оның қорғанысының
негізгі фигураларын әлсірету керекпін. Алдымен мен негізгі мақсатқа қандай қадамдар
жасау керектігін түсініп, сосын шабуылды күшейтетін нақты іс
-
әрекеттерді
жоспарлай
мын. Онсыз менің жоспарым бірбеткей болып, табысқа жету мүмкіндігім азаяр
еді.

Бәсекелестің өрескел қатесіне сүйеніп, жеңіске ұмтылуға болмайды: бұл тек шахматта
ғана емес, өмірде де жеңіліске кепілдік беретін стратегия.



Жүйелілік икемділікті шығарып тас
тамайды



Негізгі және аралық мақсаттарды орнықтыру


табысқа жетудегі алғашқы қадам.
Сосын бағытты белгілеп, негізгі мақсатты көзден таса етпей, осы беталысты ұстап отыру
шарт.

Сіздің бәсекелесіңіз жағдайды ушықтырғанда, әдепсіз шабуылы үшін шақыруын
қабы
лдағыңыз келеді. Бірақ ол дәл осыны күтеді, сондықтан олай етуге болмайды! Егер
сіз нақты стратегияңызды таңдап алсаңыз, одан бас тартып не істейсіз? Әрине, бұл жерде
салқынқандылық пен шыдам керек. Алайда осы салқынқандылық пен шыдамдылық
стратегиялық ойл
аудың икемділігін шығарып тастамайды.

Сіз жеңіске жеткен кезде,
таңдалған жоспарды ұстану оп
-
оңай сияқты көрінеді. Ал шын мәнінде, бұл оңай шаруа
емес. Масаттануға түсіп, өзін
-
өзі бақылауының жоғалғаны оңай шығар. Егер сіздің
эмоцияңыз стратегиялық жоспарғ
а әсер етсе, онда ұзақ уақыттық жеңіс мүмкін емес
болып табылады.




Өзгенің алаңында күресе біліңіздер


Қажет кезде ойынның стилін өзгерту қабілеттілігі жоқ болса онда әлем чемпионы
болу мүмкін емес. Күрестен жалтарып, бөтен жерде шайқасуға тура келеді. Ж
аңа жерге
тез бейімделу, табысқа жету үшін өте маңызды. Қарсыласты әбігерге салу мақсатында,
өзіңіздің стиліңізді өзгертуіңізге болады, бірақ ол кезде «аңшының» өз қақпанына түсіп
қалу қаупі тұрады.



Стратегияның жиі ауысу, оның жоқтығымен пара
-
пар


Қанда
й да

бір өзгерістерді қабылдау үшін

олардың мақсаттылығын анықтау жөн.
Жеңіліс


сізді қажет емес нәрселерді өзгертуге алып келуі мүмкін, ал жеңіс


сіз, тіпті,
қиын жағдайда тұрсаңыз

да, бәрі жақсы екеніндігіне нандырады. Жеңіс кезінде жағдайды
жеңіліске
қарағанда егжей
-
тегжей қарастырмайды. Оны сәттілікке емес, жеке бастың
артықшылығына балайды. Бірақ шектен тыс өзін
-
өзіне сенушілік қателіктер тудырады.

Егер сіз стратегияңызды

қате немесе құртатын санап, әр
бір жеңіліс сайын ауыстырсаңыз,
онда сіздің стра
тегияңыздың жоқ болғаны. Өзгерістерді жағдайдың үшығуы кезінде
енгізуге болады. Кез
-
келген жоспар жүйелі және икемді болуы шарт. Стратег өзінің
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

стратегиясына толық сеніп, онымен бірге бет алуы керек. Қажет кезде ғана өзгертуді
е
н
гізуіне болады. Бұндай өзге
рістерді жете ойлап, берік түрде жүзеге асыру қажет.




Стратегия және тактика



Тактика


-

бір

нәрсе

істеуге

мүмкіндік

болғанда,

не

істеу

керектігін

білу.


Стратегия



бір

нәрсе

істеуге

мүмкінд
ік

жоқ

болғанда,

не

істеу

керек
тігін

білу.

Савелий Тартаковер



Қозғалыста болу


Дұрыс қадам басу үшін не н
ә
рсеге талпынатынымызды білу қажет. Шахматтағы
мақсат өте анық: дұшпан короліне мат қою. Осыған талпыну барысында ойынның
стратегия мен тактикасын анықтап, жоспар құрамыз. Стратегиялық жоспар құру кезінде
тактик
алық мүмкіндіктерді қолданамыз. Бірақ стратегия мен тактика сөздері синоним
емес. Егер стратегия абстрактілі және қашық мақсаттарда негізделсе, тактика анық және
мезеттік, тиімді шешімдерді іздеуге негізделеді. Тактика


қауіп
-
қатердің бағасына және
оларда
н қорғануға байланысты. Тактикалық мүмкіндік сізді кез
-
келген уақытта құтқара
алады.

Сіздің бәсекелесіңіз мүлт кеткен кезде, аяқ
-
астынан ұтатын тактика пайда болып,
ол мақсаттың жетуіне қызмет етеді. Футболда да солай: айла
-
тұзақ, түрлі амалдар құра
алатын
, тәжірибелі ойыншы қарсылас қақпашысының сырғып кеткенін көріп, бос қақпаға
соққы жасайды. Бұл нағыз тактикалық шешім.

Стратегия тактиканы бағыттау керек. Біз
тәжірибемізге және сараптамамызға сүйене келе, шешім қабылдаймыз. Сондықтан осы
үдерісті нақтыла
п, оны жетілдіру керек. Дегенмен, кездейсоқ тактикалық операциялар
стратегиялық мақсатты шет жаққа шығарып тастамауын қадағалау жөн.


Сонымен, стратегия мақсатқа жетуге арналса, онда тактика... осы стратегияны
жүзеге ас
ыр
уға бағытталады. Нақты және аралық
мақсаттар бар болғанда, олардың
шешімі үшін тактикалық әдістерді қолдануға болады. Оны жиі істеген сайын қолымыздан
жақсы келеді: біздің стратегиялық мақсаттарымыз тактикалық ойлауға қосылып кетеді,
әсерлер жылдамырақ болып, сонымен бірге нақтылана түседі.

Ал табысқа жету үшін
жылдамдық маңызды нәрсе.



Цейтноттың өте қиын шеңбері


Стратегтің қас жауы



сағат тілі.
Уақыттың жетіспеушілігі


шахматта


бұл цейтнот
деп аталады


бі
зді таза рефлексте тұрғызылған

тактикалық ойынға лақтырады.
Позицияның нақты есе
біне және ба
ғалауына уақыт жетіспеген кезде

біздің стратегиялық
елесіміз эмоция және түйсікпен тұманданады. Бұл


жерде жетілген интуиция да көмектесе
алмай қалуы мүмкін.



Пабло Пикассоның қатты айтқан сөздері бар еді:
«компьютерлер пайдасыз нәрсе, өйткені

олар тек жауап қайтарады».

Негізгі мағынаға ие болу үшін мағыналы сұрақтар қою
керек! Дұрыс сұрақтарды іздеу және тұжырымдау


сіздің стратегияңыздың орындалуына
кепілдік болатын табыс. Ақпараттың тасқыны сіздің стратегиялық елесіңізді сандармен,
майда
-
шү
йделермен, есеппен, сараптамамен жуып салады. Нағыз тактикашы болуды
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

қаласаңыз өзіңіздің арсеналыңызда, бір жағынан, стратегиялық көру, екінші жағынан


аналитикалық ойлау болу керек.



Болжа
м

және интуиция



Мен

тек

бір

қадам

алға

жүруді

көремін,

бірақ

бұ
л

әр

кез

дұрыс

қадам.

Хосе Рауль Капабланка



Бізге

мақсаттарды

алыстан

көретін

қабілет

керек,

ол

интуиция

деп

аталады.

Анри Пуанкаре



Ауа райын болжау сияқты

сіз қаншалықты алдыға болжағыңыз келсе, сіздің
болжамыңыз


соншалықты нақты емес болады.
Болуы м
үмкін нә
рселердің саны өсе берген
сайын

есептеу үшін күш те, уақыт та көп кетеді. Үдеріске кездейсоқтылық факторлары
және белгісіздіктер араласып, нәтижесі сенімсіз болады.

Сараптама сіздің тәжірибеңізге
және интуиция сезіміңізге тәуел
сіз маңызды мағынаға
ие. Сен де

тексер!!! Өйткені сіздің
интуицияңызға қайшы келетін сценарийлер табылып қалуы мүмкін.

Түйсік сезім мен интуиция көптеген шешімдерді қабылдаудың негізінде жатыр,
әсіресе
,

біздің өмірімізді толтыратын мезетті шешімдерді қабылдауда. Біз жұмысқа ба
ра
жатқанда ана жаққа, мына жаққа басымызды неліктен бұратынымызды түсінбейміз, бұл
жай ғана әдет. Ал шахматшы үш жүріс жасап
-
ақ қарапайым матты лезде байқай алады,
тіпті бұндай позицияда ешқашан болып көрмесе де. Бұл кезде ол өзінің кәсіби дағды
сын
пайдал
анады. Біз жиі шартты
сызылған сызбаға немесе біздің дем алу үдерісімізді
басқаратын ағзаның автономды жүйке жүйесіне сүйенеміз. Ал мұнда шартты және
шарт
сыз
рефлекстер жұмыс істейді.

Бірақ рефлекс, әдеттер, дағдылар


бұл әлі интуиция
емес.

Жүріп
-
тұрудың
шартты сызбалары уақыт үнемдеп, стандартты жағдайларда
ке
мшіліктері бола
ды. Қиын
мәселелерді

шешу барысында

осы сызбаларға


сүйенген кезде

мәселе

сонда ғана туындай бастайды. Бұл шығармашылық қабілетті тұншықтырып,
“әмбебап” амалдарды қолдануға апарады, яғ
ни кез
-
келген проблеманы бірдей сызбамен
және рәсіммен шешуге тырысу.


Өмірде ережелер шахматтағыдай оңай емес. Біздің шешіміміз салдары қандай
болатынын біле бермейміз. Кейде жағдай анық, кейде тек интуицияға сену қалады.
Шешіміміз бұрыс болса, жағдайды т
үзете аламыз ба деп өзіңізден әр кез сұрау керексіз. Іс
насырға шапса, бізде таңдау қалады ма? Басқа жолдары бар ма?

Бұндай тәсіл бізден
байсалдылықты талап етеді. Көптеген сәтсіз шешімдер, оларға артылған
жауапкершіліктен тезірек құтылу нәтижесінде пайда
болған. Асығыстың салдары болып
табылады. Егер дәл қазір қабылданған шешімдеріңіз пайда әкелмесе, оны шетке
ығыстырудан ұтылмайсыз. Уақытты сапаның жақсаруына, жаңа ақпаратты жинауға және
басқа нұсқаларды ойлауға жұмсаңыз. Маргарет Тетчер айтқандай:
“Саяса
тта мен бір
нәрсе
ні

ұқтым: сіздер оны істеуге мәжбүр болмағанша, шешім қабылдамайсыздар”.




Дарын



Нақты

ой

біткен

шекарада

шахмат

данышпаны

басталады.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Борис Демчинский



Қабілеттілік


Өмірде әр
бір

адамға сәттілік серік болмайды. Бірақ адам уақытында бол
ашақ
мамандығын, әуестігін танып білсе, көп нәрсеге жете алады. Жылдар өткен сайын өз
қабілетімізді сынан өткізгенді жақтырмаймыз, ал жаңа дарынды табу үшін ол міндетті
түрде керек. Тәжирибе жүргізу және өз мүмкіндіктеріңізді кеңейтуден қорықпаңыз.

Тәжіриб
е адам өміріндегі маңызды іс, өйткені кез
-
келген қызмет түрі табиғи қасиеттердің
бірқатар жиынтығы бар болуын болжайды. Менеджмент болсын, әскери іс болсын, ғылым
немесе саясат


әр кез қажетті қасиеттер және дағдылар жүйе жиынтығын анықтауға
болады. Табиғ
и қасиеттің ең маңыздылары


есте сақтау және қиялдау.



Есте сақтау және дарын



Ми уақыт бойынша жаңа

ғана

болған және бұрын болған естеліктерді әр түрлі
«ұяшықтарда» сақтайды.

Шахматшы жақсы есте сақтау қабілетінің иесі болуы керек.
Алайда не нәрсені ес
інде жақсы сақтаған жөн, оны білу қиын. Ойынның суретін бе?
Нұсқаларды ма? Тақтайшадағы позициялардың ойша бейнесін бе? Дұрыс жауап


«жоғарыда аталғандардың барлығы» бір уақытта.

Чемпиондардың жетістігі өз ісі
н

сын
көзбен қадағалай алуында. Егер сіз офист
а жұмыс істесеңіз, өзін
-
өзі сараптамадан
өткізудің басымдығы аз. Тіпті, жетекшілік ететін қызметтермен айналысатын адамдар
тағы бір өткен күнді қанағат етеді. Олардың көпшілігі, жұмыс аяқталғаннан соң дем алып,
босаңсу керек, өз
-
өзіңді тексерудің қажеті жо
қ дейді. Алайда, олар ертеңгі күн үшін
қандай ғибрат алуды ойласа, олардың өмірі әлдеқайда толыққанды болушы еді.


Қиял әдет сияқты


Қиял


шам емес, батырманы басу арқылы өшіріп, не қоса алмаймыз. Қиял әдетке
айналлу үшін оны мараптаттап отыру қажет. Өз ш
абытына үндеуді әр кім, әр қалай жүзеге
асырады.

Шыны керек, кейде мен де әдеттерімнің құлымын. Олардан құтылу үшін талай
күшімді сарп етемін. Қиялға қосымша қуат беретін шешімдер, бәсекелесті есеңгіретіп,
оны қателік істеуге итермелейді.




«Ал егер...?
»
ерекше

ойлау



Шығармашылық ойлай алмау қабілеті өмірдегі, жұмыстағы өзін
-
өзі шектеумен
байланысты. «Ал, егер...
?
» сұрағы «неліктен олай етпеске» деген сұраққа әкеп соғады.
Осы сәтте күш
-
қайрат жинап, неліктен олай етпеске дегенді анықтау керек.

Шешім
қабы
лдайтын кезде

сіз өз қиялыңызға ырық беріңіз. Сіз
мәселе

шешімінің жаңа әдістерін
табасыз, егер оларды іздемесеңіз, оны қолданып көруге батылдығыңыз жетпейді.
Мәселені

шешудің жаңа, тиімді әдістерін іздеуге тырысыңыз.



Дайындық



Ойынға

дайындалған

сияқты

шахматшының

турнирге

дайындалуы

ұлы

өнер.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Рудольф Шпильман



Өз дарынына

тынбай еңбекті қосатын адамдар

жоғар
ы

жетістіктерге жетеді.
Баскетболшы Майкл Джордан секіру кезінде өзінің нақты лақтыруымен және
атлетизмімін атақты болған, бірақ ол жаттығуға бәрі
нен бірінші келіп, соңғы кететінін
біреу білсе, біреу білмейді.

Джорданның еңбекқорлығы және қатал тәртібі оның
дарынының ажырамас бөлігіне жатпайды.
Күн
нен
-
күнге өз мүмкіндіктеріңізді
мү
м
кін
кіндігінше жоғары

деңгейге жеткізу қабілеті физикалық қабілетке қ
арағанда
байқала бермейді, бірақ Джордан бұл қабілетпен туған және оны өз бойында әр кез
тәрбиелеумен болды.

Сізге қандай мотивтер мотивация сыйлайды және әдеттегіден тыс
тағы бір қадам жасауға не нәрсе күш беретінін түсінген маңызды.
Мен үшін ол


режимді

ұстану.
Мен өз бағдарламамнан ерекшелік жасамаймын, мен жұмыс күйімді
жоғалтпаймын. Тонуста болу үшін маған жаңа тапсырмалар мен жаңа сынаулар керек. Бір
нәрсе қайталанып немесе қарапайымда
л
а бастаса, мен өз қайраттылығыма жаңа қосымша
бағдарлама табуға т
ырысамын.



Дайындық өз орнын толтырады


Томас Эдисонның зияткерлі
к

күшін бәрі бағалайды, бірақ оның дарындылығы
тәжірибеге деген ынтазарлығында еді, әрине, әр кез табысты болмаса да. Эдисон кез
-
келген шығармашылық түрінің мәселесін былай айтқан:

«Біз

мүмк
індікті

мына

себеп

үшін

жібереміз:

ол

жұмыс

киім
ін

киіп

алған,

жұмыс



ки
ім

си
я
қты».

Біз бәрін жақсы
білеміз, бірақ өз кемшіліктерімізді жеңе алатын күшіміз жоқ. Біз бақандай бір
сағатымызды телефонмен әңг
ім
е
лес
у үшін жұмсағанша, қыдыруға бармағанымыз үшін

өзімізді ұрсамыз. Бірақ бұның бәрі бос сөз,

жұмыс

іске асырылмай қала береді.


Материал, уақыт, сапа



Балаға қарағанда, үлкен кісіге шет тілін үйрену қиынға соғады. Жаңа тіл ортасына
түссекте, бала кезімізде ана тілімізді жаттағандай, жаттай алмаймыз.

Ше
шім қабылдау
үдерісінің кемелденуі біздің ана тілімізбен тумалас. Бұрындары ойланбай жүзеге асқан,
маңызды әрекеттердің себептерін түсіну керекпіз. Аяқ басуды енді үйренген сәттен
бастап
-
ақ, біз таңдау жасап, шешім қабылдауымыз қажет. Жылдар өте келе бізде

стандартты реакцялар мен әдістер жиынтығы қалыптасып, оларды ойланбастан
қабылдаймыз.



Материал


басты элемент


Біздің арамызда кейбіріміз халықаралық корпорация немесе жалпы ұлттық
институттарды басқаратын шығар. Соған қоса, тіпті күнделікті, қарапайым

шешімдердің
сапасын арттыру керек.

Мен үшін шахмат


бұл тіл, ана тілім болмаса да, бала кезден
тұңғиыққа бату әдісін меңгерген тіл.

Шахматтық позицияны бағалау жақсы жүріспен
е
с
ептелмейді. Бұл
екеуі
екі бөлек нәрсе. Жасалған жүріс


алдымен құру және түс
інуді
талап ететін, теңдеуді шешу нәтижесі. Біз әрекеттегі факторларды белгілейміз, олардың әр
қайсысының салымағын бағалаймыз, олардың ара
с
ындағы теңгерімсіздікті анықтаймыз,
содан кейін ғана позицияның жалпы бағасын береміз.

Позицияны бағалаудағы негізгі

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

элемент материал болып табылады. Тақтайшаға қарап, біз бірінші кезекте фигураларды
санаймыз: пешкалар қаншау, ат, піл, ладья нешеу? Кімде материал көп


менде ме, әлде
қарсыласымда ма? Әр фигураның құндылығы бар, бұл кімнің көшбасшылық еткенін
анықтап бер
еді.

Құндылық эквивалентіне сәйкес, ат пен піл үш пешкаға татиды, ладья


бес, ферзь


тоғыз, ал корольдың
құны
баға жетпес!

Ө
мір материалды құндылықтармен
өлшенбейтінін түсіну үшін үлкен тәжірибенің қажеті жоқ. Шахматта бұл баға жетпес
сабақты


м
атериалды

басымдыққа қарамастан

мат алғанда түсінесіздер.
Корольдің
абсолютті құндылығы

барлық фигураның жалпы салмағынан басым түсіп, сіздер бір
шынайылықты түсінесіздер: материал


бұл барлығы емес!


Д
остарымыз, әріптестеріміз, отбасы мүшелері


жаман әдеттерімізд
і бізге қарағанда,
жақсы біледі. Кейде бұл психикалық бұлтарыстарды білу


таңғаларлық жағдай.
Сіздердің шешім қабылдау барысындағы жалған сенім және жеке қалауларыңыз, сіздер
оларды түсініп, құтылуға әрекет еткеннен соң, тигізетін зардабы азаяды. Зардапсы
з
әдеттерді жалған сенімнен ажырата білу ғана болып жатқан жағдайдарды бағалау кезінде
объективтілікті сақтауға көмектеседі.



Уақыт


ақша


Сағат бойынша төл
енетін жұмыста істейтін адамдар

уақыт бағаға ие екендігін
түсінеді. Материал, яғни ақша сағат және

минутпен есептелетін еңбекке айырбасталады.
Бұл сағат бойынша өлшенетін қарапайым уақыт, бұдан бөлек шахмат "тақтасындағы
уақыт" бар, ол жүріс санымен өлшенеді.

Шахматшылар сағат тықылдауымен

шектелген
уақыт ішінде

белгілі жүріс санымен ойнайды.

Шахмат ой
ыны шынайы уақытта емес,
қадамдық режимде жүзеге асырылады.

Қолбасшы уақыт жайлы шахматшы сияқты
ойлайды, алайд
а

шынайы өмірде жағдай серпіндірек. Сіз
дің

және қарсыласыңыздың жүріс
сандары шексіз.

Уақытқа байланысты басымдылық шапшаң бұлтарыс немесе қысқа
жолды таңдаумен іске асырылмайды. Уақытты материалды нәрселерге айырбастауға
немесе сатып алуға болады.

Бағалау позиция элементін, яғни материал мен "тақтадағы
уақытты" дұрыс пайдалану және түсіну үшін тағы бір қосымша элемент енгізу керек, ол


сапа. Шахм
атта біз "жаман" ат немесе мықты пешка деп айтамыз


бұл шын мәнісінде
дұрыс, өйткені фигураның нақты құндылығы оның сапасын анықтайды.


Ержүректік құтқарады


Жаңашыл болып, алдыңғы шекте қалу үшін айналамыздағы өзгерістер мен
ашылымдарды бақылап отыру кер
ек. Көбіне бұл бақылаулар өзге саладағы ашылымдарға
алып келеді.
Жаң
ашыл идеялар топ болып пайда болады, бұл сәйкестік емес. Біз
тенденциядан пайда тауып, дамудың жеке бағытын таңдағымыз келсе, оларды бақылауға
міндеттіміз.

Догмалық ойлаудан құтылуды іске
асыруға қарағанда жариялаған оңай.
Психосарапшы Эрик Фроммның сөздері бойынша
«ескертуден құтылу үшін
шығармашылық ержүректілікті талап етеді»
. Біз білімімізді аялап, оған арқа сүйеп, оны
мақтан тұтамыз. Ерекше ойлау мен
мәселелерді

ерекше шешу таныс нәрсе
ден бас тарту
емес, мүмкін нәрсенің шегін кеңейтуді талап етеді, ол заттарды басқа үмітпен қарау үшін
керек. Жаңа нәрсені іздеуде шабыттанып, өткеннің мұқият бағасының маңызын
ұмытпаған жөн. Таныс құбылысты толығымен меңгергеннен соң, батыл түрде алдыға
қа
дам жасап, жалпы көрініске көз жүгіртсе болады. Осы жақтан жаңа жолдарды көріп,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

жаңа үйлестікті жасай аламыз. Сонда бұрындары беймәлім болған мүмкіншілік ашылады,
бұрынғы білім жаңарған мағынаға ие болады, жаңашылдық ерекшелік емес, нормаға
айналады.

Шахма
т тарих
ын
ың өз дәуірі мен мектептері бар. Әдетте олар көрнекті бір
немесе бірнеше шахматшылардың атымен байланысты. Мысалы, ХІХ аяғында Стейниц
позициялық ойынның мектебін құрып, жаңа дәуірді ашты, ал алдыңғы жылдың 20
-
шы
жылдары «гипержаңашылдық» атты шах
маттық ойлар


дәуірлік рөлді ойнады.

Гипержаңашылдық тірегінің бірі ұлы теорияшыл және беделділерді құлатушы Арон
Нимцович болды. Ол Стейнцтің қағидалар әрекетін кеңейтіп, анықтады, толығымен
жаңашыл идеялар тізбегінің базасын шығарды, ал бастысы


партия
ның басында
пешкалар тақтайшаның орталығын алып, ұстап тұру керек деген өзекті
С
тейництік
қағидаға күмән келтірді. Арон Нимцович пешкалық сапты жылжытпай
-
ақ, орталық
алаңды алыстан шабуылдауға болатынын дәлелдеді. «Орталықты иемденуді орталыққа
фигуралық қ
ысым келтіру алмастыра алады!»

-

Нимцовичтің бұл тезисі
гипержаңашылдықтың ең маңызды тасына айналды.

Өзінің тәлімін Стейництің ізбасары
Тарраштың кейбір догмаларын өткір сынау түрінде баяндады. «Бүлікші» мен
«догматиктің» арасындағы ауызша, идеялық және ш
ахматтық күрес он жылдарға
созылды. Тарраш Нимцовичтің дебюттік жүрісін «сұрықсыз» деді, ал Нимцович жауап
ретінде
«шахматтық жүрістің әдемілігі оның түрінде
е
мес, оның арғы жағында тұрған
ойында»

дейтін.

Оның
«Менің жүйем»

және
«Менің тәжірибедегі жүйем»

атты
оқулықтары баяғыдан классикаға айналды, қазір де ұдайы шығып тұрады. Оның көптеген
ойлап табуларының ішіндегі ең ғаламаттары


Нимцовичтің қорғанысы және жаңаүнділік
қорғаныс


атақты дебюттар қатарында қала бермек.


Гипержаңашылдықтың жақтасы және дә
ріптеушісі, осы терминді өзі ойлап тапқан,
Савелий Тартаковер гроссмейсер болды. Ол
«Ультрақазіргі заманғы шахматтық
партия»

еңбегінің және көптеген шахматтық афоризмдердің авторы (үмітсіз позияция
кезінде жауынгер рухын берік етуге көмектесетін оның өшпес

фразасын қараңыздар
«Әлі
ешкім партияны өткізіп беріп, жеңіске жетпеген»
). Оның өмірі қызық өтті, көп
саяхаттап, көп жазды. Оның ойлап табуының қатарына нью
-
йорктік зоопаркті аралағаннан
кейін «орангутанг дебюті» деп атаған дәстүрлі емес қанаттық бастауы.

Тартаковер
Парижде тұрды, алайда поляк азаматтығын иеленді және 30
-
шы жылдардағы
олимпиадаларда Польшаның мықты командасын басқарды, бірақ поляк тілінде сөйлей
алмайтын. Екінші дүние жүзілік соғыс кезінде француз
қ
арсыластарының алдыңғы
шебінде шайқасты,
ал кейін екінші Отаны


Франция атынан шығатын болды.

Тартаковер
шахматтық тақтайшада келешегі жоқ жүйелерді қолдану арқылы тәжірибе жүргізетін:
дәстүрлі құндылықтарға күмәндану гипержаңашылдардың бойындағы ерекше сипат
болатын. Осыған ұқсас ағымдар өнерде

де байқалады: көркем сурет өнерінде алдыңғы
шетке Пабло Пикассо және Марсель Дюшан сияқты суреткер
-
тәжірибешілер бекерден
бекер шықпады.


Үшінші «Революциялық жаңа мектептің көсемі», атақты чех гроссмейстері Рихард
Рети. Ол ерекше әдіс арқылы 20
-
шы жылдар
дың басында жоғарғы деңгейдегі тиімді
жеңістермен барлығын таңғалдырды


бұл қанаттық бастау теорияға «Рети дебюті»
аттымен кірді. 1924 жылы Рети сегіз жыл жеңіліске ұшырап көрмеген Капабланканы
жеңді, бұл батырлықты өзінің басты дебютімен іске асырды! Ол
гипержаңашылдықтың
идеяларын жеке үлгісінің ажырамас бөлігі ретінде жасады және оларды өзінің атақты
«Шахматтағы жаңа идеялар»

кітабында көрсетті.

Рети шахматтық тапсырмалар мен
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

этюдты құраушы болатын, олардың көбісі ойын тарихында ең үздік болып табылады.

Ерекше дарынды шахматшының мезгілсіз қазасы ғана жүрек қынжылтады.





Ұлы тұлға болып туылу керек пе, әлде ондай болуға болады ма?


Юдит Полгардың әлемдік шахмат элитасына кіруі


ғажап тарихтың бір ғана
көрінісі.
Оның екі әпкесі Жужа
мен

София да шахмат
ты керемет ойнайды. Ең үлкені
Жужа «әйел» әлем чемпионы ғана емес, үнемі мықты «ерлер»


жарысында ойнап,
гроссмейстердің «ерлер» атағын алған алғашқы әйел. Ортаншы әпкесі де


София «ерлер»
жарысында жақсы ойнайтын. 14 жасында 9
-
дан 8,5 ұпай жинап,


Римдегі

жарыс кезінде
тарихтағы ең ғажап нәтижеге жетіп, ең атақты гроссмейсерлерді күйретті.

Шахматшылардың әкесі Ласло Полгар «дарындыларды жасауға болады» деген теорияны
дәлелдеу үшін қыздарына үйде білім берді. Тәжірибе шахмат саласында қойылды, оның
нәтижесі
мен келіспеуге болмайды.

Айбындылық табиғатына қатысты сұрақ



ол
бол
мыстан ба, жүре болған ба


әр кез
қызықты

пікірталас тақырыбы болатын. Өмір бойы
шахматқа қабілеттілік көрсеткен әйелдерді табиғаттың күлкісіне балады. Алайда дәстүрлі
әйелдер шахматы б
ар болған кеңестік Грузия

шахматшы қыздардың саңлақтарын берді.
70
-
80
-
ші жылдардағы ерлер халықаралық жарыстарына жол салған әлем чемпиондары
Нона Гаприндашвила және Майя Чибурданидзе болды.

Шынымды айтсам, журналистер
менен мықты шахматшылар арасында неге

әйелдер аз деп сұрағанда әдіптілік
танытпайтынмын. Әрине, маған кейбір жауаптарымды биязы етіп құрастыру керек еді,
дегенмен, бұл сұраққа қатысты менің ойым әлі де өзгермеген. Физиология, психология,
білім беру болсын, шындық әйелдердің кейбірінде ғана жо
ғарғы деңгейдегі шахматшыға
қажет қажымас мақсаттылық пен ержүрек рух бар. Бұл қасиеттер басынан
-
ақ шахматқа
қызығушылық тануту үшін керек. Басқа жағынан әйелдер өз қайраттылығын қолданудың
тиімді әдісін табатынына ешкім күмән келтірмейді!



Барлық тақтайш
аны көру керек


Шахмат тақтайшасының үзіндісіне қарап, ойынның жағдайын жалпы түрде
бағалауға тырысып көріңіз. Табысқа жету үшін


тіпті, жай ғана мақсаттарды анықтау
үшін


сіз барлық тақтайшаны көре алу керексіз.

Біз біртұтас стратегиялық көріну туралы
а
йтқанда, біз көріністі толығымен жаулап алу, дәл қазір біз үшін проблемалық аймақта
орын алған жағдайды көре алу қабілеті, жалпы көріністі көре алуды меңзейміз.









Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Робин Шарма:
ӨМІРДІҢ

200 САБАҒЫ

Робин

Шарма



канадалық

жазушы,

Солтүстік

Америкадағы

мотив
ация,

көшбасшылық,

жеке

бастың

дамуы

жөніндегі

ең

әйгілі

маман.



1.

Аз ұйықтаңыз.

Бұл өміріңізді одан бетер толық және өнімді етеді. Көпшілік адамдарға 6
сағаттық ұйқы жетеді. 21 күн ішінде бір сағатқа ерте тұруға тырысыңыз, ақыры бұл әдетке
айналады. Ес
іңізде болсын: ұйқының сағаты емес, сапасы маңызды.



2.

Таң
ертең бір сағатыңызды жеке бас дамуына бөліңіз.

Бүгінгі күніңізді көзге елестеті
ңіз,
шабыттандыратын мәтіндерді
, мотивациялық жазбаларды немесе ұлы кітаптарды оқыңыз.
Әрбір

тыныш уақытты барынша т
иімді пайдаланып, бүгінгі қарбалас кезеңге
дайындалыңыз. Аптасына бір рет күннің шығуын немесе батуын бақылаңыз, таза ауада
серуендеңіз.



3.

Майда
-
шүйде емес, маңызды нәрселерге көңіл бөліңіз.

Өзіңізден мынаны сұраңыз:
«Мен

өз

уақытымды

және

қайраттылығымд
ы

барынша

тиімді

пайдалан
ып

жүрмін

б
е

Уақытты басқару


өмірді басқару, сондықтан өзіңіздің уақытыңыздың тиімсіз
жұмсалуына немқұрайлы қарамаңыз.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

4.

Ойыңызды өмірдің тек жақсы элементтерін жию үшін резеңке бауы атты әдісті
қолданыңыз.

Білегіңізге резеңк
е бауын тағып алыңыз. Басыңызға жаман ойлар келгенде,
қолыңыздағы резеңкенң тартып қалыңыз. Сіздің миыңыз жаман ойды ауыртпалық ретінде
қабылдап, жақын арада ойдың жақсы қоймасы қалыптасады.



5.

Әрқашан телефон қоңырауына ерекше ынтамен жауап беріп, со
л а
рқылы қоңырау
шалушыға
құрмет
көрсете

аласыз.

Т
елефон
да

жақсы жауап беру
өте маңызды.



6.

Күні бойы біздің ойымызды жақсы идеялар мен шабыттар аралайды.

Өзіңіздің
ойларыңызды жазып қою үшін, әмияныңызға карточкалар және қалам салып қоюды
ұмытпаңыз. Үйге к
елгенде, осы карточкаларды көрінетін жерге қойып, қарап шығыңыз.
Оливер Уэнделл Холмс айтқандай:

«жаңа

идеяла
р

кезінде

үлкейген

адамның

ақыл
ы

ешқашан

бұрынғы

көлеміне

оралмайды».



7.

Жексенбілік кешті өзіңізге арнаңыз және бұл әдетті қатаң ұстаныңыз.

Осы
уақытты
келер аптаны жоспарлау, күтілетін кездесулерді елестету, осы кездесулерде не мақсатқа
жеткіңіз келетінін ойлану, жаңа мәліметтер мен кітаптарды оқу, баяу музыканы тыңдап,
тынығу үшін арнаңыз. Бұл уақыт келесі аптада жинақы, мотивацияланған және тиі
мді
болуыңызға көмегін тигізеді.



8.

Мына қағиданы есте сақтаңыз: өміріңіздің сапасы


бұл қарым
-
қатынасыңыздың
сапасы.

Ол деген достарыңызбен, ең бастысы өзіңізбен қарым
-
қатынас. Егер сіз

пайдалы
нәрселер іздесеңіз, онда оған жетесіз. Бұл табиғаттың заңд
ылығы.



9.

Нәтижеге емес, мақсатқа назар аударыңыз.

Кез
-
келген істі ұнағаны, біреуге көмек
беретіні үшін істеңіз. Ақша, бедел үшін емес. Олар өздері
-
ақ келеді.



10.

Күнде ай
наның алдында 5 минут күліңіз
.

Осылай Стив Мартин істейтін. Күлкі
мүшеңіздегі көп
теген пайдалы элементтерді іске қосады. Сонымен қатар күлкі ағзаға
теңгерімділік қалпын қайтарады. Күлкітерапия көптеген дерттерді емдеп, өмірлік
проблемалардан құтқарады. Тө
рт жастағы бала күніне шамамен

400 рет күлсе
,

ересек адам
15 рет қана күледі екен.



11.

Кешкісін кітап оқығанда, шырақ жағып қойыңыз.

Бұл денені босаңсытып, керемет
атмосфера қалыптастырады. Үйіңізді әлемнен ажыраған оазиске айналдырыңыз. Оны
жақсы достармен, кітаптармен, музыкамен толтырыңыз.



12.

Концентрацияңызды жақсарту

үшін қада
мдарыңызды санаңыз
.

Бұл өте тиімді әдіс.
Кіре берісте 6 қадам жасап, келесі алтауына дейін дем алмаңыз. Келесі алты қадамда дем
алыңыз. Осы жаттығудан кейін өзіңізді жақсы, жинақы сезінесіз.




13.

Тиімді медитациялауды үйреніңіз.

Ақыл табиғатынан бір тақы
рыптан екіншісіне ауыса
беретін дулы машина. Бір нәрсеге жеткіңіз келсе, өз ақыл
ыңызды тәртіпке салу керек.
Таң
ертең және кешке 20 минуттан медитация жүргізіңіз, нәтижесі таңғажайып болмақ.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

14.
Б
айсалды болыңыз. Адам, орташа есеппен, айына 30 минуттан ке
м тыныштықта
болады екен. Күніне 10 минут тыныш отырып, одан л
ә
ззат алуды бастаңыз. Жай ғана сізге
өміріңізде не нәрсе маңызды екенін ойлап отырыңыз. Үнсіздік алтынмен тең.



15.

Өзін
-
өзі билеушілік қасиетін дамытыңыз.

Сіздің ақылыңыз бұлшық ет сияқты,
мық
тырақ болу үшін алдымен оны жаттықтырып, кейін алдыға итересіз. Қарныңыз ашып
тұрса, тамақтануға дейін тағы бір сағат шыдаңыз. Егер есеппен басыңыз қатып, ақылыңыз
жаңа бір журналды оқығысы келсе, оны ауыздықтаңыз. Кейіннен сіз сағаттап берілген
шаруаға на
зар сала аласыз.

Аз сөйлеп, көп тыңдау арқылы да өз
-
өзіңізді билейтін қасиетке
ие бола аласыз. Өсек айтуды қойып, өмірге тек қуанышпен қараңыз.



16.

Күні бойы
көтеріңкі көңіл
-
күйді

сақтаңыз.

Бұл пайдалы ғана емес, керемет
атмосфераны қалыптастырады.



17.

Уақытыңызды басқарып үйреніңіз.

Бір аптада 168 сағат бар. Алға қойылған асқақ
мақсаттарыңызға жету үшін жеткілікті. Өз уақытыңызды
жүйелі

үлесті
ріңіз. Күнді
жоспарлау үшін таң
ертең бірнеше минут жеткілікті. Маңызды істерді бірінші кезекке қою
шарт.



18.

Сіздің қайраттылығыңызды жаман көңіл
-
күймен, наразылық айтумен жұқартатын
адамдардан сақтаныңыз, керісінше, бірдеңе үйрене алатын жинақы, жақсы адамдармен
қарым
-
қатынаста болыңыз.

Өмірде әр кез жетіліп, жақсы нәтижеге ұмтылатындармен
сөйлесу арқылы алдыңыз
ға қойғ
ан мақсаттарға жету барысында

көптеген жолсерік таба
аласыз
.



19.

Cіздер осы әле
мде уақытша ғана өмір сүресіз
.

Онда өміріңізді жақсы тәжірибе қалдыру
үшін жұмыс істеуге арнаған дұрыс қой? Неге өзіңізді әлемге жақсы мирас қалдыру үшін
арнамасқа? Оты
рып, сізде бар нәрселер тізімін жасаңыздар. Отбасыңыздың
денсаулығынан бастаңыз. Қай елде тұрып, қандай тамақ жейтініңізді жазыңыз. 50 пункт
жазбағанша тоқтамаңыз. Аптасына бір рет бұл тізімге қараңыз, өзіңіздің қаншалықты бай
екеніңізді көресіз.



20.

Өмі
рде борышыңыз болу керек.

Бұл қандай жолмен жүріп, өмірдің соңында қай жақта
бо
л
ғыңыз келетінін анықтайтын қағидалар жиынтығы. Өміріңізді басқаратын және
ойыңызды жинақтайтын, айына бір рет 5
-
10 қағида жазу үшін бірнеше сағатыңызды
бөліңіз.



21.

Сіздің

рұ
қсаты
ңыз
сыз сізді ешкім ренжіт
іп
балағаттай алмайды
.

Табысқа жетуде
алтын кілттерінің бірі


алдыңызда көлденең жататын жағдайды түсіндіре білуіңіз болып
т
абылады. Табысқа жеткен адамдар

келеңсіз жағдайларды жақсының бастамасы деп
түсіне алады. Сәтсіздікте
р болмайды, олардан алатын өмірлік сабақтар ғана болады.



22.

Тез оқуды үйреніңіз.

Оқу


көп жылдық тәжірибені бірнеше сағатта жинауға
көмектесетін мықты құрал. Мысалы, көпшілік биографиялар атақты тұлғалар мен ұлы
көшбасшылардың философиясын және стратег
иясын көрсетеді.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

23.

Адамдардың аттарын есте сақтаңыз.

Ынтагерлікпен бірге бұл әдет

табыс кілті болып
табылады. Бұл әлемде барлығы:

«Мен

өзімді

маңызы

бар

және

бағаланған

адам

ретінде

сезінгі
м

келеді»

дейді.



24.

Мәселе жақсылыққа келгенде

гүл сияқты нә
зік болыңыз.

Ал жамандық кезінде,
найзағай сияқты өткір болыңыз.



25.

Сіздің отбасыңызға қатысы жоқ адамдармен денсаулық, қаржылық жағдай және басқа
да
мәселелерді

талқыламаңыз.



26.

Шынайы, жігерлі, қарапайым, жомарт болыңыз.



27.

К
үннің аяғында жылы в
аннаны қабылдаңыз.

Өзіңізді болмашы нәрселер үшін де
марапаттаңыз. Ақыл, дене, рухтың қайтадан қалпына келуіне уақыт бөліңіз. Бұл маңызды
мақсаттарды жүзеге асыруға және белсенділіктің жаңа деңгейіне көшуге қол ұшын береді.



28.

Тыныс алуды басқаруды үйре
ніңіз


ол сіздің қайраттылығыңыздың бұлағымен
тікелей байланысты.

Ақыл тыныс алумен тығыз байланыста. Мысалы, ақылыңыз қозу
үстінде болса, тыныс алуыңыз шапшаңдайды. Ал босаңсыған күйде болсаңыз, сіз терең,
әрі тыныш дем аласыз. Дұрыс дем алу


дұрыс өмір

сұру.



29.

Өзін
-
өзі иландыруды мойындап

таратыңыз.

Бұл белсенді қызметтің таптырмайтын
құралы. Мысалы, егер сіз ынтагерлігіңізді дамытқыңыз келсе, онда:

«Менің

бүгін

құлшынысым

көбірек,

мен

бұл

қасиетті

күннен
-
күнге

жақсартудамын»
,
-

деп айтыңыз.
Айтылға
н сөз ойыңызға үлкен әсер етеді.



30.

Ойыңызды баяндау және қалай ілгері басатыныңызды анықтау үшін күнделік
бастаңыз.

Жетістіктерді ғана емес,
мәселелеріңізді де

жазу керек.



31.

Стресс


бұл сіздің болып жатқан жағдайларға деген жауабыңыз.

Бірдей жағда
йлар
адамдар арасында әр түрлі
реакция

шақырады. Мысалы, сахнаға шығу, кейбір адамдарды
әбігерге салады, ал мықты ораторлар, бұны жақсы мүмкін
дік

ретінде пайдаланады.
Қорыққан нәрселерді тиімді б
асқара алу

жақсы нәтижеге алып келеді.



32.

Стивен Ковидің

«
Жоғары дәрежелі адамдардың жеті дағдысы»

деген кітапті
оқыңыз
.

Одан ақылдың қайнар көзін және мінезіңізді жетілдіруге арналған кеңестер,
адамдармен қарым
-
қатынасты жақсартуды табасыз.



33.

Әрқашан ау
диокассеталармен жұмыс істеңіз
.

Өзін
-
өзі жетілдіру тақыр
ыбында
көптеген бағдарламалар
мен

кітаптар таба аласыз. Ыдыс жуып жатып, жұмысқа барып
келе жатып, банкте кезекте тұрғанда


осы материалдарды тыңдаңыз. Кез
-
келген уақытты
өнімді пайдалануға болады.



34.

Екі

аптада бір рет ауыз бекітіңіз
.

Осындай күнде
рі ж
еміс шырындарын ішіп, жеміс
-
жидектерді ғана жеңіз
. Сіз

өзіңізді жеңіл сезініп, қа
йраттылықтың тасқынын сезесіз. Ауыз
бекіту

сіздің күш
-
жігеріңізді күшейтеді.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



35.

Күнде офиста плеер қ
ойып, баяу өлеңдерді тыңдаңыз
.

Офисқа хош иістендіргіш
заттары бар бөтел
ке

қойып, суреттерді жапсырыңыз
. Е
гер бір жаққа ұшатын болсаңыз
,
аэропорттағы

кітапханаға кіруді ұмытпаңыз
, онда өзін
-
өзі жетілдіруге арналған кітаптар
өте көп болады.



36.

«Адам қалай ойлайды»

атты Джеймс Алленнің кітабін оқыңыздар.

Бір рет емес, әр кез.

Бұл кітап бақытты
өмір

сүр
уге арналған дана сөздерге толы.



37.

Есіңізде болсын! К
ешіре білу қабілеті

аз ғана адамдарға берілетін адамгершілік, ақыл
тыныштығын сақтау үшін өте маңызды.

Марк Твен айтқандай: «
Кешірім



оны

мыжып

кеткен

өкшеге

хош

иіс

бере
тін

шегіргүл».



38.

Тостағанды босатыңыз.

Толы тостаға
нға ештеңе сыймайды. Сол сияқты

оқудың керегі
жоқ деп ойлаған адам, тез қарайып, алдыға жылжи алмайды. Шынайы тұлғаның сипаты


болып жатқан нәрселерге үйрену мүмкіндігі ретінде қарау. Ұстаздың да ұста
зы бар.



39.

«Екі минуттық ақыл»
шоғырлануды шығарудағы жақсы жаттығу.

Жай ғана сағаттың
екінші тіліне қараңыз, ештеңе ойламаңыз. 21 күннен соң ойыңыз бөлінбейтін болады.
Табысқа жету үшін адам баласы өз ойының шоғырлануын
а

көп уақыт бөліп, өмір бойы
дамы
ту керек.



40.

Сөз сөйлер алдынд
а бір тостаған жылы су ішіңіз
.

Рональд Рейган дауысының тембрі
жұмсақ болу үшін осы әдісті пайдаланған. Халық алдында сөз сөйлеу


игі мақсат.
Өзіңізді осы мақсатқа арнаңыз.




41. Біреуді қарсы алған уақытта түзу және тік
тұрыңыз. Әлсіз ақылдың анық нышаны


жыбыршу, ары
-
бері жүгірген көздер, үстірт демалу.



42. Мықты әрекет етіңіз


мықты адам боласыз. Ержүрек болып, өзгелерді өзіңіздің
әрекетіңізбен шабыттандырыңыз. Бірақ әр кез ұқыпты болыңыз.



43. Әлем маған не істей
алады деп емес, мен әлемге не істей аламын деп сұраңыз. Біреуге
қызмет көрсетуді мақсат етіңіз. Бұл уақытты жұмсаудың ең игі ісі. Есте сақтаңыз
!

Б
әрі
айтылып, бәрі істелгенде, сіздің өміріңіздің сапасы басқа адамдарға көмек
көрсеткендігіңізбен есептеледі.
Сізді қоршағандарға бай мирас қалдырыңыз.



44. Аптасына бір рет таңсәріде тұрыңыз. Бұл күннің сиқырлы уақыты. Серуендеуге
шығыңыз немесе Элла Фитцджеверальдтің ескі жазбаларын тыңдаңыз. Ұзақ уақыт ыстық
душ қабылдаңыз, 100


рет жаттығу жасаңыз. Классикалы
қ кітапты оқыңыз. Өзіңізді күш
-
қуатқа толы сезінесіз.



45. Ұстамды болыңыз. Өзіңіз туралы бәрін білуге мұрша бермеңіз. Құпиялықты жайып
сал
маң
ыз.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

46. Сахнаға шығып сөз сөйлеу өнеріне машықтаныңыз. Тума спикерлер өте аз. Бір заңгер
қатты кекештенетін, бі
рақ өзінің ержүректігі мен наным күші арқылы мықты ораторға
айналды.



47. Мінез
-
құлықты тәрбиелеудегі
мәселелер
мен және ұзақ мерзімді табыспен
айналысатын мотивациялық спикерлерді іздеңіз. Әр ай сайын мотивациялық лекцияларға
баруды өзіңіз әдетке айналдыр
ыңыз, өйткені жеке бастың дамуы өте маңызды. 2 сағаттық
семинарда адамдар жылдап жинайтын өнерді үйрене аласыз. Сіз уақыт жоқ деген сезімде
болмау керексіз, ол өзіңіз үшін қажет.



48. Деннис Вулидің

«Бақытты ашу»

деген керемет кітабын оқыңыз. Бұл кітап сі
здің
өміріңізге бақыт пен денсаулыққа байланысты жаңа көзқарастарды алып келеді.



49. Зейін салуыңызды күшейту үшін кез
-
келген кітаптың абзацын оқыңыз. Сосын оны
сөзбе
-
сөз жеткізіңіз. Осылай әр күн 5 минуттан айтып жаттығыңыз, нәтижесі таңқаларлық
болады.



50. Көпшілікпен алдымен 5 км, кейін 10 км жүгіруге тырысып көріңіз. Неше


жүздеген
дені сау адамдармен қатар жүгіру мүмкіндігі желіктіреді. Әр кез өзіңіздің қабілетіңізді
кеңейтіңіз


сонда өзіңіздің әлеуетіңізді айқара ашасыз.



51. Иіс


адамды релакс
ация кейпіне түсіретін қару болып табылады. Апельсин, қалампыр
эссенция
-
майын сатып алыңыз. Оны ыдысқа құйып, бөлмеге қойып қойыңыз.



52. Кешкі астан кейін жарты сағат серуендеуді әдетке айналдырыңыз. Жүру


табиғат
берген асыл сый. Жай ғана табиғаттың ба
йлығына көз жүгіртіңіз.



53. Спортзалдағы ауыр заттарды көтере бастаңыз.
Мықты адамдардың жаны да мықты. 19
немесе 93 жаста болсаңыз

да, өз қалпыңызда қалып, өмірге құлшыныспен қараңыз.



54. Ешқашан жоғарыдағы адамдармен айтыспаңыз. Әйтпесе, аргуме
нттен
де көп нәрсе
жоғалтасыз
.



55. Егер мәселе іскер киімге келетін болса, күңгірт киімдер (қара, қара
-
көк) күшті, билікті
көрсетеді. Сіздер президентті немесе премьер
-
министрді ашық түсті костюмде көрдіңіздер
ме?



56. Байланысты нығайту үшін қолыңыздан жазыл
ған хабарламаларды клиенттеріңізге
және іскер әріптестеріңізге жіберіп отырыңыз. Ең құрығанда 4 айда бір рет оларға, қандай
да бір бағалы нәрсе жіберуді ұмыттырмайтын жүйе ойлап табыңыз.



57.

Бақытты өмірдің екі жолы


тепе
-
теңдік пен сабырлық.



58. Жас
мин шайын ішіңіз. Ол әрі денсаулыққа пайдалы, әрі босаңсытады. Сонымен қатар
ыстық қайнаған суға зімбірдің кесектерін салып, ішсеңіз

де

болады. Ол қайраттылық
сыйлап, күніңізді қуатқа толы етеді.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



59. Уақытты тиімді пайдалану, сізді икемді ететінін ұмытпа
ғайсыз. Ол сіз не істеуге керек
емес, не істегіңіз келетіні
н

істеуге мүмкіндік береді.



60. Жеке тұлғаны дамытатын кітаптарды илану ретінде қабылдамаңыз. Оларды оқып,
керек мағлұматты алыңыз. Кейбір адамдар кітаптағының барлығын істеу керек деп,
қиындыққа

тап болады. Әр кітаптан сізге қажетті ғана әдістерді қолданыңыздар.



61. Уақиға іздейтін адамға айналыңыз. Қайтадан жас бала болыңыз. Екі
-
үш айда бір рет
қызық уақиғаларды жоспарлаңыз. Бұл сізге қүш
-
қуат береді, бірге барған адаммен жақсы
қарым
-
қатынас о
рнатады, болашаққа көзқарасты қалыптастырады.



62. Уақытты табиғатта өткізіңіз. Табиғат сіздің сезімдеріңізге әсер етеді, жаңартулар алып
келеді, сабыр
лы
лық қасиетін оятады.



63. Ақылмен тығыз байланыста болатын денеңізді де ұмытпаңыз. Оны жаттықтыру,
қа
мқорлық көрсету


арқылы ең бағалы
ресурсты

сыйлаңыз.



64. Ақылыңыздың тыныштығын бұзбау үшін мықты болыңыз. Бір атақты боксшы өте
бақытсыз болатын. Одан неліктен олай деп сұрағанда, мен жаман ойларға рұқсат беріп
қойдым деген екен. Қалауларыңызды шектеп,
мақсатты адамға айналыңыз.



65. Ұйықтар алдындағы үш сағатта тамақтанбаңыз. Бұл асқазанның жақсы қортылуына
және тыныш ұйқыға себеп болады. Күн сайын спортпен айналысуға және ұйықтар
алдында босаңсуды ұмытпаңыз. Сізді мазалайтын нәрселерді ойламаңыз.



66
. Абырой
-
беделіңізді қамқорлыққа алыңыз. Егер ол жақсы болса, биікке көтеріле
аласыз. Егер оған дақ түссе, кетіру қиын. Сондықтан әр бір істі ойланып шешіңіз.




67. Өзіңізді дұрыс жолға салатын тәлімгерді табыңыз. Әлемдегі барлық қателіктер, біреу
жасап қ
ойған қателік болып саналады. Біреудің тәжірибесін неге қолданып көрмеске?
Сіздің тәлімгеріңіз өте дана және сізден үлкен болу керек.



68. Әлсіз жақтарыңызды тізімге толтырыңыз. Шынымен өз
-
өзіне сенімді адам өзінің
әлсіздіктерін жақсы біліп, оларды түзету
ге тырысады. Басқа жағынан, жақсы
қасиеттеріңізді танып, оны жайып салыңыз.



69. Ешқашан шағым айтпаңыз. Сізді ұнамды, мықты, қайратты, ынтагер адам ретінде
білсін. Наразылығын айтып қоймайтын адам,


арсыз болып келеді. Ондай адам
басқаларын үркітіп, сире
к табысқа жетеді.

Психологиялық көзқарас бойынша

барлық
нәрсе алдымен ойда, сосын істе жүзеге асырылады.



70. Достарыңыздың әлсіздіктерін кешіріңіз. Егер сіз кемшіліктер іздесеңіз, міндетті түрде
табасыз. Есейген адам болыңыз
,

ұсақ
-
түйек кемшілікті есепке

алмай, адам бойынан жақсы
қасиеттерді іздеңіз, ол барлығында болады. Кез
-
келген адамнан бірдеңе үйренуге болады.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

71. Мейірімді, қамқор, сыпайы болыңыз. Білгір болыңыз және қай кезде ержүрек, қатал
болу керектігін біліңіз. Ұсақ өсекті болдыртпаңыз, артың
ызда қандай нәрсе болып
жатқандығын көзден таса қылмаңыз, бұл көшбасшыға тән қасиет.



72. Өзіңіздің бедел
-
бейнеңізді құзырлы, мықты, тәртіпті, сабырлы тұлға
етіп
қалыптастырыңыз. Құпиялы болыңыз, шынайы ақылды адам барлық картаны жайып
салмайды. Ешкімге ө
зіңіз, стратегияңыз, мақсатыңыз жайлы айтпаңыз. Аузыңыздан
шыққан сөзге ие бола алмайсыз. Барлық шаруада жеңілдікті көрсете біліңіз, адамдар сізді
тумасынан дарынды деп есептейтін болады. Өзіңіздің мінез
-
құлқыңызды жетілдіру үшін
жұмыс істеп, өмірдегі биік

қағидаларды мақсат етіңіз.



73.Жақын адамдардан басқаларынан өзіңізді алыс ұстаңыз. Егер адам көшбасшыны көріп,
ол туралы барлығын білсе, онда ол аурасын жоғалтып, құпиялығынан, беделінен
айырылады.



74. Өз уақытыңызды ұйымдастыра біліңіз. Дұрыс ұйымдас
тыру маңызды мақсаттарға
жеткізеді.



75. Қазіргі өтіп жатқан жағдайларды, жаңалықтарды, жаңа кітаптарды, белгілі бағыттарды
оқып, сол жайлы ақпарат алып отырыңыз. Көптеген мықты атқарушылар күніне 5
-
6 газет
оқиды. Бәрін оқу міндет емес, тек керегін оқу. Б
ілім


күш. Сіз кім болсаңыз да, өзіңіздің,
қоршаған ортадағы адамдардың өмірін бір ғана идея арқылы өзгерте аласыз. Оны
Гейтстен, Биллдан, Эдисоннан
өмірінен білуге болады
.



76.

Өмірлік серікті таңдау арқылы өмірің
і
здегі ең басты шешімді жасайсыз. Неке
сізге
бақыттың, жетістіктің, қолдаудың 90% береді. Сондықтан бұл таңдауға ақылмен қараңыз.



77. Ешқашан


ешкіммен жеке тұлғаңыздың дамуына қатысты мәселені талқыламаңыз.
Сіздің ақылыңыздың және рухыңыздың даму стратегиясы сізге ғана тән.



78. Апталық кес
теңізге босаңсу уақытын енгізіп,


оны қатал түрде қадағалаңыз. Ой
сараптау, босаңсу, қуаттану үшін бұл уақыт міндетті түрде бөліну керек.



79. 83% сезімді көз арқылы қабылдаймыз. Бір нәрсеге зейін салу үшін көзді жұмса,
алаңдататын нәрселер ғайып болады.



80. Өз қалауларыңыздың қожайыны және ар
-
намысыңыздың қызметшісі болыңыз.


81.

Күн сайын шомылатын жақсы әдетті қалыптастырыңыз. Бұл сіздің денсаулығыңызды
жақсартып, босаңсытып, күні бойы жақсы кейіпте жүруіңізді қамтамасыз етеді. Сау
денеде, сау рух бол
атынын ұмытпаңыз.



82.

Бүгіні жақсы адамдар, ертеңгі бақыты
мен
өздерін қамтамасыз етеді.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

83.

Өз уақытыңызды табысты басқарудың құпиясы


жоспарланған нәрсені жоспарланған
уақытта істеу. Сонда ғана қалаған нәрсеңізге жетесіз, сонда ғана маңызды істерге д
еген
уақыт артылады.



84.

Елестетудің жақсы техникасы: алаңдатқан нәрсені көз алдыңызға елестетіп, бір парақ
қағазға салыңыз. Сосын ол қағазды жағып жіберіп, қалай жанатынын бақылаңыз. Сізді
алаңдататын нәрсе, отта жанып кетеді. Атақты Брюс Ли, осы әдісті

қолданатын.



85.

Мәселелеріңізді

сегментке бөліңіз.
Мәселелерді

шешу үшін уақыт бөліп, тиімді
жоспарды ойластырыңыз. Осны істеп, бұл мәселеге қайтадан оралмаңыз. Адамның ақылы


қызық болмыс
,

ұмытқымыз келген нәрсені, ұмыта алмаймыз, есте сақтағымыз келг
енді
сақтай алмаймыз. Алайда, ақыл бұлшықетке ұқсас
,

жаттықтырған сайын, берік бола
түседі. Ақылыңызды өз қызметшіңізге айналдырыңыз. Оған тек жақсы тамақ пен
ақпаратты беріңіз. Сонда ақыл сізге жақсы қызмет етеді.



86.

Ең жоғарғы деңгейдегі атқарушылар б
осаңсу кейпінде болса да, олардың ақылы әр кез
жұмыс істейді.



87.

Ақылдың жоғарғы деңгейіне жету үшін сіздің денеңіз босаңсу күйінде болу керек.
Дене мен рух арасында байланыс болатынын ешкім жоққа шығара алмайды. Денеңізді
босаңсытыңыз, сонда ақылыңыз д
а босаңсиды.



88.

Қаржылық жоспарды бірнеше жыл алға жасап, оны іске асырыңыз. Егер қажеттілік
болса, маманнан кеңес алыңыз. Дұрыс қаржылық стратегия өте оңай: тапқан
қаражатыңыздың 10% жинаңыз. Егер сіз 200 доллардан 15% үстемемен 30 жыл жинайтын
болсаңы
з, онда сізде 1,4 миллиард доллар болады. Берік қаржылық жағдай жеке бастың
еркіндігін сыйлайды.



89.

Оқырмандар әр кез көшбасшылар. Билл Клинтон Оксфорд университетінде болған аз
уақытта 300 кітап оқып үлгерген. Кейбір адамдар күніне бір к
ітап оқиды. Ақп
аратты
іздеңіз
. Көп білген сайын, үрей де азаяды.



90.

Таңертең оянғанда, кешке ұйықтарда шабыттандыратын, жақсы кітап оқуды әдетке
айналдырыңыз. Жақын арада оның пайдасын көретін боласыз, өйткені бұл ойлар сізді күні
бойы қолдап жүреді.



91.

Өз алдыңызғ
а харизмалық, динамикалық тұлғаға айналамын деген мақсат қойыңыз.
Бұны істеу әрқайсысымыздың қолымыздан келеді, бірақ өте сирек істейміз. Джон Кеннеди
жас кезінде көп ауырған, бірақ барлық кедергі
лермен күресе білудің арқасында

ол АҚШ
-
тың ең харизмалық жән
е тартымды көшбасшысына айналды. Майда
-
шүйдеден бастаңыз.
Дейл Карнегидің курстарын тыңдаңыз. Кітапханаға барып, сөйлесу өнеріне, жеке бастың
дамуына байланысты кітаптарды оқыңыздар. Сіз одан ләззат алып, достар мен
әріптестеріңіздің берік ортасын қалайсыз
.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

92.

Қытайдың мына
дай мақалы бар:

«Ақылды адаммен бір рет әңгімелесу, бір кітапты
бір ай зерттегенмен бірдей»
. Даналарды іздеп, олардан үйреніңіз. Олар білгенін үйрету
үшін
біздің

назарды күт
еді
.



93.

Лао Цзы ұлы тұлғаның үш қасиетін ерекшелеген:

«бірі
нші


сыпайылық; екінші


ұқыптылық; үшінші


өзін өзгенің алдына қойдырмайтын қарапайымдылық. Сыпайы
болыңыз


сонда сіз ержүрек боласыз; ұқыпты болыңыз


сонда сіз либералды бола
аласыз; өзіңізді басқалардың алдына қоюдан қашыңыз


сонда сіз нағыз көшбас
шы
боласыз»
.



94.

«Сіз екі бірдей бағалы бағыттың қайсысын таңдарын білмесеңіз, қауіптірегін
таңдаңыз»
,
-

деп У. Дж. Смит айтқан болатын. Қауіп
-
қатерді ешкім өзгерте алмайды,
бірақ орыннан қозғалмағанша, онымен бетпе
-
бет күрескен жақсы. Ақылға сай тәуекел

етіңіз, сонда армандамаған табысқа жетеміз.



95.

Жолдасыңыздың басты тірегіне айналыңыз. Оның арманын және сенімін қолдаңыз.
Екі солдаттан құралған әскер сияқты өмірді бірге кешіңіз.



96.

Сізге шабыт, мотивация сыйлайтын, сіздің мақсаттарыңызға қолдау ж
әне талпыныс
бере алатын үш адамды еске түсіріңіз. Олардың әр қайсысымен кездесу ұйымдастырыңыз.
Оларды мұқият тыңдап, олармен бірге ойлаңыз.



97.

Әр күніңізді өнер туындысына айналдырыңыз.



98.

Сіздің баға жетпес қайраттылығыңыз бір тиынға қажеті жоқ қы
зметтерге жұмсалуы
мүмкін. Сіздің ақылыңыздың өз иелігінде 1000 ватт бар деп ой
лаңыз. Әркез жұмыс істеп
жатқан

жобадан тыс нәрселерге назарыңызды бұрғанда, яғни алаңдататын мәселелеріңіз
жайлы ойлағанда 100 ватт жоғалтасыз. Жақын арада сізде қайраттылық кө
зі бітеді.
Ақылдың табиғаты сондай. Оны бақылаңыз, сонда ұлы істердің қалай істелетінін көресіз.
Өзіңізді мықты күш иесі


сезініп, қиын мәселелер оңай шешімін табады.



99.

«
Ә
рекетті ексеңіз, әдетті орасыз. Сіз әдетті ексеңіз, мінез
-
құлықты орасыз. Ал сіз
мінез
-
құлықты ексеңіз, тағдырды орасыз»
. Адамның мәні оның мінез
-
құлқында,
сондықтан сіздің мінезіңіз бірегей, дақ түспеген, мықты болу керек. Өзіңізге сенімсіз
болсаңыз, уәде бермеңіз. Тек шындықты айтып, сөзді желге ұшырмаңыз. Қарапайым, тік
мінезді, саб
ырлы болыңыз.



100.

Табиғаттың басты заңдылығын ұмытпаңыз: жақсылық жамандықты жеңеді.



101.

Талапты ақыл


бұл мереке. Барға қанағат етіңіз.



102.

Әр күн сайын жаңа дос немесе таныс табыңыз. Бай қарым
-
қатынас


толық, бай
өмірдің ДНҚ
-
сы.



103.

Ескі үн
ділік мақалды ұмытпаңыз:

«Егер сіз өз ақылыңыздың иесі болсаңыз, онда бүкіл
Әлемнің де иесі боласыз»
.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



104.

Материалды құндылықтарға емес, бақыттың күйіне зор м
ән

беріңіз.



105.

Көпшіліктің ойы бойынша есеңгіреу жаман емес нәрсе. Ол бізге өз қабілетімізг
е сай
әрекет жасауға, біздің ағзамыздағы химиялық элементтердің ағынын босатуға
көмектеседі. Есеңгіреуден шыға алмау ғана зиян әкеледі. Есеңгіреу кезеңін босаңсу және
дем алыс кезеңімен байланыстыру қажет. Осының барлығын дұрыс ойлаумен және
ақылдың тынығу
ымен үйлестіру керек


сонда нағыз бақытқа және ұзақ өмірге қол
жеткізе аламыз.



106.

Күн сайын ақыл дем алысына кетуді үйреніңіз. Оның марапаты өте үлкен.



107.

Дем алыс сияқты өзгерістер де өте пайдалы. Маңызды болсын, кішігірім өзгерістер
болсын.


108
.

Бақыт жайлы 10 нәрсені үйреніңіз
:


1.

Өнімді, қызықты, белсенді өмір сүріңіз

2.

Әр минут сайын мазмұнды қызметпен айналысыңыз

3.

Аласапыранға орын жоқ болатындай, ұйымдастырылған, жоспарланған
тұрмыс
салтын ұстаныңыз

4.

Өз алдыңызға нақты мақсат қоя біліңіз

5.

Дұрыс. Ж
ақсы ойлаңыз


бұрыс ойларға жол беруге болмайды

6.

Қажетсіз майда
-
шүйде нәрсеге бола алаңдамаңыз

7.

Ойын
-
сауы
ққа уақыт бөліңіз

8.

Өзіңізді жылы, қарым
-
қатынасты сүйетін тұлғаға айналдырыңыз

9.

Алу емес, беруді үйреніңіз

10.

Осы шақпен өмір сүріңіз. Өткен шақ қайтадан кел
мейді



109.

Қарапайымдылыққа ұмтылып, қарапайым өмір сүріңіз.



110.

Чарльз Ван Дореннің

«Білімнің тарихы»

атты еңбегін оқыңыз. Бұл кітапта бүкіл
әлемдік идеялар көрсетілген, байлықтың бүкіл білімі бар.


111.

Уильям

А.

Коэнның

«Көшбасшы

өнері»

атты

кітабы
н

оқыңыздар.

Ол

шабыт

сыйлайды

және

тәжірибелік

кеңес

береді.


112.

Біз

харизма

деп

атайтын,

ұстатпайтын

қасиетті

тудырыңыз.

Харизмалық

көшбасшының

қасиеттері

мынандай:



өз

ісіңізге

адал

болыңыз



жеңімпаз

сияқты

көрініңіз,

жеңімпаз

ретінде

әрекет

етіңіз



асқа
қ

арман

иесі

болыңыз,

жұлдыздарға

талпыныңыз



өз

мақсаттарыңызға

жетуде

табандылық

көрсетіңіз



кез
-
келген

тапсырманы

орындауға

дайын

болыңыз

және

оны

жүзеге


асыруда

табандылық

танытыңыз



өзіңізді

құпиялықпен

ораңыз

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



басқа

адамдарға

зейін

салыңыз

және

жақсы

ни
ет

танытыңыз



мысқыл

сезім

иесі

болыңыз



өз

мінез
-
құлқыңыздың

күшімен

белгілі

болыңыз



қауырт

кезеңдерде

өзіңізді

әдемі

ұстаңыз

(Джон

Кеннеди

айтқан

еді,

«орта

менеджер

мен

нағыз

көшбасшыны


алшақтатып,


ұстатпайтын

жарты

қадам



бұл

ауыр

кезеңде

өзін

әдемі

ұ
стауы»
)


113.

Жұмыста,

махаббатта

және

өмірде

мықты

және

әділетті

болыңыз.


114.

Тыңдаған

сәтте

сөйлемеңіз.

Сөйлеп

жатқан

кісінің

сөзін

бөлу



тәрбиесіздік.

Зейін

салып

тыңдаңыз.

Өте

көп

нәрсеге

жетесіз,

өте

көп

адам

сізден

кеңес

алуды

мақсат

етеді.


115.

Аристотель

айтқан:

«Кез
-
келген

адам

ашулана

алады



бұл

өте

оңай;

бірақ

дұрыс

адамға,

дұрыс

дәрежеде,

дұрыс

уақытта,

дұрыс

мақсатпен,

дұрыс

әдіспен

ренжу

оңай

емес

және

ол

әркімнің

бойындағы

қасиет

те

емес»
.


116.

Білім



күш.

Өмірде

табысқа

жеткен

адамдар
ды

білімге

ұмтылушылық

пен

көксеу

алшақтатады.

Адам

көп

білген

сайын,

көп

нәрсеге

жетеді.


117.

Барлық

сұраққа

жауапты

кітаптан

алуға

болады.

Ең

жоғарғы

әлеуетке

жету

үшін

әр

күн

сайын

оқыңыз.

Өз

мақсатыңызды

анықтап,

қажет

ақпаратты

ғана

оқыңыз.

Барлығын

оқуға

тырыспаңыз.

Таңды

газет

оқудан

бастаңыз.

Сіз

оқыған

дүние

әр

түрлі

болуын

қадағалаңыз.

Кітаптар



сіздерді

шабыттандырсын.


118.

Таңғы

аспен

бірге

кездесу

ұйымдастыруды

әдетке

айналдырыңыз.

Досыңызбен,

әріптесіңізбен

бірге

ас

ішу



күнді

бастаудың

оң
тайлы

әдісі.


119.

Үйіңіз

жарық

болуды

және

онда

бассейн

болуды

қадағалаңыз.

Сіздің

қолыңыз

босамаса

да,

сіз

бассейн

арқылы

шыныға

аласыз.

120.

Аристотель

айтқа
н
:

«Кемелдену



бұл

әдеттерді

жасап

шығару

мен

жаттықтыру

арқылы

жететін

өнер.

Кемелдену



әреке
т

емес,

әдет».


121.

«Бүгін



ертеңгі

оқушы»,



деген

Бенджамин

Франклин.


122.

Егер

сіздердің

алдыңызда

жол

таңдау

керек

болса,

өрескелін

таңдаңыз.

Әбден

ойланған

тәуекел

таңғажайып

нәтиже

әкеледі.


123.

Әр

күн

өз
-
өзіңізді

сараптаңыз,

терең

оқуға

үңіліңіз

және

жай

ғана

босаңсыңыз.


124.

Жерде

адам

жеткен

жетістікке,

сіз

де

дұрыс

икемдену,

табандылық

және

ықылас

көмегімен

жете

аласыз.


125.

Жақсы

өлеңдерді

жаттап

алу

әдетін

тудырыңыз.

Бұл

сіздің

зияткерлік

қызметіңізді

көтереді,

есте

сақтау

қабілетін

жақсар
тады.


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

126.

Сіздің

сөздеріңіз

жұмсақ,

ал

дәлеліңіз

қатал

болу

керек.


127.

Майда
-
шүйделерге

бола

алаңдауды

доғарыңыз.

Кішкентай

сәтсіздіктер

үшін

күле

біліңіз.

Бұл

тәжірибелік

әдіс

сізді

негативті

әдеттерден

сақтайды.


128.

Басқалардан

көп

жұмыс

істейтін

а
дам

ретінде

белгілі

болыңыз.

Өзіне

көп

шаруа

алып,

табысты

орындайтын

адам

ретінде

көрініңіз.

Елді

аузына

қарататын

жарық

жұлдыз

болыңыз.


129.

Ұжымда

жұмыс

істей

біліңіз.

Жаңа

достарды

табыңыз.

Сіздің

жолыңызда

кездескен

әрбір

адамға

ең

маңызды

адам

ретін
де

қараңыз.

Сізді

үлкен

табыстар

күтуде.


130.

Сіз

бір

нәрсе

іздесеңіз,

міндетті

түрде

оны

табасыз.

Егер

сіз

тек

табысты

күтсеңіз,

онда

оған

жетесіз.

Шыңға

шыққан

атқарушылар

табысты

тартады.

Өз

қалауларыңызға

қайта
-
қайта

оралыңыз,

ол

міндетті

түрде

жүзеге

асады.


131.

Өзіңізде

таңдану

сезімін

жетілдіріңіз.

Зерттеуші

болыңыз.

Басқалары

жай

қарай

салатын

нәрсе

үшін

таңғала

біліңіз.

Азғантай

демалыс

алып,

өз

жаныңыздың,

тәніңізді,

ақылыңызды

қадағалаңыз.

Бұл

сіздің

өміріңіздің

сапасын

жақсартады.

132.

Өз

жақы
ндарыңызды

ұмытпау

үшін

оларды

қамқорлық

ретінде

туған

күндеріне

ашық

зат

жіберіп

тұрыңыз.

Біздің

бәріміз

жұмыс

бастымыз,

алайда

5

минутты

сол

сияқты

нәрселерге

арнасаңыз,

ол

сізге

қайтады.


133.

Адамдардың

аттарын

жаттап,

оларға

атымен

шақырыңыз.

Өз

атын

есту



ең

ұнамды

музыка.


134.

Жарты

сағатқа

далаға

шығып,

көк

аспанға

қараңыз.

Табиғатпен

байланысқа

түсіңіз.


135.

Бірнеше

аптада

бір

рет

үйде

сағатыңызды

қалдырып

кетіңіз.

Сағат

біздің

іс
-
әрекетімізді

басқара

бастайды.

Бұл

күні

өзіңіз

қалаған

нәрсені

іс
теңіз.


136.

Жұмыста

күле

біліңіз,

көп

нәрсеге

жеткен

жағымды

адам

ретінде

көрініңіз.


137.

Идея

діл

бейнесін

тудырады.

Ол

өз

кезегінде

діл

әдетін

жасап

шығарады,

соңы

діл

мінез
-
құлық

сипатын

жетілдіреді.

Өз

өміріңіздің

қожайынына

айналыңыз



сонда

тағдыры
ңыздың

қожайынына

айналасыз.


138.

Жағымсыздыққа

қарсы

ойлау

күшіне

ие

болыңыз.

Бұл

қарапайым

әдіс

жағымсыз

ойды

ұнамды

ойға

айналдырады.


139.

Өз
-
өзіңізді

сараптау

үшін

ұйықтар

алдында

10

минут

бөліңіз.

Бүгін

істеген

жақсы,

жаман

нәрселер

туралы

ойланыңыз
,

жетілу

үшін

не

істеу

керектігін,

не

өзгерту

керек,

соның

барлығын

сараптаңыз.


140.

Ең

тиімді

оятар

сіздің

ойыңызда.

Егер

сенбесеңіз:


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



ұйықтар

алдында

ыңғайлы

креслода

10

минут

отырыңыз



көзіңізді

жұмып

және

қолыңызды

тізеңізге

қойыңыз



бірнеше

минут

терең

дем

алыңыз

(5

дегенде

ауаны

ішке

жұтыңыз,

10

дегенде

дем

шығарыңыз)



мынаны

20

рет

қайталаңыз:

«Мен

қалаған

уақытымда

оянамын,

сергек

боламын

және

көңіл
-
күйім

жақсы

болады»
.

Енді

мұны

көз

алдыңызға

елестетіңіз.

Бірнеше

жаттығудан

кейін

керек

нәтижеге

жетес
із


141.

Джордж

Бернард

Шоу

айтқан:

«Кейбір

адамдар

нәрсені

тура

солай

көріп,

«Неліктен?»

деп

сұрақ

қояды».

Ал

мен

«Неліктен

олай

болмасқа?»

деп

сұрақ

қоямын.


142.

Медитация

сапасын

жақсарту

үшін
:



медитациямен

әр

күн

сайын

айналысыңыз,

бір

уақытта,

бір

же
рде



медитацияға

арналған

ең

жақсы

уақыт



таңғы

уақыт



бастамас

бұрын

ақылыңызға

сабырлы

болуын

айтыңыз,

мен

сияқты

«Мен

қазір

өте

сабырлы

боламын

және

назарымды

шоғырландыра

аламын»



б
асында

10

минут

медитация

өткізіңіз,

кейін

уақыт

қоса

бересіз


143.

Жаңа

достық

байланыс

орнатыңыз.

Бұл

қарым
-
қатынастар

табысты

және

сау

өмір

сүру

үшін

қажет.


144.

Майл

Дэвистің

«Kind

Of


Blue»

дискін

сатып

алыңыз.

Бұл

өлең

рухани

қажеттілікті

толтырады.


145.

Күніне

10

стакан

су

ішіңіз.

Су



бүкіл

ағзаны

тазартады,

тірілтеді
.

Сорпаны

көптеп

ішіңіздер,

сонымен

қат
а
р

күріш,

картоп

және

паста

жеңіздер.


146.

Өз

бойыңызда

нақтылықты

тәрбиелеңіз.

Табысқа

жетудегі

ең

керек

құрал.


147.

Телефон

сіздің

ыңғайыңыз

үшін

керек,

егер

қолыңыз

тимесе,

жауап

қатпай,

қажет

кезде

қайта

қоңырау

шалыңыз.

Бастысы



бағалы

уақытты

ұқыпты

ұстау.


148.

Күніңізді

жақсы

бастаңыз.

Төсектен

тұрар

алдында

дұға

тілеңіз,

келе

жатқан

күнге

разылық

білдіріңіз.

Өмір

табыстылығының

кілті



бұл

соңғы

күн

сияқты

өмір

кешу.


149.

Әріптесіңізге

сеніңіз.

Маңызды

мәс
елені

жақыныңызбен

бөліскен

дұрыс.


150.

Өзіңізді

ілгері

жылжуға

мәжбүрлеп,

әр

күн

жаңа

мақсаттарға

жетіңіз.

Өз

әлсіздіктеріңізбен

күресе

біліңіз.


151.

Жоғары

нәтижеге

жеткен

адамдардың

барлығы

таптырмас

ақыл

әдеті



оптимизм

иелері

болған.

Оптимизмсыз

өм
ір

нәрі

кетеді,

адам

қиыншылққа

тап

болады.

Бұл

маңызды

әдет.


Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

152.

Бүгін

сіз

сүйсінетін

адамдардың

ең

жақсы

жеті

қасиетін

жазыңыз.

Әр

таң

сайын

осы

жеті

қасиеттің

біреуін

жүзеге

асырыңыз.

Бір

аптадан

кейін

өзгергеніңізді

байқайсыз.

Екі

айдан

кейін

бұл

қас
иеттер

сіздің

ажырамас

бөлігіңізге

айналады.


153.

Сіздің

таныстарыңыз

қанша

болса,

абыройыңыз

да

сонша

болады.

Сізді

өзіңіздің

мінез
-
құлқыңыз

уайымдату

керек.

Сіздің

мінез
-
құлқыңыз

мықты,

берік

болғаннан

кейін,

басқа

жағымды

нәрселер

өз
-
өзінен

келеді.


15
4.

Өзіңізді

апельсин

деп

санаңыз.

Сыртқа

іштегі

ғана

нәрсе

шыға

алады.

Егер

сіз

тыныштық,

әлемге

деген

дұрыс

көзқарас,

ерлік,

біреуге

аянышпен

қарай

алсаңыз,

сізді

ешқандай

жағдай

сындыра

алмайды.

155.

Біздің

өмір



мәңгіліктегі

қас

қағым

сәт.

Бұл

өмірден

кеткен

кезде,

өзімізбен

бірге

еш

нәрсе

алып

кете

алмайм
ыз.

Осыны

ұмытпаңыз.

Егер

сіз

өзіңізді

емес,

өзгені

де

ойлап,

оларға

көмектесе

алсаңыз,

ол

үшін

марапатталасыз.



156. Жұмыста жаналық табушы ретінде белгілі болыңыз. Келесі аптада бастығыңызға,
жұмыс
тиімділігін жақсартатын 10 ұсынысты көрсетіңіз. К
ез
-
келген мәселені шешуге
дайын

идеяға толы а
д
ам ретінде белгілі болыңыз.



157. Өз
-
өзіңізге күле біліңіз.



158. Ақылыңыздың терезесін ашық ұстаңыз.



159. Бір күнді "мен" деп айтпай өткізіп көріңіз. Назард
ы басқаларға салыңыз. Өзгелерді
таңдаңыз
-


таңғаларлық көп нәрселер естисіз, көп достарға кенелесіз.



160. Бір күнде бір сағатты тыныштықта өткізіңіз, тек тікелей сұрақтарға жауап беріңіз. Біз
нәрселерді бірнеше рет қайталап, талқыға саламыз. Бұл әдіс ти
імді қатынас үшін тілдің
анықтығын, дәлдігін жетілдіреді.



161. Әр күн сайын, сіз ұнатпайтын шаруаларды істеңіз. Кішігірім шаруа болса да, істеңіз!
Сол арқылы сіздің жігеріңіз қатаяды, ал онымен бірге өнімділігіңіз де жоғар
ы
лайды.



162. Шынайы бақыттың б
ір ғана қайнар көзі бар: жеке болсын, кәсіби болсын, алға қойған
мақсаттарға жету. Үлкен марапаты жоқ, тек босаңсу сыйлайтын қызметке кеткен уақыт,
мәңгіге ғайып болған уақыт. Босаңсу керек, алайда жаңартудың тиімді әдістерін таңдап,
уақытты өнімді қызметк
е арнаңыз. Бақыт ұйықтаудан емес, әрекеттен келеді.



163. Наполеон кездескен адамдардың атын жаттап қалу қабілетімен ерекшеленген. Оның
құпиясы, ол танысқанда:

"Кешіріңіз,

есіміңізді

ұмытып

қалдым"
,
-

деп айтуында. Сөйтіп,
ішінен бірнеше рет қайталап, ест
е сақтап қалатын. Егер ол адамның есімі қиын болса,
жазылуын сұрайтын.



164. Қытай даналары негізгі өмірлік қағиданы ұстанатын: сыпайылық және тұтастық
арқылы өзіңізде іркілмес ақылды тәрбиелеңіз. Бұл қасиеттерді шығару үшін бар күшіңізді
аямаңыз.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



165.
Санаңызды жаман ойлар қармағанда, алдымен оны түсініп және одан біржола
құтылуды қалау керексіз. Жаман ойлар келгенде, өзіңізді шымшып былай айтыңыз:

"Мен

мықтымын

және

жаман

ойлар

кетіп

қалды"
.



166. Жеке бас өсуі үшін жанұялық және жұмыс кестесінен алын
ған уақыт, ешқашан зая
кетпейді. Қарапайым өмірдің қуаныштарына уақыт бөлмеу және сол арқылы өзіңіздің
күніңізге тепе
-
теңдік әкелесіз. Сіз қалған уақытыңызды өнімді және тиімді етесіз.



167. Көп оқып, көп біліңіз. Көп күліп, көбірек жақсы көріңіз.



168.
Алты ай ішінде қарым
-
қатынасты жақсартқыңыз келетін

5 адамның тізімін жасаңыз.
Олардың атын және қасына не үшін жақсартуды қалайсыз, қалай оны жоспарлаудасыз,
қандай уақытта жүзеге асыратыныңызды жазыңыз.



169. Дұғаның қандай күшке ие екендігін ұмытпаңыз.



170. Сіздің жеке бас өсуіңізге арналған тамаша инвестиция


Норман

Винсент

Пиль
дің

"Дұрыс ойлаудың күші"

атты аудиокассеталары. Ондағы әдістер өнімді, бақытты,
табысты өмірді қамтамасыз етеді.



171. Қалта күнделік сатып алыңыз, ол кездесулер мен шаруал
арды есіңізге түсіреді.




172. Комиссиялық кітап дүкендеріне барып


тұрыңыз. Ол жерден мінез
-
құлықты жөнге
салу жайлы кітаптар ізде
ңіз. Көптеген бағалы кітаптарды

арзан ала аласыздар.



173.

Клод

Бристоль
дың

"Сенім сыйқыры"

атты кітабын оқыңыз. Ол сіздің
ақылыңыздағы
серпінді күштерді босатуға мүмкіндік береді.



174. Барлық адамдар сізді салқын қанды, жылы жүректі және тамаша мінезді адам ретінде
білсін.



175. Біреуге көмек көрс
ету


діннің жоғарғы түрі. Әр ап
тада 168 сағат бар, соның
бірнешеуін басқалар
ға қызмет ету үшін бөліңіз.



176. Үйіңізді қанық түсті гүлге толтырыңыз. Әдемі әуендер, шаттық күлкі, қуаныш


сіздің үйіңіздің оазисін толтырсын.



177. Көршілеріңізбен тату болыңыз. Олар сіздің ө
м
іріңізді жақсартады, сізге әр кез
көмекке келетін жандар.



178. Мантра және ұнамды сөздерді қайталау күшін түсініңіз.



179. Деміңіз мықты және біркелкі болса, ақылыңыз

да біркелкі және тыныш болады.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

180. Тыныш жерге отырып, жер бетінде жалғызбын деп санаңыз.
Кімге қоңырау шаласыз?
Не айтасыз, не істейсіз? Бұ
л сұрақтар не істеу керектігін анықтап береді.



181. Мықты мінездің келесі сипатын зерттеңіз:




ой мен сөздің анықтығы, дәлдігі



мәнердің көркемдігі және нәзіктігі



өзіндік сараптама әдеті мен күші



жеке бас өсуі



өз мақсаттары мен армандарына жете алу қабілет
і



182.


Л. Ф. Фелан айтты:

"Жастық

шақ



өмірдің

кезеңі

емес,

ақылдың

жай
-
күйі.

Жылдар

теріні

құртады,

ал

құлшыныстан

бас

тарту

жан
-
дүниені

құртады...

Сіздің

үрей,

күмән,

жабығуларыңыз

қаншалықты

көп

болса,

соншалықты

кәрісіз.

Сіз

жас

болып

қалғыңыз

келс
е,

сіздің

сеніміңіз,

өзіңізге

деген

сенімділігіңіз,

үмітіңіз

жас

болу

керек".



183. Жақсы денсаулық иесі болу үшін шығыс медицинасын және әдістемелерін үйреніңіз.



184. Сіздің өміріңіздің басты басымдығына уақыт ұйымдастырып үйреніңіз.



185. Өміріңіздің

шапшаңдығын баяулатыңыз. Не нәрсе, шынымен, маңызды деген сұраққа
жауап іздеңіз. Табиғи тыныштықты сыйлайтын шараларды ұйымдастырыңыз.



186. Бір күн ішінде тек жеміс
-
жидек жеп, сүт ішіңіз. Аш

болу



Шығыстың мықты және
табысты стратегиясы, она қазіргі та
ңда миллиондаған адамдар қолданады.



187. Жарыңыздын күлкісін бағалаңыз, оның суретін жұмыс ү
стеліне қойыңыз. Ол күн
ішінде

сізге шабыт сыйлайды және ұнамды ойларға себепші болады.



188. Егер сіз үйленген болсаңыз, өзіңіз және жарыңыздың аты
-
жөнін сақина
ға ойып
жазыңыз. Бұл жоғалтып алған жағдайда да, ұрпақтан ұрпаққа беру үшін де пайдалы.



189. Ақыл бақша сияқты
не ексең, соны орасың. Оған бар жақсыны сыйлау керек, сонда
ғана жемісін жейсіздер.



190. Күніне 100 рет отырып
-
тұрыңыз, бұл әдетті бұзбаңыз.



191. Ең шынайы, өтірік айтпайтын адам болыңыз. Басқалардың сеніміне лайықты болу
керек.



192. Өз қалауларыңызды басыңыз



өз жігеріңізді күшейтесіз.



193. Егер бүгін сіз күлмесеңіз, онда бүгін өмір сүрмедіңіз. Көп және қатты күліңіз. Уильям
Джеймс айт
қандай:

"Біз

бақытты

болғанымыз

үшін

күлмейміз,

күлгеніміз

үшін

бақыттымыз"
.



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

194.

Роберт Ричардсон және

Катарина

Тайер
дің

"Харизма факторы. Табиғи көшбасшылық
қасиеттерін қалай жетілдіруге болады"

атты кітабын оқыңыз.



195. Жиі саяхаттаңыз. Біз қажетті
деп санайтын нәрсені бағалауға жақсы мүмкіндік береді.



196.
Спортпен шұғылдануға байланысты

әр ай сайын мақсат қойыңыз. Мысалы, шілде
айында жүзіп үйрену немесе қаңтарда шаңғы теуіп үйрену.



197. Барлығы екі рет жасалады: алдымен ойда, сосын шынайы өмір
де. Сондықтан
жоспарды алдымен ойда жасап алу керек.



198. Жұмысқа жаяу барыңыз, табиғаттың әсемдігін тамашалаңыз.



199. Аз ұйықтап, көп істеңіз. Ұзақ өмір сүріп, ұлы адам болыңыз.



200. Бұл кітапты қайта
-
қайта оқып, басқалармен бөлісіңіз!






























Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Ли Куан Ю:
СИНГАПУР ТАРИХЫ

Ли Куан Ю



Сингапурлық саясаткер. Сингапур Р
е
спубликасының ең алғашқы премьер
-
министрі.
Бұл

адамның

есімімен

қала
-
мемлекет



Сингапурдың

тарихи

қалыптасуы
,

құрылуы
,

дамуы

тікелей

байланысты.



Сингапур Республикасы 40 ж
ылдың ішінде халықаралық саясат, экономикасының
қарқынды дамуымен бүкіл әлем мойындаған Оңтүстік
-
Шығыс Азиядағы алып шаһарға
айналды.

Бұл кітап саяси қызметкердің ғұмырнамасы ғана емес.

Жетістікке

қалай

жету?

Бүкіл

халықты

қалай

мойындату?

деген сияқты көк
ейкесті ойларға толық жауап беретін
ақыл
-
кеңеске толы даналықты насихаттайтын кітап.

Үй салуды, кітап жазуды үйрететін
кітаптар бар екенін білемін, дейді автор, бірақ маған әр түрлі, әр елден келген халықтың,
соның ішінде Қытай, Британдық Үндіден, Нидерлан
дық ост
-
Үндіден келген
иммигранттардан бір ұлт жасау немесе сауда жөнінде бүкіл экономикалық

рөлден
айырылған кездегі қала халқының тіршілік етуін қамтамасыз етуді үйрететін оқулық
көрмеппін.

Біз
1963 жылы қыркүйекте Малайзия Федерациясына қосылғанбыз. Си
нгапур мен
Федерация арасында басында
-
ақ саяси келіспеушіліктер болған, сөйтіп бұл жағдайлар
1965 жылы 9 тамызда федералды үкімет Федерация құрамынан шығуымызды талап етуіне
әкелді. Бұл бізді тәуелсіз мемлекет етіп, таныс емес жолмен жүруді мәжбүр қылды.

К
өптеген ауыр қиыншылықтарды бастан кешіріп, адам төзгісіз жағдайда өмір сүрдік.


Сингапур жасанды құрылыс үлгісі еді. Ағылшындықтардың сауда негізінде салған,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

біртіндеп бүкіләлемдік теңіз саудасына шығатын пункті болатын
.

Ол құлағаннан кейін, біз

материксі
з аралды, денесіз жүректі мирасқа алдық.

Тәуелсіздікті алған күні
-
ақ баспасөз
қызметкерлері бір ауыздан бізді тірі өлікке балады. Менің қынжылған көңілімді, одан
бетер түсірумен болды. Бір автор бізді Рим империясының құлауымен де теңестірді.
Олардың қауіп
-
қатерін түсінумен болдым, алайда менің қызметім, дейді автор, халқыма
тірек болып, жүректеріне сенім ұялату еді.

Менің бірнеше тығыз шаруаларым болатын
:


Біріншіден,

Сингапурдың тәуелсіздігін, БҰҰ
-
на мүше екендігін бүкіл әлемге
мойындату. Ол үшін сыртқы і
стер министрі ретінде, өте қабілетті, ақылды Синатамби
Раджаратаманы қойдым.


Екіншіден,

мемлекеттің қорғанысын ұйымдастыру. Бізде мүлдем


әскер жоқ еді.
Екі батальонымыз малайлық бригадалық генерал қармағында еді.

Аз уақыт аралығында
қандай болмасын қарул
ы күштерді қалай ұйымдастыруға болады?

Куала
-
Лумпурдағы
малайлық экстремистердің кез
-
келген бүлігін тойтара алатын жағдайда болу керек
едік
.
Сингапурдағы малайлықтарды бізге айдап салу арқылы бізді және біздің тәуелсіздігімізді
жоқ қылып жіберетін қауіп тө
ніп тұрды. Малайзия Сингапурды қол астынан мүлде
шығарғысы келмеді.

Осы мәселені шешу барысында тағы бір тығыз шаруа тұрды


ол

қоғамдық тәртіпті сақтау.

Егер біздегі малайлық тұрғындар бүлік шығарса, онда


малайлықтардан тұратын полицияның ниеттері басқа
арнаға бұрыл
ып

кетпесіне ешкім
кепіл бола алмайды, сонымен қатар, екі батальонымыз да малайлықтардан құралған еді.

Үшінші
,

ең ауыр мәселелердің бірі экономика:

халықты қалай, немен асыраймыз?
Индонезия бізге қатысты

«конфронтация
»

жағдайында еді, ол деген
сауданың тоқырауына
апарды. Малайзия болса, тек өзінің борты арқылы тікелей сауда жасауға кірісті. Бір
кездері Ұлыбританияның басқаруы арқылы келген тәуелсіз Сингапур енді
қалай өмір
сүрмек?


Онсыз да 14
% көрсетіп тұрған жұмыссыздық деңгейін көбейтіп алмау
,
британдық басқарудың шарттарынсыз, қалай өзге жолмен еңбек ету.

Шектелген
мүмкіндіктерімізді пайдаланып, мықты, әр түрлі жағдайға бейімделгіш адамдар болу
үшін, сапалы және арзан тауарлар шығарып, барлық көршілерімізді басып озу үшін, көп
еңбек пен күш ж
ұмсау керек едік.

Басқалардан ерекшелену міндеті тұрды.

1968 жылы біз Израиль

модернизациядан кейін жеңілдікпен сатқан жеңіл француз
AMX
-
13 танктерін сатып алуды шештік. 1969 жылы маусым айында Сингапурге 30, сосын
тағы қыркүйекте 42 танк жеткізілді.

Үндіс
танның премьер
-
министрі Лал Бахадүр Шастри
мен Египеттің президенті Насерге бес батальон құруға көмектесетін кеңесші керектігі
туралы жазылған хат жібердім. Екеуі де, тек Сингапурдың тәуелсіздігін мойындап хат
жазып жіберді, әскери көмек туралы еш жауап
бо
лмады
. Ең қатты жүрегіме тигені


Насыр, менің досымның маған тіл қатпағаны.

Тез арада әскер жинау үшін адамдардың
рухын, көңіл
-
күйін көтеру керек болды. Ата
-
аналар балаларының әскер немесе
полициялық қызметке қабілеттері бар
-
жоғын білу үшін, ұлттық және п
олицейлік кадет
корпусын ұйымдастырдық. Адамдар, әскерлерге өздерін қорғайтын қорғаншылар ретінде
көріп, сыйлайтын дәрежеге жеткізгіміз келген. Сөйтіп, Кен Сви израильдықтар көмегімен,
топ құрып, қарулы күштерді ұйымдастыруға кірісті. Ол полиция қызметкерл
ерін,
байланыс құралдырын, басқаларын да пайдаланды.


Сингапу
р тәуелсіздігінің бірінші жыл
ын
, яғни 1966 жылы 9 тамызда, халықтың
рухын көтеру мақсатында, құрылған қарулы күштермен мерекелік марш ұйымдастырдық.

1971 жылы біздің қарулы күштер қатарында 17 ка
дрлық батальондар(16000 әскери
қызметкер) және 14 резервшілер батальоны (11әскери қызметкер) болды.

1959 жылы біз
билікке келгеннен бастап, жұмыссыздық мәселесімен соқтығысу жағдайында болдық.
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Үкімет мүшелерінің барлығы тірі қалу үшін индустриализация жүрг
ізу керектігін білді.
Адамдарды жұмыспен қамтамасыз ететін кез
-
келген идеяны іске асырдық. Алкогольсіз
сусын шығаратын бір кәсіпкер аспаздарды, даяршыларды, қызметшілерді, жинап
тазалаушыларды, гидтер, жүргізушілерді, сувенир өндірушілерді жұмыспен қамтама
сыз
ететін


туризмды дамытуды айтқан болатын.

Біз туризмді дамыту жөнінде агенттік
құрып, оның өкілі ретінде кино кәсіпкер Ранм Шоуды тағайындадық. Ол қалай сауда
жасауды және шет елдік қонақтарды қалай қызықтыруды жақсы білетін адам еді.

Ішкі
нарығымыз к
ішкентай болғанына қарамастан, біздің халқымыздың саны екі миллионнан
астам болатын. Сингапурда шығарылатын автокөліктер, тоңазытқыштар, кондиционерлер,
теледидар және магнитофондарды протекционисттік

шаралармен қорғауға кірістік. О
ған
қоса, сұйық май, кос
метика, москиттерді аулайтын тор, шашқа арналған крем, дәретхана
қағазы, тіпті нафталин шарын өндіретін кішігірім фабрикалардың бизнесмендерін де
ынталандырдық. Тайвань және Гонконгтан инвесторларды тартып, ойыншықтар, тоқыма
және дайын киімдерді өндіретін

болдық.

Біздің алғашқы инвесторларымыз
ағылшындықтар болатын. Британдық әскерлер Сингапурдан шығарылғаннан кейін,
көптеген ағылшын компаниялары да кетіп қалды. Тек 70
-
ші жылдардың соңында,
Сингапур не нәрсеге қабілетті екенін көргенде, олар қайтадан оралы
п, осы жолы, шикізат
өңдеп, сауданы ұйымдастыру емес, жоғарғы технологиялық өнімдерді, мысалы дәрі
шығару сияқты өндірісті қалыптастыру үшін келді.


Біздің кемшіліктерімізді жою үшін екі жақты стратегияға
жүгіндім:

біріншіден
,

бізге дейін Израиль жасағанда
й, біздің аймақтан тыс жерлерге
шығу.


Бұл ой маған

1962 жылы Сингапурға келген,


БҰҰ дамытуға арналған
Бағдарламаның экспертімен жүздесу барысында келді. Израильдықтар бізден ауыр
қиыншылықтарды басынан кешіріп, елеп
-
ескермеген көршілерін, яғни арабтарды
басып
озып, Америка және Еуропамен сауда
-
саттықпен айналысқан болатын. Сол сияқты біздің
көршілеріміз де, бізбен қарым
-
қатынасын үзгендіктен, Сингапур дамыған елдер


Америка, Еуропа, Жапониямен


сауда
-
сатық байланысын орнатып, олардың өндірушілерін
Сингап
урда кәсіпорын жасауға қызықтыру керек еді.


Екіншіден
,

«үшінші әлемде»

дамыған елдердегідей оазис жасау. Көршілес елдермен соғысумен болғандақтан, Израиль
жа
сай алмаған стратегия. Сингапур дамыған елдер сияқты

жеке бас қауіпсіздігі,
денсаулық сақтау, білі
м беру, телекоммуникация, транспорт, қызмет көрсету бойынша
жоғарғы деңгейге жететін болса, онда біздің елде бизнеспен айналысатын инженерлер,
кәсіпкерлер, менеджер және басқа да кәсіби мамандар үшін негізгі лагерьге айналатын еді.
Бірақ, бұл біздің халық
оларға сай дәрежеде қызмет көрсетуі керек деген сөз. Менің
ойымша, халыққа мектеп, кәсіподақ, қоғамдық орталықтар және ұйымдар арқылы басқаша
тәрбие қалыптастырып, ой
-
өрістерін дамытуға септігін тигізу мүмкін, қолдан келетін іс
еді.


Инвестицияны тартудағы

басты рөлді өкімет алды
. Инфраструктураны жақсарттық,
өнеркәсіптің дамуына қаржылай көмек көрсеттік, салық және экспорттық жеңілдіктер
ұсындық. Жеке кәсіпк
ерлікті дамытуға көмектесу үшін

макроэкономикалық саясат
жүргізіп, еңбек саласында жақсы қатынас орн
ату керек болды.

Азиялық офшорлы доллар
нарығында біздің жолымыз қарапайым басталды.

Бұл нарық «еуродоллар» нарығының
аналогы болды, біз оны «азияттық доллар» деп атап кеттік. Алғашында бұл нарық,
өңірдегі елдердің банктерін несие
леу үшін

шет ел банктеріні
ң қорын тартып, Сингапурда
қаржылық нарық операциясын жүргізді. Кейіннен «азияттық доллар» нарығы
деном
инацияланған шет ел валютасымен

шет елдік валюталар, фьючерстер, опциондар,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

бағалы қағаздармен сауда жүргізді, синдикатталған кредит беріп, облигация шығ
арып
және инвестициялық қорларды басқарды.
1997 жылы «азияттық доллар» нарығында
операцияның көлемі 500 миллион АҚШ долларынан асып түсті. Халықаралық сауда мен
инвестиция Азия мен Сингапурды негізгі өңір ретінде жаулап, жаһандық сипат алғанына
қарамастан,

халықаралық қаржылық операция көлемі экспоненциалды өсті.


1968
-
1985 жылдар аралығында Сингапурдың өңірде бәсекелестері болмады. Біз
халықаралық қаржы институттарының назарын резидент емес салымшылардың тапқан
табысына салық салмау арқылы аудардық. Банкті
к резервтерді және нормативт
і
өтімділікті есептеу барысында

«азияттық долларға» деноминацияланған барлық
депозиттер ескерілмеді. 90
-
шы жылдардың соңында Сингапур әлемдегі ең ірі қаржы
орталығына айналды. Валюталық операция көлемі бойынша Сингапур Лондон, Н
ью
-
Йорк
және аз ғана Жапонияға жол береді
.

Сингапурдың жетістігі

басқа елдердің де 80
-
ші
жылдары өздерінің жеке қаржы орталықтарын дамытып, салыққа жеңілдік беруіне алып
келді. Қарж
ылық орталықтың даму іргетасына

заң қағидаттарын сақтау, тәуелсіз соттың
бо
луы және жүйелі макроэкономикалық саясат жүргізетін тұрақты, құзырлы, әділ
өкіметтің болуы. Осының нәтижесінде импорттың инфляциясы төмендеп,

Сингапурлық
доллар тұрақты және мықты валюта болды.


70
-
80 жылдар аралығында

сайлау науқанының уақытында, сайлау о
кругтерінде
жаппай митинг кезінде сөз сөйлейтінмін, Фуллертон с
кверінде түскі 1
-
ден 2
-
ге дейін

қ
ызметкерлермен жүздеу үшін

сол жерде де сөз сөйлейтінмін. Кейде тропикалық нөсер
жа
уатын, барлығы қолшатыр астында

мекеменің астына барып тұратын, алайда ешкім
кетіп қалмайтын. Үсті
-
басымның барлығы су болып кетсе де, сөзімді тоқтамай
жалғастырумен болдым. Қанша шылқылдап су болсам да, ешқашан суық тиіп
ауырмаппын. Газет
-
журналда
рда жазылған сөздерге қарағанда

теледидар
арқылы
айтылатын сөздер

халыққа әсерін көбі
рек тигізеді. Сондықтан халық алдында сөз
сөйлеу

менің саяси мансабымның мықты жағы болатын.

70
жыл
д
ары дарынды, білімді адамдардың тапшылығы байқала бастады.

Жыл
сайын шамамен 5% жоғарғы білімді адамдар эмигр
ацияланатын болды. Кейбіреулері

Сингапурда білі
мдеріне лайықты дәрежеде жетістікке жете алмаймыз десе, енді біреулері
мансап сатысы тым баяу екенін айтып, қоныс аударып жатты. Дамып келе жатқан
экономиканы білімді адамдармен қанағаттандыру үшін дарынды кәсіпкерлерді, білікті
мамандарды, шығармашылықпен

айналысатын адамдарды, жоғары квалификациялы
жұмысшылардың талаптарын ынталандырып, оларды сақтап қалуға тырыстым.

1980
жылы екі комитет құрдық: біріншісі



оларды жұмыспен қамтамасыз ет
ті,

екіншісі


олардың әлеуметтік мәселелерін шешті.

1959 жылы өкімет
мемлекеттік тіл


малай тілі болады деп шешті.

Біраз уақыттан
кейін жұмысшылар тілі және халықаралық қатынастар тілі


-

ағылшын тілі болу керек
екенін түсіндік. Халықаралық қоғамдастықтың орталығы бола тұра, Сингапур


малай,
қытай, тамиль тілдері арқылы ө
мір с
ү
ре алмайтынын біліп, ағылшын тілін де мемлекеттік
тілдер қатарына қостық.


Көптеген жылдар

бойы

заңсыз далба дүкен сатушылардың және қарақшы
таксилердің көзін құртқанмен де қаланы тазалай алмадық.

Тек

1971 жылы

жұмыс
орындары көптеп аша бастаған кезі
мізде заң қабылдауға және көшелерді тазартуға
мүмкіндігіміз пайда болды. Тамақ дайындайтын заңды далба дүкен сатушыларын, жол
жағалауынан тротуардан канализациялық коллекторы мусор өткізгіші және ағынды суы
бар жабдықталған орталыққа ауыстырдық. 80
-
ші жылд
ың аяғында

біз барлық далба дүкен
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

сатушыларын осындай орталықтарға ауыстырдық. Олардың кейбіреуі керемет аспаз
болғандарының арқасында біздің еліміздегі туристтердің назарын аударатын болды. Ал
біреулері жұмысқа

«Мерседеспен»

келіп, қызметкерлерді жалдайты
н миллионерлерге
айналды. Осындай адамдардың іскерлігі,


қайраттылығы, дарыны Сингапурды жасап
шығарды. Қарақшы таксилердің көзін құрту, альтернативті жұмыс орындарын және
автобус қатынастарын қайта ұйымдастыру арқылы жүзеге асырылды.

Қаланың қаншалықты ла
станғанын анықтау үшін

жасыл ағаштарға назар салу
жеткілікті. Автокөліктерден, автобустардан, дизельді жүк машиналарынан шығатын көп
мөлшердегі газ, өсімдіктерді күйемен орап, соңы олардың қурауына әкеледі. Содан мен,
қоршаған ортаны ластанудан қорғау бөлі
мшесін құрдым. Қызу автожолдарда, автокөлік
шығаратын күкірттің құрамын, түтіннің тығыздығын, шаңның концентрациясын өлшейтін
бақылау жабдықтарын орнаттық.


1984 жылы үкімет қызметкерлеріне жалақыны төлемнің электрондық жүйесі
арқылы беру туралы шешім қаб
ылдадым. Бұл полицияның бақылауы арқылы бір айда екі
рет қолма
-
қол ақшаның тасымалдауын керексіз етті.


Кейін біз электронды төлемдерді
салық және жиындарды төлеу кезінде де қолдана бастадық.

Әлемдік рейтингтік
агенттіктер Сингапурдың заң жүйесін жоғары дә
режеде бағалады. 1997
-
1998 жылы
Сингапур АҚШ, Ұлыбритания, Жапония және басқа да мемлекеттерді басып озып,
әлемнің мықты елдерінің ондығына кірді. 1995 жылдан бастап

саяси және экономикалық
тәуекелдікті бағалайтын Гонконгта орналасқан ұйым Азия елдерінің з
аң жүйесіне баға
берген кезінде Сингапурға Азиядағы жоғарғы рейтингті тағайындайтын.

1987 жылы Сингапурға келіп кеткен Лондондық университеттің профессоры Х.

Д.

Ейсенк жеке бас қасиетін, мінез
-
құлықты, интеллектуалды даму коэффициентін тексеру
үшін психоло
гиялық тесттің керектігі дұрыс екендігін айтты. Мысал ретінде, америкалық
мұнай компаниясында 40000 жұмысшыны психологиялық бақылаудан өткізген 40
психологтың жұмыс істейтінін негізге алды. Бізде маңызды қызметтерге арналған
кандидаттарды психологиялық тес
ттен өткізетін психологтар жоқтың қасы еді. Сол
кісімен әңгімелескеннен соң, Сингапурдың Ұлттық Университетінен керек қасиеттерге ие,
әр түрлі қызметтерге тағайындалатын адамдардың мінез
-
құлқын зерттей алатын
психологтарды көптеп дайындап шығару керектігін

айттым.


Билікке келген кезден
-
ақ сабақ ала бастадық. Әрқашан оқумен болдық, өйткені,
жағдай өзгеріп отырды, ал біз саясатты жағдайға бейімдеу керек едік. Менің бақытыма
орай, үкімет қатарында бірнеше асқан дарын иелері бар болды. Олардың ойлары әркез
жаң
а идеяға толы еді. Кен Сви, Раджа, Суй Сен біз оқыған кітаптарды өзара
айырбастайтын. Біз билікке келген кезде, саясаттан түк хабарымыз жоқ болған, бірақ
әркез абайлап, аңдап басып, кез
-
келген идеяны ептілікпен енгіздік.

Сингапурды коммунистік немесе нәсіл
ге бөлінген қала ретінде емес, тіршілікке
бейімделген қоғам ретінде қалыптастырдық.

Мен қабілетті адамдарды іздеп, оларды
министр және басқа лауазымды шенеуіктер ретінде қойып, халыққа шынайы жанашыр
бола алады деген сенім болды.

Жұмысшыларды өз жағымызда
ұстап, сонымен бірге
капиталмен, біліммен, басқару дағдыларымен бөлісетін және сыртқы саудаға шығаратын,
яғни тіршілік етуімізді қамтамасыз ететін инвесторлардың жағдайын жақсылап жасау
керек еді.

Халық үмітін артқан бір топ ұйымшыл және биік мақсатты көзд
еген
көшбасшылар қолдан келгеннің бәрін істеді. 1965 жылы ЖІӨ 3 миллиард сингапур
доллары болған Сингапур 1997 жылы көрсеткіші 15 есеге өсіп, 46 миллиардқа жетіп,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Әлемдік банктің есебі бойынша бүкіл әлемде ЖІӨ
-
ң көрсеткіші бойынша сегізінші орынға
шыға ала
тынына кім сенген?

Шет елдіктермен қарым
-
қатынас жасау


сингапурлықтарды көп нәрсеге үйретті.
Біз дарынды студенттерімізді дамыған елдерге жібердік, басында сол мемлекет тарапынан
шәкіртақы бөлінген, кейін шәкіртақыны өзіміз бөлетін болдық. Көптеген шет е
лдегі
көшбасшылардан сабақ алумен болдым.

Қазіргі таңда

Сингапур қарулы күштері Оңтүстік
-
Шығыс Азия мемлекеттерінің
арасындағы ең озығы. Оған Армия, Теңіз флоты, Әуе күштері кіреді. Ішкі өнімнің 4.9%
пайызы әскерге жұмсалады.

Әу баста Сингапур қарулы күште
рі Англия және Израил
мемлекеттерінің көмегі арқылы құрылады. Израил қорғаныс күштері Сингапур қарулы
күштерін жоқ жерден жаттықтырып, қаржыландырып, көмегін аямай аймақтағы ең
дамыған әскери күштерінің біріне айналдырып жібереді.


Біз оқу керекпіз, білім
арқылы құралған әлемнің бір бөлігіне айналу керекпіз.
Жеңіліске тап болмау үшін бізді жетістікке апарған мына қағидаттарды ұстану керек: ол



қоғамдық келісім, ол


барлығына бірдей мүмкіншілік беру
,

ол


ең лайықты деген адамға
лайықты жол нұсқау жүйесі.

Соңғысы,

өкіметті басқаратын адамдар үшін өте маңызды.































Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Дональд Трамп
:
ЕШҚАШАН БЕРІЛМЕ!

Дональд Трамп


АҚШ
-
ның ең ірі

«Trump International»

құрылыс

корпорациясының
иегері, миллиардер
. Оның

«Ешқашан берілме!»

атты еңбегін назарла
рыңызға ұсынамыз.


Қиыншылықтарды

жеңу,

сынақтардан

сүрінбей

өту

әрбір

пенденің

өмірдегі

басты

мақсаты

және

ұстанымы
.

Ешқашан

берілгіміз

және

жеңілгіміз

келмейді.

Бірақ

осының

бәрін

жасап

жатырмыз

ба?

Қалауымыз

орындалып

жатыр

ма?

Күнделікті өмірімізде бі
з
көптеген қиындықтарға тап боламыз.

Кішкене

келеңсіздіктерге шыдамай өмірге жеңіл
қарап
,

өмірде

қанша

адамдар сынып жатыр.

Өзін

керексіз бір адам ретінде санап түңіліп
кететін адамдар да болады,

солай емес пе? Тіпті, бастамай жатып
,
қол

сілтейтіндер д
е
жеткілікті.

Бұның барлығы ненің салдарынан деп ойлайсыздар? Егер үлкен жетістікке қол
жеткізем десеңіздер,

көптеген кедергілерге қарсы тұруды үйренгілеріңіз келсе,

бүкіл
әлемге
,

бастысы өзіңізге қандай мүмкіндікке ие екеніңізді көрсеткіңіз келсе, ата
-
ана және
Отан алдындағы борышыңызды орындағыңыз келсе, онда әлемді мойындатқан

Дональд
Трамптың «Ешқашан берілме!»

атты еңбегін
оқып көруіңіз.










Өмірде адам басынан қиыншылық өтпей қоймайды.


Менің айтқаныммен бәрі
келісер
. . .
Қандай көлемдегі сын
ақтар болмасын, оны бастан кешірген адамдар бір
-
бірін
жақсы түсінеді.

Бір жазушы айт
қан
еді: бұл жерден әлі ешкім тірі кеткен жоқ деп.

Мүмкін

артық

айтам
,
бірақ

қарыздарыңыз

миллиард

доллар

көлемінде

болса
,
басқа

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

дәрежеде

ойлай

бастайсыз
.

90
-
жылдары

мен
ің

өз

кепілдігіммен

алған

қарызым

975
миллион

болды
.

Мен банкорт болдым, банктер кудалады, адамдардың барлығы мені
көрсе ат тонын ала қашатын.

Тоқырау

кезеңі

еді
,
жылжымайтын

мүлік

нарығы

уақытша

өмір

сүруін

тоқтатты
.

Бір

сөзбен

айтқанда
,
қайғылы

кездер

болды
.

Радиостанциялар

бұл

мағлұматты

желдің

жылдамдығы
ндай жылдам

таратты
.

Барлығы

тек

менің

империямның

құлағаны

туралы

айтып

жатты
.
Ол

әлем

жаңалығына

айналды
,
бір

ауыздан

барлығы

«
бітті


деді
.
Әрине
,
бұл

керемет

жаңалық

болар

еді
,
менің

орнымда

бас
қа

біреу

болса
!
Өмірімнің

өте

қиын

кездері

. . .
Өзімнің

кінәм

өзімді

сәл

жетістікке

жеткеннен

соң
,
патша

Мидас

сезініп

кеттім
.
Ақыры

мені

құртқан

менің

өзімшілдігім

болды
.

Дегенмен, беріле
салу менде жоқ қасиет
.
Осының арқасында және маған айтылған сын
-
пі
кірдің арқасында
мен сол сәтсіздіктен жеңіспен шықтым.

Мені бұрышққа итерген сайын, мен
жоғалтқанымды еселеп қайтаруға деген құлшынысым да күшейді.

Өзімнің ұстанымымда
берік тұру, табандылығым, күш
-
қайратым, алға қойған мақсатқа қайтсемде жету, берілмеу
арқылы ғана олардың қателескенін мойындата алатынымды түсіндім.

Осы кезде маған не
күш берді?

Сенесіздер ме, осы келеңсіз жағдайды мен сәтті мүмкіндік ретінде санадым.
Барлық мені көре алмағандарға, сыншыларыма, бәріне менің алдыңғы жетістігім
кездейсоқ н
әрсе еместігін, менің ойыммен санасу керек екенін дәлелдегім келді.
Осыдан
алған менің сабағым
-

ойыңызды
мәселеге

емес, оның шешіміне жинақтау.

Мені

Гиннестің рекордтар кітабына түседі деп ойладыңыздар ма?

Жоқ, бірақ менің
ол кітапқа есімім 1990
-
жылдардағ
ы қаржылық құлдырауға байланысты енген.

Мен бұны
мақтан тұтамын. Бұл жағдай маған атақ пен даңқ сыйлады.


Адам өмірінің басты құндылықтарының бірі тұтастық
.


Бұл түсінік бізді бақытты,
денсаулығы мол, көздеген

мақсаттарға тиімді жеткізетін өмірді құраушы

тіркестер
.
Тұтастыққа антоним ретінде «сәтсіздік» сөзін алдым
.

Егер сәтсіздікке ұшырасаңыз, ондай
кездер болып тұрады, оған қарсы ем
-

тек алға, сәтсіздік ешқашан ұдайы болмайды.


Бұл
бізді дұрыс әрекеттер істеуге қуаттайды. Ақыры әр нерсе өзінің шешімін
табады
.
Көптеген
жандар тығырыққа тірелгенде,

сәтсіздік олардың тағдыры

деп балайды.

Ең басты құпия



мықты жігердің


және асқан төзімділіктің басым болуы.

Себебі кез
-
келген
мәселе



біздің
өміріміздің жартысы.

Келісесіздер ғой?

Сол мәселелер

арқылы ғана
өзімізді шыңдап,
жетістікке жете аламыз.

Егер сіз бизнес ашуға дайын болсаңыз, сізге олқылық, ағат
шешімдер, тіпті дерттер қорқыныш тудыра алмайды.

Ешқашан сіздің, иә мына сіздің тап
болған күйіңіз, ең нашары емес.

Мен уәде бере алам, жан
-
жағыңызға қара
ңыз, сізден
ауыр күнді бастан кешіп жатқан адамдар бар.

Ең дұрысы, ондай жағдай туа қалса,
өзіңіздің мүмкіндіктеріңіз бен күшіңізге, ал бастысы жетістікке жетемін деп сену керек.
Бұл тірі қалудың не
месе

қайтсем де жетістікке жетудің амалы емес, бұл
-

сізд
ердің
міндеттеріңіз!

Бәрі сіздің қолыңызда!

Мен әрқашан басқа адамдардың ойын тыңдай біліңіздер, ал
шешімді өздеріңіз қабылдаңыздар деймін. Оқырмандар,

ешқашан интуицияңызды
ескермеуге болмайды
.

Алайда, тәуекелге бас тіккенде, одан ұтатын әлеуетті олжа оға
н
тұрарлықтай болсын!

Әрбір мәселенің шешімін дұрыс тауып, не істеп жатқаныңызды
нақты біл
у керексіз
!

Егер жағдай сіздің жоспарыңызға қарама
-
қайшы келіп жатса,


«Бұл
не? Келеңсіз жағдай ма, әлде зілзала ма?»
,
-

деген сұрақ қойыңыз.

Біз Чикагода 2,7
миллио
н шаршы фунд, 92 қабатты, 800 миллион долларды құрайтын жоба жасадық
.
Оның
құрылысы барысында көптеген қиындықтарға тап болдық.

Бірақ жоба таңғажайып
құрылыс болып қала бермек
.

Сіздер жаһандық жоба барысында қиыншылыққа тап
боламын ба десеңіздер?

Иә.
Ал

бұл қиыншылықтарға шыдамай, бағытыңызды бұрып
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

жібересіз бе?

Қандай жағдай болмасын, бұндай
жағдайды

болдырмаңыз
!
Сіздің
шығармашылыққа деген талпынысыңыз барлық қиындықтарды жеңеді.

Сізді алдыда
дауыл, тасқын күтсе де, жұмыстан шығарып жіберсе де, не жанж
ал болмаса да,

сіз оларды
жеңе аласыз!

Себебі, сізде тегін сақтандыру полисі бар, қандай дейсіздер ғой, әрине, ол
-
сіздің берік ұстанымыңыз «Ешқашан берілмеу!».



Шайқасқа дайынмын!


Сохо



Нью
-
Йоркте орналасқан шағын ғимараттармен салынған аудан.

Бұл
территория қатаң муниципалды ережелерге бағынады.

Менің мақсатым, бұл жерде XXI
ғасырдың қонақ үйін салу болды.

Бұл жер өте ыңғайлы.

«Трамп Сохо» деп аталған 45
қабатты, құрылысы 450 миллион долларды құрайтын кондоминиумды жергілікті
тұрғындар қарсы
лықпен қабылдады.

Әрине, біз оған дайын болдық! Жоба бүкіл
бөлшектеріне дейін ашық көрсетіліп, біздің құрылыс Сох
о
ның аудандық заңының бүкіл
талаптарына сай болды, ақыры бір жылдан кейін рұқсатқа қол жеткіздік. Қиындықтар біз
ойлағаннан да көп еді.

Бұл і
рі көлемді жоспар, алайда біз де оны жүзеге асыра
алмайтындай


майда емеспіз!

Жайсыздық
-

өмірлік жағдайлардың бір көрінісі.

Бір
күнімізді болсын онсыз өткізуге деген мүмкіндігіміз аз. Жайсыздықтарды наразылық пен
түңілу деп емес, өз күштеріңізді көрсетуге

деген шақырту деп қабылдаңыз.

Мәселелерден

әрдайым жоғары тұра біліңіз, өзіңіздің құқығыңызды қорғауға әрқашан дайын болыңыз,
сонда ғана бәрі жақсы болады!

Ешқашан берілмеудің арқасында адамдарға қол ұшын бере
аласыз!

Кейде біреуге бірдеңе беру арқылы, та
ғы бір талантыңызды ашуға мүмкіндік
береді. Қарапайым мысал келтірейін,

жылда мен

сурет салып, шетіне қолтаңбамды қойып,
оны аукционда сатамын.

Кейіннен, түскен ақшаны Нью
-
Йорктағы аш халыққа таратып
береміз, бір сөзбен

айтқанда

қайырымдылық қорын көптеп ұ
йымдастырамыз. Бұл
қаражатты айтпағанда, уақытты да, үлкен күш
-
қайратты да талап етеді. Бірде менің
танысым, бұның бәрі саған не үшін қажет дегенде:

«Өйткені, ол менің қолымнан келеді
!
»
,
-

д
еп жауап бердім. Ойлап көріңіздер,

«Өйткені, мен істей аламын!»

қ
андай керемет
сөз.

Егерде сіз ұстанымыздан бас тартпайтын адам болсаңыз, бір кездері басқаларға да қол
ұшын бере аласыз, осыны ұмытпаңыз!



Мәселенің

бар екенін ұмытпаңыз, сонда ғана олар алаңдатушылық туғызбайды.


Бұл сөздерді ылғи да қайталап тұрғ
ан жөн.

Үлкен мақсатқа жету үшін көп тер төгу
керектігін ұғынған шығарсыз
.

Жобаңыздың масштабы қаншалықты екендігі маңызды
емес, бастысы келеңсіз жағдайлардан


қашып құтыла алмайтыныңызда.

Сіздің тегіңіз
мейлі Трамп, не басқа болса да, жетістікке жетудің

басты жолы қиындықтармен күресе
білу.

Бұған дайын болыңыз!

Наразы топқа қосылмаңыз, жетістік тек сіздің
қолыңызда!

Қазір бір келеңсіз жағдайға тап болдыңыз делік. Сіз жалғыз емессіз, оған
сенімді болыңыз!
Наразы топқа қосылу, қосылмауыңыз сіздің позитивт
і көзқарасыңызда
.
Жағдайды бақылаудан өткізсеңіз, кімнен көмек сұрау керектігін түсінесіз, әрине, ол
өзіңізден!

Сіз тағы баға жетпес ашылым жасайсыз, жетістіктің, бақыттың, күш
-
қуаттың,
денсаулықтың кепілі ол тек мына өзіңіз
.
Кейде өзімшілдігіңізді жаншып,

басу керек.

Егер
бар мәліметтерден жаңа нәрсе ойлап тапқыңыз келсе, ол өте қиын шаруа. Сізден
табандылық пен жігерлік қажет, бұл қиындықтардың бәріне төзу үшін қиын жағдайлар
көптеееп болады
.
Батыл болу, үрейдің жоқ болуы емес, оны жеңе білу.

Мойындаңызд
ар,
жеңілу оп
-
оңай нәрсе, әрі ол бейбақ адамның тірлігі. Көп жағдайда осы табандылық пен
қиынды
ққа сынбайтын қасиеттері арқылы

қарапайым адамдар биік қамалдарды ала алады.
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Айқын мысал ретінде ер жүректігінің арқасында атақты тұлғаға айналған


Авраам
Линко
льнды айтсақ болады.

Өзіңе деген сенімділікті құраушылардың бірі


ержүректік
.

Черчиль дүниежүзілік соғыс кезінде халыққа мына сөздерді айтқан болатын:


Ешқашан, ешқашан
,

ешқашан үлкен

не

кіші болсын, жай
не

ұлы шаруа болсын, ешқашан
қандай жағдай бол
са д
а,
дұрыс шешім мен ар
-
ұяттан басқа ештеңеге берілмең
із
дер.
Ешқа
ндай

күшке бағынбаң
ыз
дар, алдарыңыздағы қарсылас мықты болса да, кейін
шегінуші болмаңыздар
.”



Естеріңізде ме үрейді жеңуге болады деп айтып едім
ғ
ой?

Ержүректілік, жеңіске
деген зейін

қою жетістіктің кілтін алып береді.

Ынтагер болыңыздар, биік қамалды сонда
ғана ала аласыздар
.

Асқан ынта болған жағдайда ғана

жетістікке жетесіздер. Сіздің
жұмысыңызға оптимистік көзқараспен қарайтын кәсіби мамандармен жұмыс істеңіз.
Егерде сіз жұмысыңыз
ды жақсы көрсеңіз,

кедергілерді жеңу әдеттегі шаруаның біріне
айналады
.
Мәселелер

мен сәтсіздіктер сіз ойнап жатқан о
йынның бір бөлігі деп санаңыз.
Егерде
мәселелер
болмаса, ісіңіздің маңызды болмағаны, яғни одан үлкен мүмкіндіктер
күтудің қажеті жоқ
.
Маңы
зды мүмкіндіктер

сәйкесінше ірі
мәселелерді

алып
келеді.

Сондықтан да, сынаққа дайын болыңыздар.

Мынадай жағдайға ұшырайсыздар
ма,

қолыңыздан келгеннің барлығын істеп, алайда оның

нәтижесіз болуы
.

Сонда мына
сұрақтар туындайды:

қалай және қашан бұл әрекет
терді тоқтату керек?


Әдетте, мен
шамадан тыс сабыр сақтаймын”
,
-


дейді автор. Кейде өзіңізді жеңімпаз ретінде
мойындау
керек, ұтылған жағдайдың өзінде

бір бағалы мағлұмат алдыңыз ғой, иә?! Бұны
жаңа бір тәжірибе ретінде қабылдап, сәтсіздікті өзіңіздің па
йдаңызға асырыңыз.

Жай ғана
жан
-
жағыңызға қарап, жаңа мүмкіндіктерді іздеңіз!


Бизнес
-

әлемді танып
-
білудің жаңа амалы!

Бірнеше жыл бұрын осындай ұйғарымға
келдім.
Бизнеске деген бұл көзқарас

баяғыда тіпті аңғармаған көптеген мүмкіндіктерге
жол аш
ты. Барлықтарыңызға берер кеңесім
-

негізгі бизнеспен шектелмей, кеңірек қарап
үйреніңіздер. Әрине күніне бір сағаттай уақытты алу мүмкін, бірақ нәтиже оны ақтайды
.

Неге мен бұған сенімдімін? Сіздер қай елде тұрасыздар? Трамп деген адам туралы
естідіңізде
р ме? Сіздің сұрағыңызға жауабым осы

,

-

дейді автор.




Өмірге хамелеон секілді бейімделіңіздер
.

Мүмкіндік туа қалған жағдайда, міндетті
түрде оны қолданыңыз
.

Тәуекелге бел буып, қателіктерге тап болған жағдайда ғана сіздер
баға жетпес тәжірибеге
қол жеткізесіз
.

Міне, сол кезде, қандай мүмкіндікке ие
болғандарыңызды түсінесіздер.
Б
ар ынта
ңызб
ен шаруаға араласыңыз.

Тіпті

«Қолымнан
келетініне сенімсізбін»
,
-

деген сияқты ойларға уақыт қалдырмаңыз, керісінше
өзіңізге:

«Бағымды сынап көрейін, барлығы
жақсы болады!»,

-

деп айтыңыз.


Кез
-
келген адам өмірде қисынсыз жағдайларға тап болады, мен

де соның ішіндемін.

Қиын жағдай кезінде, ол күлкілі болмайды, алайд
а

өмір сонысымен қызық
.
Бақытқа орай,
кез
-
келген жағдайдан шығатын жол бар.

Сенімді тү
рде мақсатқа ұмтылыңыз,
назарларыңызды қиындықтар мен кедергілерге және олардан қашып кұтылудағы күшке
жұмсамаңыздар. Керісінше, оларды өз өміріңізге қабылдап, сіздерге жұмыс істейтіндей
етіңіз.

Күмәнді жа
ғдайларды қолға алу арқылы ғана

адамдарды өз жағыңы
зға тартасыз.

Икемдірек болып, қиын жағдайларды туа салысымен шешіңіз!

Тағы бір ескеру керек
нәрсе



өзімшілдік
. Егер
де сіз зердесіз қателік жасамайтындығыңызға сенімді болсаңыз,
онда міндетті түрде қателік жасайсыз.

Өзімшілдік


өз
-
өзіңді құрту
.

Сіздің же
тістіктеріңіз
бен табысыңыздың барлығы тырысқаныңыздың арқасы. Үй болсын, басқа да қажет
заттарға

тынбай еңбектенгеннің нәтижесі арқылы қол жеткіздіңіз. Бірақ егер сіз
тәкаппарлық және мансапқорлыққа жол берсеңіз, пьедесталдан құлап кетесіз.

Бұған мен
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

кепі
л бола аламын, себебі бұндай жағдай менің басымнан өтті.

Қарсыластарыңы
здың
наразылығы


көбейген сайын

өзіңізге одан күш
-
қуат аласыз. Кедергіге тап болғанда,
наразылыққа берілмей, сеніміңізді күшейтіңіз. Өзіңізге мынаны айтудан жалықпаңыз:
«
Менің қабалдаға
н шешімім толықтай дұрыс, сол үшін де мен жеңімпазбын!»


Өмірлік тәжірибе
-

керемет мұғалім.

Соның көмегімен кез
-
келген қиындықтарды
жеңе аласыз.
Сол кедергілерге тап болғанда:

«Берілме!»

деген сөзді ұмытпағайсыз.

Бір
ғана сөз өміріңізді жақсы а
рнаға бұрып, ойларыңызды да өзгертіп жібереді.
Жетістіктің
құпиясы осы
.

Егер сіз үлкен олжаға қол жеткізгіңіз келсе, өзіңізді толық сол жұмысқа
арнаңыз, әр күн сайын, мына мен сияқты
. Еріншектік пен әрекетсіздік өз кезегінде сізді
жетістікке апармайды. Зия
ткерлігіңізді және білуге деген құмарлығыңызды
арттырыңыз.

Еріккен адам мен үшін ақылсыз адаммен бірдей.


Бұның сізге қатысы жоқ
шығар
.
Ештеңе оңай келмейді.

Кейде бірдеңеге жету үшін сабырлы
лы
қтан басқа
табандылық та керек.
Өзіңіздің мүмкіндіктеріңізді і
здеңіз
.

Ол мүмкіндіктер қиындықтар
мен сәтсіздіктер деп аталатын ұсқынсыз бетпердеде


жасырынып жатуы мүмкін
.

Әсіресе
бөтен адамдардың сәтсіздіктерінде. Ойланыңыз, сіздің тағдырыңыз сізге қиындықтар мен
келеңсіздіктер арқылы келуі мүмкін. Шығармашылық дүн
иетанымыңызды қосып,
жаһанды түрде ой қозғаңыз.

Ал бастысы, интуицияға сеніңіз, ол сізді алдамайды
.







Ешқашан

берілмеңіздер!


Қандай ауыр қиындықтар болмасын, оны жеңу, онымен
күресу, табандылық таныту, өз
-
өзіңе сенімді болу, міне
,

мені жетісті
кке жеткізген
қасиеттер, сіздің де қолыңыздан бәрі келеді

,

-

дейді Дональд Трамп.
























Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Фергюс О’Коннел
:

ӘРБІР

ІСТІ

ӨЗ

УАҚТЫНДА

ОРЫНДА

Сі
здің

уақытыңызды

кім

басқарады?

Сіз

бе,

сіздің

клиенттеріңіз,

бастықтарыңыз,

әлде

әріптестеріңіз

бе?

С
і
здің

өміріңізді

кім

анықтайды
?

Сіз

бе

әлде

сізді

өз

ырқына

көндіретін

қоршаған

ортадағылар

ма?

Қалай

жобаны

үздік

жасап,

кәсіби

зейін

мен

жеке

өміріңіздің

арасындағы

балансты

сақтап

отыруға

болады?

Б
ұл

сұрақтармен кез
-
келген
жеке бизнесі бар немесе корпора
тивтік ортадағы адам жолыққан шығар.
Жоғарыдағы
сұрақтарға жауап алу үшін Фергюс О’Коннелдің

Әр

бір істі өз уақтында орында


(How
to do a Great Job and go Home on Time, Fergus O’Connell)
шығармасындағы автордың
пікірлерімен таныстырып өтесіз.
















Автор бұл кітапта

TIME

менеджмент
,

яғни уақытты


және жеке басты,


корпоративті дамуды басқарудың


ең тиімді құралдарын ұсына отырып,

жұмыс пен жеке
өмір арасындағы теңгерімді қалай орнату керек
,

соның арқасында армандаған өмірімізге
қа
лай жете
тінімізді үйретеді.
Жұмыстың стилін өзгерту


жеке бастың


таңдауы,

әркімнің
қолынан келетін таңдау.

«Жұмыс


жеке өмір»
арасындағы теңгерімді ұстанатын және
ұстанбайтын адамдардың айырмашылығы



олардың әдеттерінде.


Жаман әдеттерді
жақсыға бұрып
,
бұл қағиданы қатаң ұстанушыларға айналдыратын кітап.

Егер
қалыптасқан өмір жалықтырса,

онда балама таңдау бар. Алдарыңызда,

дұрыс жолдың ізі


жатыр.

Автор
«
балдық карточка»

атты қарапайым және маңызды құралды ұсынады.

Біз
бүгінгі таңда «жұмыс


жеке
өмір» арасындағы
теңгерімнің жайын


есептеу үшін


оның
жақсы күйден қаншалықты а
лыста екенін көрсету мақсатында


бұл карточкамен қалай
қолдануды үйретеміз.

Әр күн,

әр апта,

әр ай,

әр жыл сайын бізде белгілі бір уақыт
бірлігі болады. Уақытқа сұраныс арт
са,

оны қалай дұрыс нәрсеге жұмсайсыздар? «Балдық
карточка» көмекке келеді.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Балдық карточкада толып тұрған шаруалардан бір күнге қалай босаймын?

Бұл
сұраққа былай жауап жазылған:

1. барлық жұмысты өзіңіз істемей,

өкілеттік беріңіз. Әрине, барлық жұмысты
біреудің
иығына асып қою емес, тек бірер
шаруаны бітіру үшін көмек сұрау

2. белгілі бір жұмысты орындау үшін, біреуді үйретуге дағдылау

3. өзіңіз де курс оқысаңыз болады,

жұмыс барынша тез және тиімді орындалу үшін.

4.

басыңқы істерді анықтаңыз!

О
л үшін

«
Мына тізімдегі жұмыстардың біреуін ғана
істей алсам,

қайсысынан бастар едім?»
,


-

деген сұрақтар қоя отырып анықтайсыз.










Автордың тағы бір айтпағы


мерзімнен тыс жұмыстан арылу!





Б
ір шаруаны бітірмей,

екіншісіне көшпеу
.

Әйтпесе
, уақыт көп кетед
і.



К
ейде қалыптасқан жағдайды ауыстырып отырған

да жөн.



А
нтракт уақытын азайту не алып тастау.

«Жасыл уақыт»


және «қызыл уақыт»
деп бөліңіздер.

Қызыл

уақытта ешкім мазаламауын қадағалаңыздар.



У
ақытты босқа алатын адамдардан қорғаныңыз.

Сылтау айтып,

с
ытылып
кетіңіз!



К
үндеріңізді

жоспарлаңыз
.

Шаруалардың т
ізімін міндетті түрде жазыңыз
.
Мысалы,

жұмыс 17:00
-
де бітсе,

16:00
-
ге дейін бітіруге тырысыңыз,

тығыз
жағдай болып қалса,

сіздің қорыңызда артық бір сағат бар.



Р
ационализациялау және жұмысты қарқын
ды жетілдіру арқылы уақытты
үнемдеу
.



Ж
ұмысты

жаба салып,

уақытты бос өткізбең
із
!







Жоғарыдағы айтылғандарды мүдірмей істесеңдер,

уақыт көптеп артылады.

Өздеріңізге марапат ретінде сүйікті шаруаңызбен айналыссаңыз болады.




Фергюс О’Коннел бәріне үл
герудің үш жолын ажыратады:


1.

М
ақсатты нақты анықтап, басыңқы шаруаларды бітірудің керектігін айтады.
Сіздің
мақсаттарыңызға жауап бере алатын ғана әрекеттерді істеңіздер!!!

2.

«Жоқ»

деп айтып үйрену
.

Ол үшін не істеу керек?

Бастысы

келіссөздер жүргізуге
дағды
лану. Деректерге сүйену
.

Иә, бұл оңай шаруа емес. Егер

бұл мақсатты жүзеге
асыра алсаңыз, тағы да уақыт үнемдедіңіз, онда сүйікті ісіңізбен айналыссаңыз
болады
.

3.

Б
асты шаруаларды, қосалқы шаруалардан ажырата алуды үйрендіңіз, мақсатты
анықтап, кейіннен «жоқ
» деп айтқандағы ептілік және әліңіз жететін шаруаларға
ғана кірісуді білесіз. Ендігі кезек тағы

«балдық карточкада».

Оны 6 айға толтырып,
ауырлық мүлдем түсірмеуге тырысыңыз. Егер

нәтижеңе оң болмаса, қапаланбай,
тағы өзіңізді сынаңыз, арасында өзіңізге м
арапат та жасап отырыңыздар.


















«Жеке өмір



жұмыс»
ты қатар алып жүретін, бәріне үлгере алатын адам болу үшін
не кедергі етеді?

Оның жауабы:

Мақұлдауды іздеу.

Бұл қасиеттерден арылу үшін дербес ойлау қабілетіңізді дамыту.
Сыншылардың міндеті



сынау, сіздің міндетіңіз



жеңіске жету.

Өз
-
өзіңді кінәлі деп сезіну
.

Бұл ең пайдасыз эмоциялардың бірі. Менің айтар
кеңесім


өз
-
өзіңді кінәләйтін ойлардан арылу үшін

күнделік

бастаңыз. Әр кез оны
толтырып, барлық сай мәліметті жазыңыз. Бірер айдан со
ң

нәтиже оңтайлы болады, себебі

қай жерде кінәлі сезінбеу керектігін байқайсыз.

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz




Сіз істемесеңіз, басқа біреуді табады
!

Сіз істей алатын
істер
:




Не

істегіңіз

келетінін

ойланыңыз
.
Уақытыңызды

неге

жұмсағыңыз

келетінін

анықтап

алыңыз
.



Жоспарлаңыз
.
Нені
,
қаш
ан

істегіңіз

келетінін

жазыңыз
.



Жоспарға

толық

зейін

салып
,
оны

жүзеге

асырыңыз
.
Жаңа істермен
шұғылданыңыз.











Бұл кітап жайында уақытты үнемдеудің мәзірі(меню) деп ойласаңыз болады. Кез
-
келген нәрсені таңдап алатын


мәзір

деп. Иә, достар, кі
м жақсы жұмыс істейді, кім
барлығына үлг
ереді, сол үйге ертерек қайтады
.

«
Барлығын уақытында үлгеріңдер және
баянды өмір сүріңдер
,
-

дейді Фергюс О’Коннел



Бұл өз қолдарыңда
!

»





















Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Питер Дэниелс:

ХАЛЫҚ АЛДЫНДА СӨЙЛЕУ ӨНЕРІ

Питер Дэниэлс



австралиялық

атақты жазушы, кәсіби

оратор
. Дүниедегі ең көп ақы
алатын бизнес
-
к
онсультант
тардың бірі
.



Ораторлық

қасиет

деген

не?

Ол

бізге

не

үшін

керек?

Сол

арқылы

өмірде

қандай

жетістікке

жете

аламыз?

Қандай

қиыншылыққа

төтеп

бере

аламыз?

Өзімізді

қандай

қырымыздан

көрсете

аламыз?

Осы сияқты

сұрақтарға толығымен жауап алу
үшін

Питер
Дэниелс
тің

«Халық

алдында

сөйлеу

өнері
»

(How

to

have

the

Awesome

Power

of

Public

Speaking

by

Peter J. Daniels
)

атты табысты еңбегін ұсынамыз.



Қарым
-
қатынастың ерекше түрі


Егер сізде бірнеше адам болсын, көпшілік қауым болсын, олардың алдында
сөз
сөйлей алатын артықшылы
ғ
ыңыз болса, онда бұл жерде


қарым
-
қатынастың ерекше
түрі

жұмыс істейтінін білуіңіз керек. Сіздің алд
ыңызда

әрқашан ерікті тыңдаушыларыңыз
болады.
Тіпті оратор шектеулі жағдайларда болса да, тыңдаушылар мейлі кішкене топ, не
көпш
ілік қауым болсын, ораторға назарын


аударады. Көпшілік алдында сөз сөйлеудің
мүмкіндіктерін қолданудың ең қауіпсіз жолы


өздерінің ақылдарын, жүректерін ашуға
дайын адамдарға, сіз баяндайтын ойдың нақтылығы және зияттылығы болып табылады.
Сіздің баяндама
ңызды күтетін адамдар, сізге жылы көзқарас танытып, өздерінің
жақындарынан к
үтетін достық пен мейірбандықты

сізден күтү үстінде болады.
Шындығында, осы топ арасынан сіздің болашақта достарыңыз

да шығып қалуы ғажап
емес.

Сіз адамдармен алдағы


мақсат
-
міндет
теріңізбен, армандарыңызбен бөліскенде, бұл


қарым
-
қатынасты жеке басты және бірегей етеді.
Бірақ

дәл осындай үндеулеріңізді мың
немесе миллион тыңдаушыларға жеткізе білу, кейбіреулердің қолынан ғана келетін, ұлы
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

және ерекше артықшылықтардың бірі болып таб
ылады.

Қарым
-
қатынас беретін
мүмкіндіктердің тере
ңдігін ұғынған кезде ғана

оның ерекшелігін сезесіз.

Қағидаттар:




Көпшілік алдында сөз сөйл
е
у


бұл жалғыздық сезімі



Тыңдаушылар қорғансыз



Тыңдаушылар ерікті түрде тыңдайды



Тыңдаушылар бағынышты жағдайда отыр
ады



Тыңдаушылар сыни көзқарас немесе ынта танытады



Көпшілік алдында сөз сөйлеу


бұл ерекше артықшылық



Өзіңіздің жолдауыңызды біліңіз


Көптеген ораторлардың айтары жоқ болып қалатын жағдайлар болады.
Көпшілік
алдындағы жолдауларыңыз қаншалықты ұзақ болма
сын, оны екі
-
үш сөзбен
қорытындылай алуларыңыз қажет.

«Қалай?», «Неліктен


деген сұраққа толық жауап
бере алатында
й болсын. Келесі айтатын мәселе

ол

тақырыпқа толық тоқталу

болып
табылады. Сіз өз тыңдаушыларыңызды айтқаныңызға көндіру үшін мықты ынтамен
с
өйлесеңіз, таңғаларлық күшке ие болатыныңызды байқайсыз.

Жолдауыңызды дайындау
барысында нақты деректерді қамту үшін

зерттеу жүргізу керек. Дәл осы кезде
оқығаныңыздың
пайдасы

сізге көмекке келіп, сізді керекті ақпаратпен қамтамасыз етеді.

Маңызды сөз сөйл
еу барысында

сіз колданатын сөздерден бөлек

басқа да толық ақпарат
жинау керексіз.

Бұл сіздің сөйлеу мәнеріңізде

сіздің өзіңізге деген сенімділігіңізде анық
байқалатын болады.

Жолдауыңыздың барлық аспектісін қамтуға тырыспаңыз,

ол
жолдауыңызды бұрып, тыңда
ушыларыңыздың ойын шатастырады. Жоғары деңгейде сөз
сөйлеуге кедергі болатын, яғни айқындылықты, драматизм, модуляция және т.б. маңызды
ингредиенттерді жоғалтып аласыз.

Алдыға нық сенімділікпен жүру үшін тек
дайындалыңыз, дайындалыңыз, дайындалыңыз!

Кез
-
ке
лген сөзіңізді

«мен

сіздерге

айттым

ғой!»
,

-

деп бітіретіндей

мықты оратор болыңыз.

Қағидаттар:





Сіз жан
-
жақты ақпараттанған болу керексіз



Көз жеткізе алатын ынтаңыз болу керек



Дайындық билікке кепілдік беред
і



Сөз сөйлеудегі керек материалдан да көп ақпар
ат білуіңіз керек



Ақпараттарды тазартудан өткізіп, негізгісін ғана қалдыру керек



Алдыға бағыттайтын жолды білу керксіз



Сахнаға дайындалу


Кәсіби оратордың өмірінде де

неше түрлі күтпеген ж
ә
йттар болуы мүмкін.
Бірақ ол
жағдайлар

ешқашан сіздің сөз сөйлеуі
ңіздің сапасына немесе қарым
-
қатынасыныңызға
әсер етпеуі тиіс.

Сахнаға шыққан кезде

100% сападан төмен көрсетсеңіз,

оған
қынжылуыңыз керек.
Сыртқы келбет, әркез сенімділікті және абырой
ыңызды бейнелеуі
қажет.
Шаршағандықтан, ауырғандықтан, үрейден өзіңізді

басқаша ұстауға
болмайды.

Ешқашан халық алдында басыңыздағы қиыншылықтарыңызды көрсетпеңіз
!

Кәсіби оратор

ұқыпты болу керек, ұқыпты көрін
уі керек, сөз сөйлеудің алдында, сөз
сөйлеу барысында, одан кейін

ұқыпты болып қала беру керек.

Егер сіз шет елде сөз
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

сөйлейтін болсаңыз, өз тіліңізде сөйлеңіз, ал аудармашылар, сіздің айтқан әр сөзіңіздің
мағынасын түсінетініне көз жеткізіңіз. Бұл өте маңызды.

Бір жағынан қарағанда
ораторлардың барлығы актерлар. Соны пайдаланып, кез
-
келген кейіпке кіре аласыз.

Сахнадағы
ахуал, киім, техникалық бөлшектер, бұлардың барлығы маңызды бөліктің бірі
болып табылады. Сіздің дайындығыңыздың маңызды бөлігі.

Қағидаттар:




Өзіңіздің

қиыншылықтарыңызды

ешқашан көрсетпеңіз



Залдағы тыныштықтан аулақ болыңыз



Электроаппаратураны тексеріңіз



Киім


сөз сөйлеудің жарты бөлігі



Сахнадағы ахуал жолдауларыңызың жетуіне әсерін тигізеді



Платформада
н


аудиторияға қарай түспеңіз


Дұрыс дауыс екпіні


Даусымды жаттықтыра бастаған кездегі ең тиімді нәрсе


ол диктофон болды
. Ең
алғашқы жазбаларымды естіге
нде, жек көретін жіңішке дау
ысым, мыңқылдаған дауыс
екпінім

ыңғайсыздықтан да көп әсер тигізетін.

Көпшілікке шығар алдында

айтатын
сөздеріңіздің әр біреуін айтып жаттығыңыз. Өзіңіздің даусыңызбен жұмыс істеңіз, басқа
адамдардың құлағына сенімділікті, жылыл
ықты жеткізу үшін

дауыс екпінін дамытытуға
тырысыңыз!

Жақсы интонация негізі болып


теле және радио жаңалықтарының
дикторларын тыңдау.
Айқын интонация және дикция, аса маңызды мәнге ие. Сонымен
бірге,

достарыңыздан көмек сұраңыз. Олар сіздің дауысыңыздың
қалай шығатынын
талқыға салсын, тек шынайы түрде.

Әзіл айтқанда жай ғана жымиыңыз. Оратор айтқан
кез
-
келген қалжың:





Шындыққа жанасуы керек



Бірақ жолы болу керек



Күлкілі болу керек



Егер бұған қол жеткізе алмасаңыз
ъ
, онда ақылдырақ болып, қалжыңды
қолдан
баған жөн.

Әрқашан интонацияны басқара біліңіз.
Ол сіз жарықтандыратын салада
өзіңізді атақтырақ етіп көрсетеді. Егер дауыс екпінін басқ
ара білсеңіз, онда тыңдаушылар
дәл сізге келгені үшін өкінбейді. Сізді

қайта тыңдауға келетініне

мен кепілдік бере
аламы
н.

Қағидаттар:




Өз

даусыңызды жиі тыңдаңыз



Өзге

адамдардың ойын тыңдаңыз



Драматургияны дәл уақытында қолданыңыз



Ешқашан айқайламаңыз, дауыстың модуляциясын қолданыңыз



Эмоцияны қолдануда абай болыңыз


жиі жылап не ашуланбаңыз



Өзіңіздің

р
ө
ліңізді ойнап жатқ
аныңызды ұмытпағайсыз



Жымиыңыз, бірақ қатты күліп, халықтың ашуына тиіп алмаңыздар



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Өз тыңдаушыларыңызды мотивациялаңыз


Сөз сөйлеудің ерте шағында

тыңдаушыларға белгілі
-
бір

сенімділікті
ұялату

керектігі
тұрады.

Егер

басында
-
ақ тыңдаушыларыңызды өз жағыңы
зға
шығарсаңыз, сөз сөйлеуді дұрыс бастадыңыз.

Біз, құмырашы іспеттеспіз
,

айтылған
сөзімізбен

адамдарға ерекше ойдың суретін саламыз. Мен, алдында айтқандай, сіздерде
билік бар
,

өйткені сіз


ораторсыз!

Тың
даушылардың назарын аудару үшін

олардан
мақұлдау т
абатын пунктен бастау керек, сосын ары қарай, негізгі мәселеге көшесіздер.

Мәселені

оңай шешілетін етіп көрсетіңіз.

Бұл тыңдаушылар тарапынан

сіздің
айтқаны
ңызға қатысты
негативті сезімдерден алыстатады.

Егер

мен қатал талапты
тыңдаушылардың алдында сөз сө
йлейтін болсам,

бір күн кітапханада отырып,
тақырыбымның негізін толы
қтай ашуға тырсамын, кетерінде
әркім өзіне жаңа мағлумат
алатындай.

Алдыңызда тұрған міндеттен, жабырқау күйге түспеңіз.

Ойыңызға келген
жаңа мысалдарды тез арада жазып алып отырыңыз.

Тың
даушыларды дұрыс жолға
бағыттаудың бірнеше жолын көрсетейін:



Басқа жол жоқ

«Бізде басқа жол жоқ»,



д
еген сияқты сөздер

сіздің айқаныңызбен жүруге
көмектеседі. Орнатылған қарым
-
қатынасты бұзып алму үшін

«сіздерде»

емес
,


«бізде»

деп
айту дұрыс.



Жеке қы
зығушылық мотивациясы

Жеке қызығушылық


өзімшілдік емес.
Жеке қызығушылық


қорғану болса,
өзімшілдік бірдеңені басқалардан ұстап қалу деген мағынаны білдіреді. Жеке
қызығушылық

әр

кез сенімділікті ұялатады, себебі кез
-
келген адамның жүрегіне
бағытталады.

Бұл сәтте керек сөз

«сізге керегі»

бұл тыңдаушыларға бағытталған.



Біліммен мотивациялау

Мотивацияның бұл түрі


сенімділікті ұялатады.
Тыңдаушылар білетінін сіз тек
мақұлдайсыз
.

«Сіздер білетіндей...»

деген сөздермен бастаған дұрыс. Сосын керек
ақпаратт
ы ұсынасыз.



Кінә мативациясы

Бұл мотивацияның түрімен ептеп қолдану керек. Өйткені, жауапты реакция
қайтарылады.

«Сіз өзіңізді қалай сезінетін едіңіз, егер...»,

бұл кін
ә

артатын сөздер болып
табылады.


Үрей мотивациясы

Мотивацияның бұл түрі


оның негат
ивизм
іне байланысты

оңай қолданылады.
Негативті ойлап, іс
-
әрекеттер жасау, көп қайраттылықты қажет етпейді. Белсенді сөздер
қатарына
«Егер сіз бұлай істесеңіз...сізге қиын болады»
.



Ар
-
ұят мотивациясы

Мотивацияның

бұл түрін табысты қолдану үшін

барлығы ти
янақты жүзеге асу
керек.
Ар
-
ұятты негіздейтін мотивация

ең қиыны болып табылады. Сондықтан тиімді
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

түрде әсер ету үшін


үрей

не

жеке бастың қызығушылығы сынды

мотивацияларды
қолданған жөн.

«Сіздер бұны болдырмау
ыңыз

кер
е
к...»

дегендей.

Қағидаттар:




Тыңдаушы
лардың назарын аударуды қолға алыңыз



Талап қою арқылы мотивациялаңыз



Жеке қызығушылық арқылы мотивация беріңіз



Біліммен мотивациялаңыз



Кінә артып мотивациялаңыз



Уреймен мотивация беріңіз



Ар
-
ұятпен

мотивациялаңыз


Жолдауыңызды сызып қойыңыз


Сіздің жағың
ызд
ағы тыңдаушыларға сөз сөйлеу

ж
еңілдеу болып келеді. Сонда сіз
жолдауыңызды сөзбен

не
месе

көрнекі түрде сыза аласыз.

Алдымен

тыңдаушылардың
назарын өзіңізге аударыңыз. Қарапайымдылықты, романти
з
мді қолданып, халықты
таңғалдыруға әрекет етіңіз. Шығармашылықт
ы, бірақ дөрекі болмаңыз.

Мысалы, егд
е
адамдарға, абыр
-
дабырдың кере
гі жоқ. Керісінше, өткен, олардың заманындағы жәйттерді
еске түсіріп, мақтап қойған дұрыс.

Егер сөз сөйлеу барысында, сіздің сөзіңізді бөле берсе,
онда ұйымдастырушыларға бұл жағдайды түзе
тізіңіз.
Егер біреу, жеке сізге қарсы шығып
жатса және ешкім көмекке келмесе, онда бұны мүмкіндік ретінде пайдалананып,
мынандай әрекет істеуге болады:





Ол адамды тәрт
і
п сақтауға шақырып, оған сөз бергенше тынышталуын айту



Онымен сөз таластыру



Тыңдаушылар
ға

оға
н қол шапалақ жасасын деп үндеу

кейіннен ақырын
өзіңіз

шапалақтау



Оған назар салмай, сөзіңізді жалғастыра беру



Сөз сөйлеу барысында логикалық және ақылға қонымды

ой тұжырымдау керек.
Тыңдаушыларыңыз келісетіндей

сөздері
ңіз өтетіндей сөздермен, мыса
лы

«Бұл факт
негізіндегі, ең тиімді шешім осы...», «сіздер менімен келісесіздер ғой».

Қағидаттар:




Тыңдаушыларыңызды қарапайымдылықпен және романтизммен баурап
алыңыз



Жағдай мүмкіндік берсе, сахналауды да қолданыңыз



Егер жағдай болса, ар
-
ұятқа

да тиіңіз



То
сқауылдарға мықты төтеп беріңіз



Логикалық ой тұжырым жасаңыз



Шешімнін оңай жолын таба біліңіз



Сөзіңізді өлең шумақтарымен

әнмен

толықтырыңыз






Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Стильді

болыңыз


Кіріспе бөлімі
кезінде қателік жасап алмаңыз
.

Құрметті

керек адамға беріңіз.
Ұйымдастырушыла
рдан алдын
-
ала залда құрметті адамдар бар
-
жоғын сұрастырыңыз.
Белгілі
-
бір жұмысты керемет атқарған

ерекше адамдарға марапат жасап

мадақтаңыз.

Оратор жақсы сөз сөйлеп, тақырыпты толық аша алмаса, мақсаттың нәтижесіз болғаны.
Егер шынымен, жақсы шыға алмаған

болсаңыз, о
нда сізді шақырған адамдар үшін

ұятты
болады.

Сіз қалаған кезде қол шапалақ шақыратын

ерекше сәттер болады. Ол уақыт пен
мазмұнға байланысты. Бұған жетуге, тәжірибе көмектеседі.

Кейбір лекторлар сияқты

тақырыпты нақты ете түсетін пунктер қолдан
ыңыз. Мысалы, 1,

2,

3, бәрін атап шыққанша.

Әрқашан стильге мән беріңіз.

Спортшының өзінің ерекше стилі бар болғандай,
өзіңіздің жеке стиліңізді қалыптастырыңыз. Сіздің мінезіңізге қарай негізделген, өзіңіздің
стиліңізді!

Джон Уэйн,

әдемі жүріс пен ерекше
дауыс тембрінің иесі болғандай, дәл бізде,
ерекш
е қимылдарға

не

болмаса

мінезге иеміз.

Қағидаттар:



Кіріспе бөлімінде

қателік

жасамаңыз, атақты адамдарға сөз беріп не оларды
марапаттаңыз



Ең басында назарды өзіңізге аудару керек



Келісімге келетін нүктелерді
табыңыз



Факт ұсынып, драмаластырыңыз



Қатты

сөзден кейінгі тыныштық, реакция тудырады



Пункт пен қағидаттарды кезегімен айтып отырыңыз



Есте қалатын стильді дамытыңыз


Жауапкершілікті

тереңнен

сезініңіз


Халық алдында сөз сөйлеу



үлкен жауапкершілікті талап
етеді. Ұсынып отырған
материалды майда
-
шүйдесіне дейін зерттеңіз, өйткені тығыз дисктер, DVD, мақала,
айтылған сөздеріңіз, бұл оқиғадан кейін де, әрекеттерін жалғастыра береді.

Шындық пен
білімді ұсыну үшін

уақыттың сынына төтеп беретін фактілерге сүйену к
ерек. Оратордың
уысынан қандай да болмасын бір сөз шығарда, оның шынайы екеніне жауапты болу керек.

Бастап келе жатқан және кәсіби ораторлардың

арасындағы айырмашылық, тақырыптағы
нақтылық және ерекшелік болып табылады.

Бірнеше ораторлар сөйлеген

кезде

әрі
птесіңіздің уақытын алып қоймағандығыңызға сенімді болыңыз.

Егер
сіз

көпшілік алдындағы сөз сөйлейтін оратор болсаңыз, онда сәтсіздікке ұшырағанда,
қатты мұңаймаңыз. Тіпті, кәсіби ораторлар да, сәтсіздікке ұшырап жатады.

Жаман
тыңдаушылар болмайды,

дұрыс е
мес ақпараттанған немесе дайындықсыз шығатын
ораторлар болады.

Сіздің жауапкершілігіңіз

сізден ең жақсыны талап етеді. Осылай істеу
арқылы

сіз әр шыққан сайын күшіңізді шыңдайсыз
!
Қағидаттар:




Өзіңіздің материалыңыз үшін дайын зерттеулер жүргізіңіз



Өзгелер
ден ұрламаңыз



Сөз сөйлеу уақытына қатысты шынайы болыңыз



Өзіңізді тиынға сатпаңыз



Барлығы сіздің ғана бақылауыңызда болуы керек



Сәтсіздіктер сізді тоқтатпауы керек

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



Бағалаңыз, бағалаңыз


Көпшілік алдында сөз сөйлеу барысында

сіздің көрсететін кү
шіңіздің т
абысты

не
сәтсіз бағалануының әдістерін анықтау керек.
Қарапайым бақылау тізімін жасап шығарып,
сол арқылы өзіңізді бағалаңыз. Мысалы, былай:





Овацияның саны мен ұзақтығы



Ұсыныс пен қайта шақырулар



Келген алғыс хаттар



Ақы



Кітаптар мен материалдарт және т.
б



Бағаны сөз сөйлей бастаған кезде

халықтың сізді қабылдап отырған әсеріне қарап,
берсеңіз болады.

Бағалаудың ең тиімді жолы



сөз сөйлеп болған соң, адамдардан мінеп
-
сынауын,
яғни ойын сұрастыру. Егер біреу

сіздің шыққаныңызды мақтап,

«барлығы
керемет»

болды десе, ұялмай

нақты не нәрсе ұнады деп сұрап алыңыз.

Ал сізге
арнап

жазылған хаттардың жөні бөлек. Өз ойын айта салғанға қарағанда

отырып, уақытын
бөліп, жазған хат ерекше бағалауды негіздейді.

Егер сізді қайта
-
қайта шақырып, төлейтін
ақшасы да, жоғар
ы болса, онда сіз

«көпшілік алдында сө
з

сөйл
еу шеберінің иесі
атанғаныңыз»
!

Қағидаттар:




Бағалау әдістерін дамытыңыз



Реакцияны бағалап, керекті түзетулер енгізіңіз



Ең жақсы реакция, сізді қайта шақыру болып табылады.



Өмір сүруіңізді қадағалау


Өздеріні
ң
айтқанын істемейтін ораторлар

мені қынжылтады.
Бұл жалған нәрсе ерте
ме, кеш пе

адамдар олардың сөздерінің бос екенін түсінеді. Бұл әлемдегі ұлы ораторлар,
белгілі


бір салада жетістікке жеткендер. Сол арқылы да олар халық алдында сөз
сөйлеуге және естілу
ге құқылы.


Жасанды болмаңыз
.

Шынайы болып, өзіңіз ұсынған жолмен өзіңіз бастап жүріңіз.




Ешкімге және еш нәрсеге қарамастан

жетістікке жетуге ұмтылыңыз.

Адамдардан алған көмекті бағалай білу керек.

Ораторлар сезіну керек

қиын
қағидаттардың бірі


адам
дарға қарыздарын қайтарып, олармен жетістікті бөлісу.

Сөйлеген сөзіңіздің дұрыстылығын әр кез д
ә
лелдеумен болу керек.

Қағидаттар:




Шынайы болып, өзіңіз ұсынған жолмен өзіңіз бастап жүрің
із





Жағдайға байланысты

дұрыс көрініңіз



Өзіңіздің өміріңізден а
лынған мысалдармен бөлісіңіз, тыңдаушыларыңызбен
өміріңізді бөлісіңіз



Қарызды қайтарыңыз



Өзіңіз айтып жатқан нәрсеге

өзіңіз қызығушылық танытыңыз



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Күшіңізді қалай босатасыз?


Ба
сқа мамандық іспеттес

ораторлық жұмыс табысты бол
у

үшін

ол өзіне тексеруден
өт
кен бірнеше аспекті қамтиды.
Олардың кейбірін елемеуге, қолданбауға, негізге алмаса
да болады, алайда, сіз оратор шебері болам десеңіз, белгілі аспектердің барлығы қолданыс
табу керек.

Бірінші аспект


өз жолдауыңыз арқылы жеткізгіңіз келген ойыңыздың
қарап
айымдылығы мен нақтылығы. Бұл баяндама 50 с
өзден аспауы қажет, барлығы өте
-

өте нақты!

Екінші аспект



сіздің тақырыбыңызды нақты ашатын және көркейтетін пунктер
мен қағидаттардың болуы.

Үшінші аспект



сөздеріңізді дәлелді ету үшін

зерттеу жүргізу.

Төртін
ші аспект



барлық жазылған материалдардың жеңіл жоспары. Ол сізге
сөзіңізді қорытындылау кезінде көмекке келеді.

Қорытынды аспект



әр сөйлемге лайықты дауыс ырғағы және сіз сөйлеген
сөздерге қосымша мән беретін дауыс екпіні, сонымен қатар, бағалау!



Жиі

ұмытылатын қосымшалар


1.



Ішетін

таза су бар ма екенін тексеру

2.

Дәретханаға міндетті түрде барып келу

3.



Суық тиіп

не тамағыңыз бітіп қалса, бір кесек ананас жеп алыңыз

4.

Сахнада тұрғанда

сәуле түсіретін үстіңіздегі заттарды шешіп тастаңыз

5.

Сахнадан қалай кететініңізді алдын
-
ала ойлаңыз

6.

Баспалдақтар мен рампаға назар аударыңыз

7.

Жазбаларыңыз ыңғайлы жерге қойыңыз, оқу барысында кедергі болмасын

8.

Подиумның беріктігін тексеріңіз

9.

Жазбаларыңыз сырғып

не ұшып кетпейтінде
й болсын

10.

Кондиционер, вентилятор, жылытқыштардан ары тұрыңыз

11.

Аудио жүйені тексеріңіз

12.

Бірнеше адамға қарағанда

көпшілікпен жұмыс оңай жүреді

13.

Болатын уақытын тағы тексеріп, ұзақтығын қараңыз

14.

Бағдарламаның өтуіне жауап
ты адамнан қалай

бастау жөнінде

кеңес сұраңыз

15.

Бас жетекшімен кездесіп:


А
.
С
ізге берілген уақытты растасын

В
.
Б
ұл бағдарлама созылып кетсе, ол не істейтінін сұраңыз. Күлкіні жауап ретінде
қабылдамаңыз.

16.

Ада
мдар жалыға бастағанын көргенде

уақытты созбаңыз

17.

Еш
қашан шаршадым, ауырып тұрмын деген жеке бастың шаруаларын айтпаңыз

18.

Ұйымдастырушылар, сіздің шарттарыңызды қабылдайтынын, ұйден шықпастан
тексеріңіз

19.

Балалары бар, иттері бар, бір сөзбен тыныға алмайтын жер үйге тұрақтамаңыз

20.

Жағдай мен шартта
рды негізге алып, соған лайықты стильде болыңыз

21.

Егер ақылы сөз сөйлесеңіз, келісімге отыру барысында, ақшаңыздың бір бөлігін
беруді талап етіңіз

22.

Мас адамдардың алдында сөз сөйлемеңіз


оларды ешқашан жеңе алмайсыз

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Ең жақсы ораторлар


1.

Акте
рлар

2.

Кәсіби дикторлар

3.

Сату
бойынша

менеджерлер

4.

Патша отбасының мүшелері

5.

Телебағдарлама және концертті ж
ү
ргізушілер

6.

Уағызшылар

7.

Авиакомпанияның стюардтары

8.

Саясаттанушылар

9.

Диспетчерлер



































Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Роберт Кийосаки:
"БАЙ ӘКЕ, ЖАРЛЫ ӘКЕ"

Роберт

Тору

Кийосаки



американдық

кәсіпкер,

инвестор,

жазушы,

мұғалім.

26

миллион

данамен

тарап

кеткен

он

бес

шақты

кітаптың

авторы.

47

жасында

«Бай

әке
,

жарлы

әке
»

бестселлер
і
н

жазып

шығарды.








«Бай әке, жарлы әке»

атты бұл кітап әлемдегі барлық ата
-
аналарға


баланың ең басты
мұғалім
дер
іне арналады.




I
Б
ӨЛІМ


Бай әке, жарлы әке


Менің 2 әкем болатын: бай және жарлы. Бірі жоғарғы білімі бар, мәдениетті,
PhD
атағы бар болған
;

2 жылда 4 жылдық колледжді оқып бітірген. Одан кейін Стенфорд
университетіне, Чикаго және Солтүстік
-
батыс университетіне білімін шыңдауға кеткен
болатын, әрқашан стипендия алатын. Екінші әкенің білімі әлдеқайда төмен еді.

Екеуі де
мансап қуып, өмірлерін ж
ұмысқа арнаған. Екеуінің де табыстары болатын. Бірақ бірі өмір
бойы ақша жетіспеушілігіне ұшырап отыра
ты
н. Екіншісі Гаваядағы ең бай адамға
айналды. Бірі артынан оншақты миллион долларды, қайырымдылық қорларын, мешітті
отбасына мирасқа қалдырып кетсе, екін
шісі төленуге тиіс шоттарды қалдырып кетті.

Екі
әкем де мықты, ақылды, беделді болатын, екеуі де өмірлік тәжірибеде жинаған ақылдарын
айтып отыратын, әрине, екеуінікі екі түрлі еді.
Екеуі де білімді насихаттаған, бірақ білім
алу курстары бір
-
біріне ұқсамай
тын. Егер менің бір ғана әкем болғанда
,

мен оны
ң айтқан
өсиеттерін қабылдап

не
месе

қажет

етпейтін едім. Екі әкем бар болғандықтан, екеуін
ің
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

айтқанын кері итере салмай

салыстырып, көп ойланып, содан кейін ғана шешім
қабылдайтын әдет шығардым.

Бар мәселе мын
ада еді, бай әке әлі бай емес, жарлы әке әлі
жарлы болмағандығында.
Екеуі де енді мансап қуып, енді ақша және отбасы мәселесін
шешуді бастап жатқандар. Ақшаға екеуі екі түрлі көзқарас танытатын. Бір әкем: «
ақшаға

құнығу



бар

жамандықтың

түбірі»
. Екінші әк
ем:

«ақша

жетіспеушілігі



бар

жамандықтың

түбірі»
. Үлкен әсер ететін мықты екі әкесі бар жас өспірімге, яғни маған
шешім қабылдау өте қиын болатын.
Олардың көзқарасының айырмашылығы ақша
мәселесі кезінде анық байқалатын. Мен екеуінің айтқанын

«Неге

ол

был
ай

айтады?»
,
«Неге ана кісі секілді емес?»


Байдың баюы, кедейдің кедейленуі, орта таптың қарызда
н өмір бойы құтыла
алмауы ақша

ұстауды мектепте емес, үйде үйрететіндігінен.
Көпшілік қауым ақша туралы
мектепте емес, ата
-
анасынан үйренеді. Жарлы әке баласын
а ақша жайлы не деп ақыл айта
алады.
Ол жай ғана:

«Мектепте

қалып,

сабағыңды

жақсы

оқы»
. Бала сабағын жақсы
оқып, қызылға бітірсе де, қаржылық шаруаларда оның миында еш білім болмайды, ал
уақытты ешкім кері бұра алмайды.

Ақша тақырыбы мектептерде қозғалмай
ды. Мектеп тек
мектептік және кәсіптік білімді насихаттайды. Біздің мемлекеттік қарызымыз жоғарыда
отырған ақша жайлы түк білімі жоқ жоғарғы білімді саясаткерлер, өкіметтік
шенеуліктердің арқасы.

Бір әкемнің мына
дай әдеті бар еді:
«Мен мынаған жағдайым жоқ

»
.
Ал екінші әкем бұндай сөздерді мүлдем айтқыздырмайтын. Мына сөздерді қолданғаның
дұрыс:

«Мына

нәрсеге

қолымды

қалай

жеткіземін?».

Жақын арада байып кететін әкем
кері
сөйлегенде ми жұмысын тоқтатады:

«
Егер

сен

м
ына

нәрсеге

қолымды

қалай

жеткіземін?»
,

-

деп айтатын болсаң, миды жұмысқа дайындайсың. Болашақ бай әкем
барлық нәрсеге қол жеткіземін деген ойы болмаған, ол жай ғана өзінің миын
жаттықтыратын. Ми


әлемдегі ең қуатты компьютер емес пе? Ол ылғи:

«Менің

миым

күннен
-
күнге

қатаюда,

себебі

мен

миымды

жаттықтырудамын.

Миым

мықты

жұмыс

істеген

сайы
н

мен

көбірек

табысқа

кенелемін»
.

Екі әкем

де тынбай еңбек етумен болды,
бірі ақша мәселесі туындағанда ұйқыға кететін, екіншісі керісінше бұл жағдайда өз
-
өзін
жаттықтырумен болатын. Стратегиялық нәтиженің көрс
еткіші бірінің қаржылық жағдайы
жақсарса, екіншісінікі әлсірей бастағандығын көрсетті.

Бір әкем айтатын:

«Байлар

салықты

көбірек

төлеп,

табысы

аздарға

жәрдемдесу

керек»
.
Екіншісі:

«Салық



өндірушілерді

жазалайды,

жұмыссыздарды

-

марапаттайды»
. Біреуі мына

өсиетті
айтса:

«Жақсы

оқы,

жақсы

мекемеге

жұмысқа

тұрасың»
. Екінші әкем:

«Мықты

оқы,

кейін

жақсы

компания

тауып,

оны

сатып

аласың»
. Бірінші әкем:

«Менің

бай

болмауымның

себебі,

менің

балаларым



сендер

барсыңдар»
. Екінші әкем:

«Менің

бай

болуымның

себебі,

менің

балаларым



сендер

барсыңдар»
. Бірі ас үстінде ақша, бизнес
жайлы әңгімелерді құптаса, екіншісі ондай әңгімелерге рұқсат бермейтін.

Бір әкем:

«Ісің

насырға

шапса,

тәуекелге

бел

бума»
,

«Біздің

үйіміз



ең

ірі

актив»
.
Екіншісі:

«Тәуекел

түбі

желқайық



мінесің

де

өтесің»
,

«Менің

үйім



пассив,

егер

сіздің

үйіңіз

ең

ірі

актив

болса,

онда

сізді

келеңсіздіктер

күтпек»
. Екі әкемде шоттарды төлейтін, бірі ерте,
екіншісі соңғы болып.

Бір әкемді демалыс, медициналық сақтандыру, 20 жылдан астам
еңбектен кейінг
і үкімет ұсынатын жеңілдіктер қызықтыратын. Екіншісі толық қаржылық
дербестікке сенетік. «Жеңілдік» деген нәрсеге қарсы болатын, оның ойынша, ол әлсіз
және қаржылық тәуелді адамдарды тудыратын.

Бірі бірнеше долларды үнемдеуді ойласа,
екіншісі жай ғана инве
стициямен айналысатын. Бір әкем мені ғажап түйіндеме жазуды
үйретсе, екінші әкем жұмыс күшін ұйымдастыратын бизнес жоспарды құрастыруды
үйретумен болды.

Екі мықты әкемнің болуы маған оларды салыстырып, ой түйіндеуге
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

ықпалын тигізумен болды. Менің байқағаны
м, адамдар өз өмірін өзінің ой
-
пікірі арқылы
құрастырады.
Менің жарлы әкем:

«Мен

ешқашан

бай

болмаймын»
, бұл сәуегейлік ақыры
орындалды. Менің бай әкем өзін ылғи бай сияқты ұстайтын :

«Мен

бай

адаммын»
, өйткені
бай адамдар

«мен

ешқашан

бай

болмаймын»
,
-

деп

айтпайтын. Ол тіпті қаржылық
кедейленуге ұшырағанда да мойымады, өзін баймын деумен болды. Ол әрқашан өзіне:

«Кедей

болу

мен

кедейлену

деген

екі

түрлі

ұғым»

деген сөздерді қайталайтын.



Менің байқағаным, менің жарлы әкем аз тапқаны үшін жарлы емес, оның
ойы және
іс
-
әрекеттері үшін жарлы екен. Сонымен мен жарлы ма, әлде бай әкемді ме, қайсысын
тыңдау керек едім?

Екеуі

де білім ал, оқы, үйрен деген өздердің иесі болатын.
Ал бастысы
қандай білім, не оқу, нені үйрену? Бірі менің тынбай оқып, дәреже алып, жақс
ы мекемеде
бухгалтер
-
сарапшы, коммерсант, ақша үшін немесе ақшаға жұмыс істегенімді қалады.
Екінші әкем оқуды насихаттап, қалай бай болуды үгіттеп, ақша қалай жұмыс істейтінін
түсіндіріп, ақшаны өзіңе қалай жұмыс істетуді үйретумен болды. Ол мынаны мың
қай
талайтын:

«Мен

ақшаға

емес,

ақша

маған

жұмыс

істейді»
.

Мен 9 жасымнан бастап, ақшаға қатысты нәрселерді бай әкемнен үйренемін деп
шештім.
Осылай жарлы әкемнің білімі жоғары болса да, оны тыңдамаймын деп шештім.

9
жасымнан бастап ақшаның заңдылықтарын үйре
нумен болдым. Менің бай әкем мені 30
жыл үйретті, тек 39 жасымда, мен толық бәрін үйреніп, ұғынғаннан кейін үйретуді
тоқтатты. Ақша биліктің бір түрі. Ал одан өткен күшті құдырет


қарж
ылық білімнің
болуы. Ақша келіп

кетеді.
Егер сіздер ақшаны басқаруды үй
ренсеңіздер, онда бай адамға
айналасыздар.

Барлығы

айтылып, барлығы істелгеннен кейін 30 жыл қайталанып келе
жатқан 6 сабақты бастап үйрендім.
«
Менің кітабым
,
-

дейді Роберт Кийосаки,
менің бай
әкем үйреткендей оңай жазылған


6 сабақтан тұрады. Бұл сабақта
р


барлық сұрақтың
жауабы бола алмайды, бірақ жағдайыңызды жақсартуға арналған кестелер тізбегі
болып табылады
»
.




II
Б
ӨЛІМ


1

c
абақ. Байлар ақшаға жұмыс істемейді


«Әке,

қалай

бай

адамға

айналуға

болады?
». Әкем газетттен басын алып:

«Балам,

неге

оны

сұр
адың?»
,
-

деді. Мектептегі балалардың барлығы Майк екеумізбен араласқысы
келмейді,

«сендер

кедейсіңдер!»

дегенді қайталай береді.

«Ал,

балам,

егер


бай

болғың

келсе,

онда

ақша

табудың

жолын

үйрен»
.

«Ал

мен

қалай

ақша

табамын?»
,
-

деп мен
сұ
рағанымда

әкем:

«Өзіңнің

басыңмен

ойлан»
,
-

деді де қоя салды.


Келесі

күні

Майкке

әкемнің

айтқанын

айт
ы
п

бердім
,
біз

Майк

екеуміз

осы

мектептегі

жалғыз

кедейлер

едік
.
Біз қатты жарлы болмасақ та, басқа балалар сияқты жаңа
велосипед, жаңа бейсболды қолбақтарға, барлық жаң
а нәрсеге қол жеткізе алмадық. Әке
-
шешеміз тамақ, киіммен қамтамасыз етті. Менің әкем әдетте:

«Бірдеңені

қаласаң,

сол

үшін

жұмыс

істе»

дегенді қайталайтын. Ақыры мен Майкке әріптес болуды ұсындым, ол
келісім берді, менің алғашқы бизнес әріптесіме айналды.
Бай сыныптастарымызды еске
түсіретінбіз, жүрегіміз ауырса да, оның бір пайдасы болатын, яғни

жаңа ой
,

жаңа
мотивация

беретін.

Алғашқы бизнес жоспарымыз құрдымға кеткен кезде, менің әкем
күлімдеп, бай болғыларың келсе, Майктың әкесінен сұраңдар деді. Ол кей
ін ең бай адамға
айналмақ.

Майктың әкесі бізге ақшаны қалай табудың жолын үйретемін деп уәде
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

берді.

«Тек

маған

жұмыс

істейсіңдер,

сонда

ғана

үйрете

аламын.

Мен

мектептің

жүйесі

сияқты

көп

сөйлеп,

көп

оқытпаймын,

мен

тәжірибеде

көрсетемін»
,
-

деді Майктың ә
кесі.

Басында еш нәрсені түсінбедік, бізді қанап, қинап жұмыс істетіп жатыр, өтірікші деумен
болдым.

Майктың әкесі:

«Егер

сен

өмірдің

сабақтарын

үйрене

алсаң,

тек

ұтумен

боласың.

Үйрене

алмасаң,

өмір

сені

итерумен

болады.

Адамдар

екі

нәрсе

іст
ейді.

Бірі

те
к

өмірдің

тепкісін

қабылдайды,

келесі

бірі

ренжіп,

итерсе,

итеруге

көшеді.

Бірақ

олар

өзінің

бастығына,

жұмысына,

жарына

соққыны

қайтарады.

Оларды

өмір

итеретіндігін

білмейді.

Егер

өмірдің

соққысына

шыдай

алмасаң,

сен

осал

адамсың.

Мені

өзіңнің

мәселелерің

үшін

айыптама!

Мәселе

менде

емес,

сенде!»

Менің бай әкем, яғни Майктың
әкесі, болашақ Гаваядағы ең бай адамның №1 сабағын ойға түйдім:

«Кедейлер, орта
таптағы адамдар ақша үшін жұмыс істейді».

«Байлар ақшаны өзіне жұмыс істетеді».

Менің бай әкем №1 сабақт
ы жалғастыра келе:

«
С
ағат
ына

10

цент

үшін

жұмыс

істегенің

үшін

ашуланғаның

дұрыс,

оны

қанағат

еткеніңде

мен

сенімен

жұмыс

істемеуші

едім.

Түсінесің

бе,

шынайы

оқып
-
үйренгің

келсе,

күш
-
жігер,

қайраттылық,

асқан

ынта

болу

керек.

Ашу



бұл

формуланың

бір

түрі
,

ашу

махаббатпен

бірігіп

құштарлықты

оятады.

Мәселе

ақшаға

келгенде,

адамдар

қауіпсіздікті

ойлайды,

бұл

құштарлықтан

емес,

үрейден

туындайды.

Төленуі

тиіс

шоттардан

шошып

ояну

өмір

емес.

Жұмыс

өзіңе

қауіпсіздік

сезімін

ұялатады

деген



өз
-
өзіңді

алдау.

Ақ
ша

адамдармен

қалай

басшылық

ететінін

көргенмін,

ол

қақпанға

түспеңдер,

керісінше

сендер

ақшаға

басшылық

етіңдер»
.

Адамдардың эмоцияға беріліп және айқын ойлаудың арасындағы
айырмашылықты анықтай алу керек. Бұл өмір бойы керек болатын сабақ.

Бай әке Майк
е
кеумізге:

«Миларыңды

іске

қосып,

тегін

жұмыс

істеңдер,

сонда

сендер

мен

төлегеннен

де

үлкен

қаражат

табудың

жолын

табасыңдар.

Басқалар

көре

алмайтын

нәрселерді

көресіңдер.

Мүмкіндік

деген

көздің

алдында

тұрады

емес

пе?

Бір

мүмкіндікті

көргеннен

соң,

өмір

б
ойы

бірінен

соң

бірін

көре

бастайсыңдар.

Ақша

сендерге

жұмыс

істейді».



III
Б
ӨЛІМ


2
с
абақ. Қаржы сауаттылығын оқудың қажеті қанша?


1994 жылы маған 48 жас болғанда
, мен шаруаларды атқарудан шегіндім.
Мен және
менің әйелім Ким екеуміз үшін өмірімізде үлке
н өзгерістер болды. Біз жұмыс істемесек те,
ақшамыз автоматты түрде еселеп өсіп отырды.

Майк империяны басқаруды таңдаса, мен
істен кетуді таңдадым.

Адамдармен қарым
-
қатынас барысында менен не нәрсені істесе
болады деп сұрайтын? Оларды:

«Қалай

бастаса

бола
ды?»,

«Қандай

жақсы

кітапты

ұсына

аласыз?»,

«Балаларымызды

неге

және

қалай

дайындаймыз?»,

«Табыстың

құпиясы

неде?»,

«Мен

миллиондарымды

қалай

табамын?»

Көпшілік қауым олардың тағдыры
тапқан ақшасына байланысты емес екендігін түсінбейді.
Адамдар байығанын е
стігенде
қуанамын, бірақ мәселе банктегі шоттардың қанша екендігінде, онымен қанша ұрпақты
асырауға болатындығында емес.

Менен

«Қалай

тез

арада

бай

болуға

болады?»,

«Неден

бастау

керек?»

деп сұрайтындардың көптеп көңілін қалдырамын. Маған бай әкем
айтқанда
й:

«Егер

сіз

бай

адам

атанғыңыз

келсе,

қаржылық

сауаттылыққа

ие

болуыңыз

керек».



Біздің қазіргі мектептер іргетассыз үй қаланатынына сенеді. Мектепті бітірген
баланың миында қаржылық сауаттылық жоқ. Қарыздан көз ашпай, жұмысы іске баспай
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

жүрген адам тез
арада бай болуды ойлайды, оның салған құрылысы міне
-
міне құлайтын
дәрежеде болады.

Майк екеумізге бала кезден бастап қаржылық сауаттылық іргетасын бай
әкеміз қалатқан болатын.

№1
ереже. Сіздер актив пен пассив арасындағы
айырмашылықтарды білу
леріңіз

керек
және активтерді басқару
ларыңыз

керек.
Егер бай
болғыңыз келсе, онда осымен болғаны. Көптеген адамдар актив пен пассивтің
айырмашылығын білмегендіктен қаржылық күрес жүргізеді.

«
Бай

адамдар

активтерді

иемденеді.

Кедей

және

орта

таптағы

адамдар

актив

деп

сан
айтын

пассивтерді

иемденеді.»

Бай әкем түсіндіргендей:

«Актив

деген

сөзбен

емес,

санмен

анықталады.

Егер

сіздер

санды

оқи

алмасаңыздар,

онда

активке

қолдарыңызды

жеткізе

алмайсыздар.

Егер

бай

болғың

келсе

сандарды

оқып

қана

емес,

түсінуің

де

керек.

Сандар

сөз

іспеттес.»

Актив деген қалтаңызға ақша салатын нәрсе.

Пассив деген қалтаңыздан
ақшаны қағып алатын нәрсе.

Ақшаның көп болуы біреудің қаржылық мәселесін сирек
шешеді.


Ақылмен шешіледі барлығы.

Орта және кедей тап ақша күшіне өздерін
бағынышты етеді. Жа
й ғана тан ертең тұрып, тынбай еңбек етіп, өздеріне бұл тірліктердің
мәні бар ма деген сұрақтарды қоюды ұмытып кетеді. Соның арқасында өздеріне қарсы
жұмыс істейді. Ақша күші адамдарға қарсы әрекет етеді.

Менің бай әкем топтан ерекшелене алатын, ол мына сө
здерді жек көретін:

«Біз

мынаны

істеу
іміз

керек,

өйткені

барлығы

осылай

істейді»
.
Ол сонымен қатар

«істей

алмаймын»

деген сөздерді де айтпайтын. Егер сіздер ол бірдеңе істегенін қаласаңыз, мына
сөздерді айтқаныңыз жөн:

«Мен

бұл

нәрсені

сіз

істей

аласыз

деп

ойламаймын»
.

Ол мына
әдемі сөздердің де авторы:

«Адамдар

өзінен

өткен

ақылды

адамдарды

түсінеді»
. Майк
және мен осыны ойда сақтап, дана адамдарды көп тыңдап, білім жинайтынбыз.


Майк
екеуміз
,

-

дейді Роберт,
ұстаздарымыздан мектепте үйренгендерімізді қала
й өмірде
қолдануға болады, неліктен ақша туралы мүлдем оқымаймыз, олар қалай жұмыс істейді
деп сұрайтынбыз.
Соңғы сұрағымызға олар, ақша маңызды емес, жақсы оқысаңдар олар
өзі
-
ақ сендерге келеді деп жауап қайтаратын. Ақша туралы білімімізді шыңдаған сайын,

біз ұстаздардан алшақтай бастадық

.

Көптеген адамдар үйді

жинаған ақшаларын, зейнетақыны «актив» деп санайды.
Алайда адамдардың ақшалары болмағандықтан, олар инвестициямен айналыспайды.
Көпшілігі инвестицияның дәмін де татпайды. Мен үй сатып алмаңдар деме
ймін! Мен тек
пассив пен активтің арасындағы айырмашылықты айтқым келіп отыр.
Мен үй сатып
алғым келсе, ең ал
дымен оның есебін айыратын ақша
, яғни актив жинаймын. Олай
етпеген жағдайда шығыс кіріспен табыс жүріп, капиталды инвестицияға айналдыра
алмайсызда
р.

Мынаны есте сақтаңыздар:

Байлар

актив

жинайды.

Кедейлер

тек

шығындалады.

Орта

тап

актив

деп

ойлайтын

пассивті

жинайды
.


IV

Б
ӨЛІМ


3
сабақ. Өзіңіздің жеке бизнесіңіз жайлы ойлаңыз


Бұл байлардың №3 құпия ережесі.

«Өзіңіздің

жеке

бизнесіңіз

жайлы

ойлаңыз»
.
Адамдар өмір бойы біреуге жұмыс істегенінің нәтижесі қаржылық күрес болып табылады.
Осы себептен адамдар зейнеткерлікке шыққанда ештеңесіз қалады.

Біздің қазіргі білім
беретін жүйеміз мектеп бағдарламасын үйрету

арқылы жастарға жақсы жұмыс
дайындауға на
зар салады. Осы жастардың өмірі жалақысына тәуелді болады. Мектептен
кейін олар кәсіби білім алуға көшеді. Олар мұғалім, аспаз, суретші, жазушы т.б болу үшін
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

оқиды. Алған кәсіби білімдері жұмыс күші болып, ақшаға жұмыс істеуге ықпал етеді.

Ал
сіздің кәсібі
ңіз және сіздің бизнесіңіз арасында көптеген айырмашылықтар бар ғой.
«
Мен
адамдардан жиі сұраймын
,
-

дейді Роберт:

Сіз

қандай

бизнеспен

айналысасыз

ба


Олар

былай

жауап береді
:

«О,

мен

банкирмін»
. Мен олардан
:
“С
із банк иесісіз б
е

деп
сұраймын?


Олардың ә
деттегі жауабы:

«Жоқ,

мен

сол

жерде

жұмыс

істеймін»
.

Бұл
мысал көрсеткендей, адамдар «менің кәсібім» және «менің бизнесім» деген ұғымды
шатастырады. Олардың кәсібі банкир болса да, жеке бизнестеріне мұқтаж екендігін
көрсетеді.

Егер сіз тамақ жайлы оқысаңыз
. Сіз бас аспазшы боласыз. Егер сіз заңды
оқысаңыз. Сіз заңгер боласыз
және
т.б. Біз

шындығына келсек, жеке бизнесіміз туралы
ойлауды ұмытып кетеміз. Адамдар өмір бойы басқа біреуге жұмыс істеп, басқа біреудің
бизнесін көркейтеді.

Сол үшін де біздің жиі ес
титініміз:

«Мен

тек

қызметте

көтерілсем»
,

«Маған

қызмет

уақытынан

тыс

екінші

жұмыс

табу

керек»
,

«Мен

тағы

оқып,

басқа

бұдан

да

жақсы

жұмысқа

кіремін»
.

Адамзат жеке бизнесті ашуды есепке
алмайды.

Өзіңіздің жеке бизнесіңіз жайлы ойлаңыз.
Негізгі жұмысыңызды
сақтап қалып,
бірақ соған қоса шынайы активтерді жинаңыздар, пассивті немесе үйіңіздегі өзінің құнын
жоғалтатын мүліктерді емес. Сіз сатып алған жаңа көлік, сатып алған жеріңізден айдап
шыққанда 25% құнын жоғалтады. Бұл шынайы актив па? Менің титаннан жаса
лған
гольфке арналған имек таяғымның құны 400 доллар, ал оны бір рет пайдаланған сәттен
бастап ол 150 доллар арзандайды.

Ересек мырзалар, шығындарыңызды азайтып,
пассивтеріңізді қысқартыңыздар, мықты активтің іргетасын қалауды бастаңыздар.
Құрметті ата
-
ана
лар, егер балаларыңыз сіздермен бірге тұрып жатса, оларға актив пен
пассив арасындағы айырмашылықты үйретіңіздер. Олар үйден алыстамай, үйленбей, бала
таппай, үй алмай, қаржылық
мәселеге

тап болмай, барлығын несиеге алмай жатып,
«актив» деген берік үй тұрғ
ызсын.

Мен сіздерге және сіздердің балаларыңызға мына
активтерді иеленулеріңізді ұсынамын. Менің әлемімде шынайы активтер былай бөлінеді:



1.





Менің міндетті түрде қатысуымды талап етпейтін бизнестер. Мен оларға
иелік етемін, бірақ оларды басқалар бас
қарады. Егер мен ол жерде жұмыс істеуім
керек болса, онда ол бизнес емес. Ол менің жұмысыма айналады.

2.





Акция

3.





Облигация

4.





Ашық типтегі инвестициялық фондтар

5.





Жылжымайтын мүлік, жинайтын табыс

6.





Борышты қолхаттар

7.





Зия
ткерлі меншіктен авторлық қаламақы: музыка, патент, қолжазбалар.

8.





Тағы басқа құны бар, жоғары бағаланатындар.



Инвестиция жасап, уақытты тиімді пайдалану, жеке бизнесіңізді ашу арқылы

байлардың ең үлкен құпиясына қол жеткізе аласыздар.
Бұл құпия б
айларға өзгелерді
артта қалдырып, топ жарып шығуға жол салады. Бұл құпия жолдың арғы бетінде тұрып,
оған жеткендерге, яғни уақытты тиімді пайдаланып, жеке бизнестерін құрғандарға сыйақы
береді.



V
Б
ӨЛІМ


4

сабақ. Салықтың тарихы және корпорациялардың күші

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz



1874 жылы Англия өздерінің азаматтарына тұрақты табыс салығын салды.
1913
жылы Конституцияның 16
-
ш
ы

түзетуі ретінде Америкада да табыс салығы тұрақты
салынатын болды. Американдықтар салықпен күрескен де болатын. Америка мен
Англияға табыс салығын тұрақт
ы ету үшін 50 жылдай уақыт кеткен.

Осы табыс салығы
Америкаға енгенде, оның мақсаты байларды қалтырату деген сияқты негізде болды.
Сондықтан кедей және орта тап, салықтың заңдастырылуына дауыс берді. Бай әке Майк
екеуміздің осыны түсінгенімізді қалады.
Сал
ықтар байларды жазалайды деген ертегілер,
ақыр соңы кедей және орта тапты да шарпып кетті.

Мен адамдармен сөйлескенде
зияткерліктің қаржылық коэффициенті 4 саланы білуден тұрады:



1.

Бухгалтерлік есеп



бұл менің қаржылық сауаттылық дегенді білдіретін ұғы
мым.
Империя тұрғызғыңыз келсе, санай білу өте маңызды.
Қаржылық сауаттылық


қаржылық
есептемені оқи және түсіне алу.


2.

Инвестициялау



мен бұны ақша табуға болатын ақшаның ғылым саласы деп
атаймын.

3.

Нарықты түсіну



бұл ұсыныс пен сұраныс туралы ғылы
м. Нарықтың
«техникалық» аспектісін және нарыққа не керектігін білу қажеттілігі. Инвестиция жасау
кезінде нарыққа қазір керек пе, яғни экономикалық мағынасы бар ма.

4.

Экономикалық заңдарды білу, юриспруденция



е
гер корпорацияда бухгалтерлік
есеп, инвести
циялау, нарықты түсіну ісі жақсы болса, онда корпорацияны үлкен табыстар
күтуде. Ал егер адам өзінің корпорациясының


салық артықшылықтарын және
корпорацияны қамтамасыз ететін қауіпсіздіктерді білетін болса, онда ол анағұрлым
тезірек табысқа қол жеткізеді.

Адамға экономиканы реттейтін заңдар туралы білу қажет.
Экономиканың заңдарын білетін адам, оны білмейтін адам жерде жүргенде, ол ұшып
жүргендей болады.

Корпорациясы бар байлар:

Табыс табады.

Жұмсайды.

Салық төлейді.

Корпорация
да

жұмыс істейтіндер:

Табыс т
абады.

Салық төлейді.

Жұмсайды.


VI

Б
ӨЛІМ


5
с
абақ. Байлар ақшаны жасап шығарады


Көпшілік қауым колледжді бітіріп, үлкен өмірге бет бұрады.


Алайда, табысқа жету
үшін мектептегі, колледждегі білім жеткіліксіз екенін түсінеді. Шынайы өмір
академиялық білім
нен өте алыс, ол бір көбірек нәрсені талап етеді. Менің естігенім
бойынша көбірек нәрсені бір адам былай айтқан


күш
-
жігер, табандылық, белсенділік,
батылдық,


мықтылық, ептілік, ержүректік, алғырлық, ерекшелік. Бұл қасиетердің адам
бойында болуы, мектепт
егі білімге қарағанда болашаққа тигізетін әсері зор.

Тәуекелге бас
тігу не үшін керек?

Неге қаржылық


коэффициенттің зияткерлігін дамыту үшін өзімізге мазасыздық
тудырамыз?

Жауабы:

Ө
мірде үлкен таңдау жасай алу үшін.

Қаржылық данышпандығымызды дамыту не ү
шін қажет? Бұл сұраққа әр кім өзі
жауап беру керек.

Менің жауабым:

А
қшаны тез тапқым келеді. Істеу керектігінен емес,
істегім келгеннен.

Инвестициялау келіп кетеді, нарық жоғарылап төмендейді,

экономика өркендеп,
дағдарысқа тап болады.
Ештеңеге қарамастан
өмір бізге сансыз көп мүмкіндіктер береді,
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

ұлы мүмкіндіктер, әр күн сайын, бірақ осы мүмкіндіктерді жиі көзден таса етеміз. Ал олар
бар! Әлем өзгерген сайын, технология өзгерген сайын, мүмкіндіктерде еселеп көбе
й
еді,
сол арқылы сіз бен сіздің отбасыңызды а
сырау мүмкін жағдай болады.

Менің
философиям



өз графама «актив» деген дәндерді егу. Бұл менің формулам. Аздан бастаймын және дән
егемін. Кейбіреуі өседі, ал кейбіреуі өспейді.

Инвестициялау


тәуекелге бел буып ойнайтын ойын, егер не істеу керектігін
біл
сеңіздер.
Бұл
құмар

ойын, сіздер жай ғана ақшаңызды келісімге шашасыздар. Аяқ
-
асты
кедергілерді, тәуекелді айналып өту үшін, техникалық білім, даналық, ойынға деген
махаббат керек. Тәуекел әр кезде

де

бар.
А
л қаржылық сауаттылық қауіп
-
қатерді
төмендетеді.

Менің тырысуымның сферасы


жылжымайтын мүлік. Мен жылжымайтын
мүлікті жақсы көремін, ол тұрақты және баяу өседі.

Көздеріңіз емес, ақыл
-
ойларыңыз
мүмкіндіктерді көреді. Көпшілік адамдар мүмкіндіктерді тануда қаржылық сауаттылығы
жоқ болғандықтан, ешқашан б
айымайды.

Инвесторлардың екі типі бар:



1.





Көп тараған түрі


толықтырылған инвестициядан пакетті иеленетін адамдар. Осы
адамдар типі жылжымайтын мүлік операцияларымен айналысатын компанияларға


немесе
биржалық маклерге не қаржылық жоспаршыға хабарла
сып, бір нәрсе алады: бағалы
қағаздар, акциялар, облигациялар.
Бұл инвестициялаудың қарапайым жолы. Қарапайым
мысал, сатып алушы
дүкенге

барып, сөредегі компьютерді сатып алады.

2.





И
нвестиция шығаратын инвесторлар



б
ұндай инвесторлар келісімді құраст
ырады,
дәл компьютердің бөлшегін сатып алып, құрастыратын сияқты. Оларды жинап, біртұтас
жасайды. Мен компьютерді қалай жинайтынын білмеймін, бірақ әр түрлі қоспалардан бір
тығыз мүмкіндік жинай алатын адамдарды білемін.

Тәуекел әр кез, әр жерде болады. Од
ан
қашуды емес, күресуді үйреніңіздер.



VII

Б
ӨЛІМ


6

с
абақ. Ақшаға емес, ақша сізге жұмыс істеу үшін жұмыс істеніңіз


Өмірдің заңдылығы бойынша

адамға тек үлкен дарынның өзі жеткілікті емес.
Мені
таңғалдыратыны дарынды адамдардың аз ақша табуы. Менің есту
ім бойынша 5% аз
ырақ

американдықтар жылына 100000% табады. Ал айрықша, жоғарғы білімді адамдардың
жылына 20000% табатындығы жиі кездесетін жәйт.

Мен алдында айтып кеткендей,
қаржылық даналық өзіне бухгалтерлік істі, инвестицияны, маркетингті, заңды қосып
а
лады. Осы төрт факторды біріктірсеңіздер, ақша табу оңайға түседі. Алайда іс ақшаға
келіп тірелгенде, көпшілік адамдар


бұл күш
-
қуатты толығымен салу деп ойлайды.

Жұмысшылардың көбісі ештеңеге талпынбайтыны заңдылық. Олар өздеріне үйреткен
нәрсені істейді



тұрақты жұмыстың артынан жүгіреді.

Мен жастарға бірдеңе үйренетін
жұмысқа кіріңдер деп кеңес беремін, тек жалақы алатын жерге емес. Мамандықты
таңдамай жатып, кей
ін күн көруге септігін тигізетін білім мен дағдыны иеленіңіздер.



Мен оқытатындарымнан мын
аны сұрағанда:

«МакДональдстен

гамбургерді

қайсыларың

жақсы

жасай

аласыңдар?»

-

барлық

студенттер

қолдарын

көтерді.

Содан

кейін:

«Егер

көпшіліктерің

одан

жақсы

жасай

алсаңыздар,

неге

МакДональдс

сендерден

көп

табады?»

Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

Жауабы анық:

МакДональдстың бизнес жүй
есі мықты. Дарынды адамдар жақсы
гамбургер дайындауда шеберлік танытып, алайда БИЗНЕС ЖҮЙЕНІ білмегендік
тен
кедей!

Табысқа жету үшін мына салалар бойынша мықты дағдылар керек:



1. Ақша ағынын басқару

2. Жүйелерді басқару (өзің
ізді және отбасыңызды қосқанд
а)

3. Адамдарды басқару



Сауда және маркетинг жөніндегі сұрақтарда өте маңызды.

Коммуникацияның мына
дағдылары: жа
зу, риторика, келісімдер жүргізу

табысқа жету үшін өз көмегін береді.
Әр
кез жұмыс істеу керек, өзіңізбен жұмыс істеу керек. Курстарға қатысы
п, білімділік
деңгейін көтеретін таспалар сатып алып, білімді барынша жоғарлату керек.

Мен өзіме екі
әкемнің де ерекшеліктері мен сипаттарын алдым. Менің ішімде ақшадан ақша жасайтын
капиталист жатыр. Сонымен бірге адамдар алдында жауапкершілікті

ұстаз да
бар.
Қ
ұрдымға

бара жатқан мектептерге

ескіріп кеткен білім беру жүйесі жауапты деп
ойлаймын.



VIII

Б
ӨЛІМ


Бастамасы.

Кедергілерге төтеп беру


Егер адамдар оқып, қаржы жөнінен сауатты болса да, кедергілерге тап болады.
Қаржы сауатына ие адамдар неге «актив
» атты бағанын толтырмайды екен? Оның 5 себебі
бар:

1
.
Үрей

2
.

Ценизм

3
.

Жалқаулық

4
.

Жаман әдеттер

5
.

Тәкаппарлық




1 себеп:

Ақшаны жоғалтып аламын деген үрей. Мен ақша жоғалтқанды ұнататын
адамды кездестірмеппін. Алайда бүкіл өмірімде ешқашан ақша жоғалт
паған бай адамды
кездестірмеппін.

Ақша жоғалтып алу қаупі


нақтылы.
Ол барлық адамда

бар
, б
ай болсын,
жарлы болсын. Алайда мәселе сол сәтсіздіктермен қалай күресетіндіктеріңізде. Ол сіздің
өміріңізде із қалдырады, адам өмірінің көп нәрсесін анықтайды.

Мен
ің бай әкем ақшаға
қатысты үрейді түсінетін.
«Кейбір адамдар жылланнан қорқады, кейбіреуі ақша
жоғалтудан қорқады.
Бұл


адамға тән үрейлер»
. Ол ақшаны жоғалтумен күресуді былай
кеңес еткен:
«Егер қауіп
-
қатер және мазасыздықты жек көрсеңіз


алдын
-
ала
дайы
ндалыңыз»
.

Сол үшін де банктер жастарға ақша жинауды кеңес етеді.





2 себеп:

Цинизм және онымен күресу.
Адамдар инвестиция жасаймын деп
ойлағанда, басына неше түрлі ойлар келеді.
«Мен аңғарғыш адам емеспін»
, «
Басқалар

менен жақсы
рақ
»
,
«Мен инвестиция сал
ғанда, экономика құласа не болады?»
. Біздің
жақындарымыз, достарымыз бар, олардан сұрамасаңыздар да кемшіліктерімізді айта
береді, айта береді. Олар:
«Өзіңе
-
өзің не себепті сенімдісің?»
,
«Егер бұл тамаша идея
болса, неге басқа адамдар жасамайды оны?»
,
«Не
айтып тұрғаныңды өзің де
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

білме
й
сі
ң

. Бұл сөздер құлағымыздан кетпей, бір істі де бастай алмай қаламыз.
Қорқыныш сезімі бойды билеп, тамақ та батпайды.

«Ақылсынғандар ешқашан жеңісті
қолдарына алмайды»

-

деп бай әкем айтатын.
«Бақылай алмайтын күдік пен ба
қылай
алмайтын үрей арсыз адамды жасайды. Арсыздар сын іздейді, ал жеңгендер сараптама
жасайды»

-

деп айтқанда бай әкем жақсы көретін. Сын арсыз адамдардың көзін
байлайды, басқалары жеткен мүмкіндіктерді көре алмағандықтан жіберіп алады. Ал
адамдар

жіберіп

алған мүмкіндікті табу



кез
-
келген табыстың кілті.




3 себеп:

Жалқаулық. Қолы бос емес адамдар жиі жалқау болып келеді. Бір
бизнесмен адам болыпты, тынбай еңбек етіп, ақша табатын. Әйелі мен баласын асырау
үшін көп жұмыс істейтін. Офисте көп уақыт отыра
тын, дем алыс күндері жұмысын үйге
әкелетін.
Күндердің бір күнінде ол үйіне келсе, үйі


бос. Оның әйелі балаларымен бірге
кетіп қалыпты. Әйелімен араздығы болған, алайда, жанұядағы мәселелерді реттеудің
орнына, бизнесмен жұмыстағы мәселелерін реттейтін. Е
нді жабырқау күйге түсіп, іскер
қасиеттерін жоғалтқан мезетте, жұмысынан да айырылады.

Бү
гінгі таңда, мен

қолы
босамағандықтан байлығын қамқорлыққа алмайтын, тіпті денсаулығына да қарамайтын
адамдарды жиі кездестіремін. Керісінше, үйде отырған, бала тәрбие
лемейтін адамдардың
телебағдарламалардан, дүкенге барғаннан қолдары босамайтындарды да білемін. Негізі,
олар жүректерінің түбінде бәрін түсінеді, бәрін біледі.

C
іздердің алдыларыңызда
жалқаулықтың кең тараған түрі көрсетілді, ол асқан жұмысбастылықпен қымт
анады.

Жалқаулыққа қарсы нәрсе бар ма? Бар
, бұл


кішк
е
нтай ашкөздік.


«Аш
көз адам


жаман
адам»

деген тәрбие бар, бірақ талпынысты оятатын да нәрсе осы ашкөздік қой. Көп емес,
кішкене ға
на ашкөздік.
«Ашкөздік



пайдалы»
,

-

деп Майкл Дуглас айтқан болатын.




4 себеп:

Әдеттер. Біздің өмір


білімге қарағанда, әдеттеріміздің бейнесі. Бай
әкемнің айтқан жақсы сөздері бар еді:
«Егер мен өзіме бірінші кезекте төлесем,
қаржылық, ақыл
-
ой, фискальды


қарым
-
қатынаста мықтырақ боламын. Ал егер мен
өзіме соңғы кезект
е төлесем немесе тіпті төлемесем, әлсіз бола бастаймын.
Бастықтар, менеджерлер, салық жинау
шылар, пәтер берушілер мені бір

нәрсе істеуге
ынталандырады, маған өмір бойы қысым көрсетеді. Маған жақсы ақшалай әдеттер
керек, сонда ғана олардың қысымынан құтылам
ын».



№ 5 себеп:

Тәкаппарлық.


Тәкаппарлық


бұл эго

+

надандық.

«Мен білген нәрсем
үшін ақша табамын.
Білмегенім үшін ақша жоғалта
мын. Тәкаппарлық танытқан сайын

ақша жоғалтумен боламын. Мен тәкаппар болғанда, менің білмейтін нәрсем мен үшін
маңызды емес

болып көрінеді»

-

деп бай әке
м жиі айтатын. Менің байқағаным

адамдар
білімсіздіктерін жасыру үшін тәкаппарлықты пайдаланады екен. Ондай жағдайларды
инвесторлармен, бухгалтерлермен сөйлесу барысында да байқағанмын.

Ақша, қаржы,
инвестиция

әлеміндегі көпте
ген адамдар не айтып, не қойғанын өздері түсінбейді. Ақша
индустриясындағы олар тауардың партиясын итерумен болады.

Егер бір нәрседен білімсіз
екеніңізді түсінсеңіз, осы жөніндегі мамандардан көмек алыңыз.


IX

Б
Ө
ЛІМ


Қалай бастау керек
?



Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

«Қалай бастау кер
ек?»

мен әр күн ойлайтын үдеріс. Өмірде милл
ион долларға тең
келісімді табу

өзіміздің қаржылық данышпандығымызды оятуды білдіреді. Қаржылық
дарын әр адамда бар, мен оған сенімдімін.
Мәселе

біз оны қашан оятады деген сылтаумен
ұйықтап жатуында. Біздің қаржы
лық данышпанымыз неліктен ұйықтап жатыр? Өйткені,
біз ақшаға деген махаббат


бар жамандықтың түбірі деген тәрбиені сусындадық. Осыдан
барып бізді ішкі мәдениетіміз шабыттандырып, ақша үшін жұмыс істейміз, алайда ішкі
дүниеміздегі мәдениет ақша бізге қалай

жұмыс істейтінін үйретпейді. Бізді қаржылық
жағдайымызға емес, оқуға көңіл бөлуді үйретеді. Ал қаржылық жағдайды жұмыс уақыты
біткенде, біздің компания мен үкімет қамқорлығына алады. Қазіргі тәрбие мынадай:
тынбай еңбек ету, ақша табу, оны құрту, жетпесе
қарыз алу.

Батыс әлемінің 90% осыған
келіседі, өйткені жұмыс тауып, ақшаға қызмет еткен оңай.
Егер сіздер осы санатты
адамдарға жатсаңыздар, мен сіздерге келесі 10 қадамды ұсынамын. Ол сіздердің
қаржылық данышпаныңызды оятады.



1.




Маған биік шыңға көт
ерілу үшін себеп керек, маған рухани күш қажет. Себеп пен
мақсат


«қалаймын» және «қаламаймын» деген үйлесім. Бірінші орында
«қаламаймын», ол «қалаймынды» жасап шығарады.
Мен өмір бойы жұмыс істегенді
қаламаймын. Мен жұмысшы болғанды қаламаймын. Мен әкемн
ің өмір бойы жұмыс
істегенін жек көрдім. Өмірінің соңына дейін үкімет оның тапқаны
ны
ң көп бөлігін
алды. Қайтыс болғанан кейін әкем бізге ештеңе қалдыра алмады. Байлар олай
істемейді. Олар
балаларына көп нәрсе қалдырады.

Енді «қалаймын». Мен еркін
болғанды
және әлемді аралағанды қалаймын. Мұны жас кезімде жүзеге асырғанды
қалаймын. Мен ештеңеге тәуелсіз болғым келеді. Ақша маған жұмыс істегенін
қалаймын.



2.


Мен әр күн сайын таңдаймын, еркіндікті, мүмкіндікті. Бұл


адамдардың өз елінде
өмір кешкісі кел
етіндігінің басты себебі.

Қолға түскен әр доллар арқылы
болашағымызды таңдау мүмкіндігіне ие боламыз.
Жал
п
ы, орта тапты бай болуымыз өз
қолымызда. Ақшаны қалай жұмсайтынымыз, біздің шындығында кім екенімізді
көрсетеді. Мысалы, жарлылар өздеріне лайықты түр
де ақша жұмсайды. Бірінші
кезекте білімге инвестиция құйыңыздар. Сіздің ақыл
-
ойыңы
з



күймейтін актив.




3.


Достарды абайлап таңдаңыз. Шынайы достықтың күші мен рухани жақындықты
ұмытпаңыздар. Мен достарымды қаржылық жағдайына қарап таңдамаймын.
Доста
рдан көп нәрсе үйре
не

аласыздар.



4.


Алдымен бір формуланы, сосын келесісін игеріңіз. Мұны тез істеп дағдыланыңыз.
Сіздің күшіңіз осыда болады. Нан пісіру үшін әр наубайшының рецепті болады. Бұл
ереже таралып, ақша таба
ды
. Ақшаны көбісі «нан» дейді.



5.


Алдымен өзіңізге төлеңіз. Бұл қадам қатал тәрбиені талап етеді. Егер өз
-
өзіңізді
қадағалай алмасаңыз, бай бола алмайсыз. Өз
-
өзі ұстай білмейтін адамдар, ұтыс
ойыннан миллион ұтып алып, тез жұтайды.



6.


Өз брокерлеріңізге жақсы
т
өлеңіздер. Бұл
жақсы кеңес. Менің бай әкем өз ісінің
мамандарына жақсы төлеу керек деп айтатын, менде солай етемін. Басқару дағдының
Мотивациялық кітаптар жиынтығы


www
.
zhanaoi
.
kz

бір түрі




адамдарды басқару. Адамдарды басқара білу керек және сізге қарағанда
техникалық сұрақтарға жақсы жауап беретін мамандарға ақша
ны көбірек төлеу керек.
Сол үшін де компанияларда директорлар кеңесі бар.


7.


«Үнділік сыйлаушы» болыңыз. Бір нәрсені сыйға ала білу. Алғашқы ақ
қоныстанушылар Америкаға қоныс аударғанда үнділіктердің дәстүріне таң қалған.
Мысалы, қоныс аударушы мұздас
а, үнділер оған көр
п
еше беретін. Ал осы көрпешені
үнділер сұрағанда, қоныс аударушылар жиі түсіне алмай, реніш күйге түсетін. Дана
инвесторлар инвестициялық капиталға қарағанда, одан да үлкен нәрсеге талпыну
керек. Сіз тегін алатын активті айтып жатырмын.
Сіз тек алғашқы капитал салымын
қайтарасыз. Бұл қаржылық парасаттылық.



8.


Актив бай заттарды әкеледі. Адамның күші бір нәрсеге ойын шоғырландыра
алуында. Ақшаның қожайыны болу үшін одан парасаттырақ болу керексіз. Сонда ақша
сіздерге бағынады, сіз қа
лағанды істейді. Бұл қаржылық даналық.



9.


Қаһарманға қажеттілік: миф күші. Іскер инвестицияға келгенде, олар
анықталмаған проблемаларға тап болады. Оларға қиыншылықтарды шешуге
көмектесетін қаһармандар табуына тілектеспін.



10.

Беріңіз, сізге
де береді: беруші күші. Менің бай әкем ақшаны білім сияқты
беретін. Беру қажеттілігіне толық сенетін.



Әлемде бізден де парасаттырақ күштер бар.
Б
арлық
уақытта

өзімізге ғана үміт арта
аламыз, бірақ осы күштер арқылы бір нәрсеге жету оңайға түседі.








Приложенные файлы

  • pdf 11231176
    Размер файла: 1 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий